Cronoloxía de Galicia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Historia de Galicia
Descripcion Reyno de Galizia de Ojea.jpg
Este artigo é parte da
Categoría:Historia de Galicia

Prehistoria
O megalitismo
Idade de Bronce
Idade de Ferro
Cultura castrexa
Idade Antiga
Galaicos
Romanización
Cultura galaico-romana
Cristianización
Antigüidade tardía
Monarquía sueva
Chegada dos bretóns
Monarquía visigoda
Idade Media
Período altomedieval
Era Compostelá
Período feudal
Idade Moderna
Antigo Réxime
Ilustración en Galicia
Idade Contempóranea
A Restauración borbónica
Segunda República
Guerra civil española
Ditadura franquista
Período autonómico
Véxase tamén
Historia da lingua galega
Reino de Galicia
Galicia
Cronoloxía do Reino de Galicia
Cronoloxía de Galicia

Paleozoico[editar | editar a fonte]

Paleolítico[editar | editar a fonte]

Mesolítico[editar | editar a fonte]

  • 12.000 a.C. - 6.000 a.C.
    • Xurde a agricultura e a gandería na actual Galicia[4][5]
    • Empobrecemento tecnolóxico, nos xacementos atópanse ferramentas menos sofissticadas que nos periodos anteriores.[6]

Neolítico[editar | editar a fonte]

Idade de Bronce[editar | editar a fonte]

Mapa dos principais pobos ibéricos proto-históricos
  • IX século a.C. - Emerxe a cultura castrexa (primeira fase)
  • 600 a.C. - Os saefes (pobo celta) aséntanse no sur da actual Galicia e norte de Portugal, terras previamente habitadas polos oestrimnios. A unión de tódolos pobos que habitan a rexión ó norte do río Douro son denominados naquela época galaicos

Idade de Ferro[editar | editar a fonte]

Gallaecia provincia Romana[editar | editar a fonte]

Mapa da provincia romana da Gallaeciae, a comezos do século V, inmediatamente anterior á chegada dos suevos.
  • 155 a.C. - 139 a.C. - Teñen lugar as Guerras Lusitanas entre romanos e lusitanos, estes últimos axudados polos galaicos.
  • 139 a.C.
    • O Senado Romano considera as accións de Fabius Servilianus (que viña de ser derrotado ante os lusitanos e suplicar pola súa vida a cambio de favores) indignas de Roma e envía a Servilio Cipiano a derrotar ás tribos rebeldes de Hispania.
    • En Hispania Ulterior, Servilius Cipianus, coa axuda dos exércitos de Marcus Pompilius Lenas, derrotou duramente aos lusitanos e obriga a Viriathus a refuxiarse ao norte do Río Texo e a entregar aos reféns, como o seu sogro Astolpas.
    • Os exércitos de Servilius Cipianus tamén atacan aos vettones e aos gallaecianos.
  • 61 a.C. - 62 a.C. - Xulio César realiza persoalmente unha importante expedición naval polas costas de Gallaecia na que chegaría ata Brigantium. Establece comercio marítimo co que agora son Francia, Inglaterra e Portugal.
  • 60 a.C. - Xulio César obtivo considerables vitorias sobre os galaicos e os lusitanos. Durante unha das súas vitorias, os seus homes saudárono como Imperator no campo, o que foi unha consideración vital para ser elixible para un triunfo de volta a Roma.

Reino Suevo de Gallaecia[editar | editar a fonte]

  • 409 - Os suevos encabezados polo rei Hermerico pactan un foedus con Roma e establécense formalmente na provincia romana da Gallaecia, que pasa a ter rango de reino, con capital en Braga. Sería o primeiro estado de Europa.[11]
  • 457-463 - Guerra civil entre os diversos reis suevos que pretenden o trono de Braga.

Provincia de Gallaecia dentro do Reino Visigodo[editar | editar a fonte]

Mapa político do Suroeste europeo arredor do ano 600 d.C onde se reflicten tres diferentes territorios baixo goberno visigodo; Galicia (Gallaecia), España (Hispania), e Septimania.

Reino de Asturias/Gallaecia[editar | editar a fonte]

Mapa político do Noroeste da Península Ibérica a finais do século IX.
  • 711 - Desembarca en Tarifa un continxente militar musulmán en apoio dos fillos de Witiza. Derrota e morte do rei visigodo Rodrigo.
  • 714 e 719 - España e Septimania son respectivamente tomadas polos exércitos musulmáns. Fin da monarquía visigoda.
  • 711-791 - A ausencia da autoridade real, ocasiona que os nobres galaicos comecen a disputarse o control sobre Galicia. Período de conformación dun novo reino cristián en Galicia.
  • 794 - Bispos galegos acoden ao sínodo relixioso celebrado en Frankfurt.

Reino de Galicia dentro do Reino de León[editar | editar a fonte]

  • 1037 - Morte de Vermudo III de Galicia na batalla de Tamarón, contra casteláns e navarros.
Mapa político do noroeste peninsular trala morte de Afonso VII (1157), nel apréciase a división dos seus estados entre os seus fillos, Fernando (rei de Galicia e León) e Sancho (rei de Castela e Toledo). Tamén se aprecia a expansión dos reinos cristiáns á custa das taifas musulmás, e a separación definitiva de Portugal respecto do Reino de Galicia.
  • 1296-1301 - O rei Xoán I restaura a independencia galego-leonesa e titúlase rei de Galicia, León e Sevilla.

Reino de Galicia dentro da Coroa de Castela[editar | editar a fonte]

  • 1386-1388 - Alianza entre nobres galegos e Inglaterra. John of Gaunt, duque de Lancaster, é coroado rei en Galicia.
  • 1518 - Mobilización das cidades e vilas galegas para recupera-lo seu voto lexítimo en Cortes.
  • 1816 - Comeza a operar o servizo de dilixencias entre Vigo en A Coruña con Madrid, que podían levar ata 22 persoas[28][29]

Reino de España / República de España / España Franquista[editar | editar a fonte]


Autonomía de Galicia dentro do Reino de España[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "El primer gallego vivió en As Neves hace unos 300.000 años". La Voz de Galicia. 17/02/2018. 
  2. "El yacimiento de Budiño envejece más de 200.000 años". La Voz de Galicia. 04/10/2018. 
  3. Rey, Manuel (13/09/2019). "Confirman a presenza humana hai 120.000 anos no Cabrón de Arbo". 
  4. https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/2016/02/25/puertas-epocas-oscuras-prehistoria/0003_201602M25C12991.htm
  5. https://www.elcorreogallego.es/hemeroteca/pastora-gallega-9-300-anos-APCG1147456
  6. https://www.lavozdegalicia.es/noticia/lemos/2016/02/25/puertas-epocas-oscuras-prehistoria/0003_201602M25C12991.htm
  7. "Los celtas que colonizaron Gran Bretaña procedían de Galicia". La Voz de Galicia. 21/09/2006. 
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 https://revistas.ucm.es/index.php/MILT/article/viewFile/MILT9696110053A/3415
  9. 9,0 9,1 9,2 Región, La (19/02/2015). "Cinco obras de ingeniería que cambiaron el paisaje de Galicia". La Región. 
  10. http://ler.letras.up.pt/uploads/ficheiros/3636.pdf
  11. "El Primer Estado de Europa. El reino Suevo de Galicia". Por GaliciaBaixo. 08/12/2018. 
  12. "El primer monasterio cisterciense de la península | GaliciaAberta - Secretaría Xeral da Emigración". emigracion.xunta.gal. 
  13. "Historia | Ayuntamiento de Soutomaior". 
  14. 14,0 14,1 Salgado, Daniel (03/01/2008). "Sobre el oficio de Gutenberg" – vía elpais.com. 
  15. https://www.elidealgallego.com/articulo/coruna/larga-historia-traida-aguas-corunesa/20150110224432224906.html
  16. Muruais, Perfecto Conde (20/04/1978). "Santiago y La Coruña se disputan la capitalidad de Galicia" – vía elpais.com. 
  17. Pontevedra, Diario de (28/10/2015). "El puente de Cerponzóns". Diario de Pontevedra. 
  18. "A HISTORIA DO ARCEBISPO MALVAR E AS SÚAS RAICES DE CERPONZONS". 15/10/2016. 
  19. "A CARRETERA N 550". O Roque de Cerponzóns. 
  20. "CERPONZONS: O CAMIÑO REAL DO SÉCULO VXIII PASA POR CERPONZÓNS". 28/09/2014. 
  21. https://digital.csic.es/bitstream/10261/78004/1/R.C.AEHM_Madrid_1989_2_p.103-114_Mart%C3%ADnez_Rodr%C3%ADguez.pdf
  22. "Camino real o carretero". La Voz de Galicia. 12/02/2005. 
  23. 23,0 23,1 23,2 23,3 23,4 "Nacional VI, la carretera de Vigo". La Voz de Galicia. 02/12/2012. 
  24. https://www.docutren.com/HistoriaFerroviaria/PalmaMallorca2009/pdf/050107_Lindoso.pdf
  25. http://elferial49.blogspot.com/2014/09/benavente-cruce-de-caminos-2.html
  26. https://www.docutren.com/HistoriaFerroviaria/PalmaMallorca2009/pdf/050107_Lindoso.pdf
  27. https://www.lavozdegalicia.es/noticia/carballo/2009/10/29/guerra-da-independencia-chegou-moi-modo-a-comarca/0003_8069336.htm
  28. https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ourense/ourense/2011/03/09/falta-tren-diligencia/0003_201103V9C10991.htm
  29. https://www.docutren.com/HistoriaFerroviaria/PalmaMallorca2009/pdf/050107_Lindoso.pdf
  30. 30,0 30,1 http://www.ub.edu/geocrit/Simposio/cMirasMartinez_Latransicion.pdf
  31. https://www.diariodepontevedra.es/articulo/noticias/el-futuro-de-la-primera-linea-del-ferrocarril-de-galicia-esta-en-peligro/20081120202000162098.html#:~:text=El%20primer%20hito%20de%20la,en%20el%20mapa%20de%20Renfe.
  32. "El ferrocarril cumple 135 años". El Correo Gallego. 
  33. https://www.elespanol.com/quincemil/articulos/cultura/el-cable-ingles-cuanto-todas-lasnoticias-del-mundo-pasaban-por-galicia
  34. "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 14 de outubro de 2013. Consultado o 27 de xuño de 2020. 
  35. 35,0 35,1 35,2 "Un deseo llamado tranvía". www.elcorreogallego.es. 
  36. "Galicia ha perdido desde 1900 la mitad de su peso en España por población". La Voz de Galicia. 18/06/2018. 
  37. "El pionero de la aviación que tumbó un gobierno | Galicia | elmundo.es". www.elmundo.es. 
  38. 38,0 38,1 Ferrol, Diario de. "José Piñeiro González". Diario de Ferrol. 
  39. https://www.farodevigo.es/comarcas/2011/11/18/homenaje-pioneros-aviacion/581303.html
  40. "Gallego pionero en vuelo invertido". www.elcorreogallego.es. 
  41. "El aeropuerto de Peinador". 31/10/2015. 
  42. 42,0 42,1 "Arqueoloxía informática". culturagalega.org. 21/11/2002. 
  43. "As Conchas, luces y sombras del primer gran embalse de Galicia y de FENOSA". 15/06/2019. 
  44. Real Decreto-lei 7/1978, polo que se aproba o réxime preautonómico para Galicia (BOE nº 66, de 18.03.1978) [1] Arquivado 01 de febreiro de 2012 en Wayback Machine. e Real Decreto 474/1978, polo que se desenvolve o Real Decreto-lei 7/1978 (BOE nº 66, de 18.03.1978) [2] Arquivado 01 de febreiro de 2012 en Wayback Machine..
  45. "Galicia - Población 2000". datosmacro.com. 
  46. "Arranca el servicio del AVE entre A Coruña y Vigo" El Correo Gallego, 18 de abril de 2015.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]