Ponte do Burgo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°26′09″N 08°38′39″O / 42.43583, -8.64417

Ponte do Burgo
Pontevedra Capital Puente Burgo.jpg
Localización
RíoLérez
ConcelloPontevedra
ProvinciaPontevedra
Características
Construciónséculo XII
Lonxitude158 m
Ancho11,2 m
TipoEn arco
MaterialPedra

A Ponte do Burgo é unha ponte medieval, construída sobre outra máis antiga de orixe romana, que cruza o río Lérez na cidade de Pontevedra. Atópase no camiño portugués ao norte do centro histórico de Pontevedra e ao sur do barrio do Burgo.[1] Entre os arcos dos piares están talladas as famosas cunchas de peregrino de pedra.

Historia[editar | editar a fonte]

A actual ponte medieval é herdeira da primeira ponte romana pola que pasaba a vía romana XIX no Itinerario de Antonino. Esta ponte aínda existía no século XII, pero estaba en ruínas[2] e foi durante moito tempo o único punto de paso do río Lérez no Camiño Portugués.

As primeiras referencias á ponte actual remóntanse a 1165, cando os reis Fernando II de León e Galiza e Afonso de Portugal asinaron a paz super flumen Lerice in vetula ponte, designando a antiga ponte romana (augas abaixo desta) como Ponte Vella. No século XV, a ponte tiña dous estribos de 30 metros e 15 arcos, pero perdeu un cando se construíu un novo dique para aumentar a profundidade do porto.[3]

A ponte do Burgo en 1669 nunha ilustración de Pier Maria Baldi.

No século XVI, a ponte contaba con dúas torres defensivas, unha a cada lado do río, estando a máis próxima á cidade unida ás murallas de Pontevedra e anexa ao antigo cárcere, como mostran os debuxos de Pier Maria Baldi[4] e Celso García de la Riega. As torres foron destruídas polos ingleses en 1719. Unha delas foi reconstruída, pero desapareceu definitivamente en 1805. No centro había un cruceiro que, a mediados do século XIX, trasladouse á praza Alonso de Fonseca, xunto á basílica de Santa María a Maior. Naquela época, a ponte só tiña 12 arcos visibles. A ponte figura no escudo da cidade coa súa torre e o seu cruceiro.

A primeira gran reforma da ponte realizouse en 1886 baixo a dirección do enxeñeiro Prudencio Guadalfajara para a súa reparación e ampliación. En 1890 eliminouse o peitoril de pedra e instalouse unha varanda metálica.[5]

Entre 1953 e 1954 levou a cabo unha importante reforma e ampliación, con dous carrís para vehículos e beirarrúas a ambos os dous lados para os peóns. Tamén se expuxo a idea de cubrir as beirarrúas, que finalmente non se fixo por falta de orzamento.[6] As cunchas de vieira esculpidas nos arcos foron un traballo encargado en 1950 a Raymundo Vázquez e realizado por un dos seus canteiros.

En 1988 construíronse plataformas de formigón para a ampliación da avenida de Bos Aires, apoiadas en piares, que ocultaron o undécimo arco da ponte por baixo. Durante as escavacións descubriuse o famoso miliario de Hadriano, datado no ano 134 d.C.[7]

En 2006, unha escavación arqueolóxica sacou á luz os arcos número 14 e 15 da ponte e o peirao do porto do século XV cun arco apuntado cego. Durante a escavación, os arqueólogos atoparon dous miliarios, un dedicado ao emperador Maximino Daia do século IV e o outro ao emperador Nerva do século I.[8]

Peonalización[editar | editar a fonte]

A mediados de 2019 iniciáronse as obras de peonalización completa da ponte do Burgo, que finalizaron en 2020, coa instalación dunha nova iluminación nocturna na ponte.[9][10] Grazas a esta reforma, colocouse un novo pavimento de granito e retirouse a antiga varanda e substituíuse por unha nova.[11][12][13]

Descrición[editar | editar a fonte]

É unha ponte peonil de arcos de pedra que sufriu modificacións en distintas épocas. Realizada en granito, consta de once arcos rebaixados de medio punto. A ponte ten 10 arcos visibles, tallamares, unha varanda de aceiro galvanizado gris de 1,10 metros de altura[14] con iluminación integrada e cunchas de vieira de pedra engadidas como medallóns entre os arcos por encima dos piares da ponte na década de 1950.

A ponte do Burgo ten 11,2 metros de ancho e 158 metros de longo. O pavimento de pedra incorporou en 2020 pequenas luces azuis que marcan o camiño portugués.

Cultura[editar | editar a fonte]

No extremo sur da ponte, na súa confluencia co casco antigo de Pontevedra, existe unha zona arqueolóxica con restos da ponte medieval orixinal (en particular dos arcos 14 e 15) e do porto medieval, que quedaran sepultados polas obras realizadas ao longo dos séculos.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "O Burgo, un puente con historia". Diario de Pontevedra (en castelán). 11 de xuño de 2017. 
  2. Nadal, Paco, 2012, Rias Baixas. Escapadas, Madrid, El País Aguilar, p. 35
  3. "Ruta arqueológica por los tres grandes yacimientos de la ciudad". La Voz de Galicia (en castelán). 7 de abril de 2009. 
  4. "El Concello divulga la historia y futuro del puente de O Burgo". La Voz de Galicia (en castelán). 2 de marzo de 2018. 
  5. "Réquiem por el Puente del Burgo". Diario de Pontevedra (en castelán). 29 de setembro de 2019. 
  6. "La gran reforma del puente de O Burgo". Diario de Pontevedra (en castelán). 3 de decembro de 2017. 
  7. "Un segundo miliario romano identifica a Pontevedra con Turoqua". Diario de Pontevedra (en castelán). 8 de novembro de 2006. 
  8. "Ruta arqueológica por los tres grandes yacimientos de la ciudad". La Voz de Galicia (en castelán). 7 de abril de 2009. 
  9. "Acaba la reforma del puente de O Burgo, a la espera de la nueva iluminación". Diario de Pontevedra (en castelán). 27 de maio de 2020. 
  10. "Gran expectación de los pontevedreses en la inauguración lumínica del puente de O Burgo". Pontevedra Viva (en castelán). 5 de agosto de 2020. 
  11. "El puente de O Burgo se cierra desde el lunes al tránsito peatonal para avanzar en la obra". La Voz de Galicia (en castelán). 6 de xullo de 2019. 
  12. "El renovado puente de Burgo tendrá una barandilla diseñada para Pontevedra". Pontevedra Viva (en castelán). 27 de xuño de 2019. 
  13. "Así será el nuevo puente de O Burgo". Diario de Pontevedra (en castelán). 8 de novembro de 2018. 
  14. "El renovado puente de Burgo tendrá una barandilla diseñada para Pontevedra". Pontevedra Viva (en castelán). 27 de xuño de 2019. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]