1804

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

1803 < 1804 < 1805

1804
Calendario gregoriano 1804
MDCCCIV
Ab urbe condita 2557
Calendario armenio 1253
Calendario chinés 4500 – 4501
Calendario hebreo 5564 – 5565
Calendario hindú
- Vikram Samvat
- Shaka Samvat
- Kali Yuga

1859 – 1860
1726 – 1727
4905 – 4906
Calendario persa 1182 – 1183
Calendario musulmán 1219 – 1220
Calendario rúnico 2054
< Século XVIII Século XIX Século XX >
01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
41 42 43 44 45 46 47 48 49 50
51 52 53 54 55 56 57 58 59 60
61 62 63 64 65 66 67 68 69 70
71 72 73 74 75 76 77 78 79 80
81 82 83 84 85 86 87 88 89 90
91 92 93 94 95 96 97 98 99 00


Acontecementos[editar | editar a fonte]

Alemaña[editar | editar a fonte]

  • Na cidade de Viena, o compositor alemán Ludwig van Beethoven anula a súa dedicatoria da Terceira Sinfonía (bautizada co nome de "Heroica") a Napoleón, o ter noticia da proclamación de Napoleón como emperador, e cambia a dedicatoria pola frase de: "na memoria dun gran home". Os seus motivos son estes: "¡Non é máis que un home como os demais! A partires de agora pisoteará todo os dereitos humanos ... e converterase nun tirano".
  • O farmacéutico Friedrich Wihelm Sertürner descubre a morfina, principal alcaloide do opio que será empregado no seguintes anos na maioría das aplicacións terapéuticas.
  • O 17 de marzo na cidade de Weimar, o poeta e dramaturgo Friedrich von Schiller estrea a súa obra "Guillerme Tell", o drama (de 5 actos) esta inspirado na "Crónica suíza" de Tschudi. O autor xa levara anteriormente a escena o conflito entre o home e a sociedade (coa estrea do drama "María Estuardo" no 1801), e a loita pola independencia da nación (coa obra "A Doncela de Orleans" no 1802). Na contra, Guillerme Tell é un heroe a quen a súa paixón pola liberdade o leva a realizar as máis grandes fazañas. A conxura dos cantóns suízos e o cínico desafío do maxistrado Gesller, que acusa a Guillerme de rebelión e ordea que atravese cunha frecha a maza colocada por enriba da cabeza do seu fillo, confiren a obra un alento que se espalla co escenario de lagos e montañas. Guillerme Tell será a derradeira obra de Schiller, xa que morrerá no 1805, deixando unhas vinte pezas por concluir. Friedrich von Schiller nacera en Marbach un 10 de novembro do ano 1759. Fillo dun militar, a educación fixo del un home de cultura universal. Co traslado do seu proxenitor a Ludwigsburg, en cuxa academia ingresou o xove Schiller. No 1787 marchase a Weimar onde mantivo amizade con Herder e Goethe, a vez que comenzaba a súas investigacións sobre a historia; da cales sairía "Guerra europea de XXX anos". No 1790 inicia estudios sobre Kant e catro anos máis tarde afianza a súa amizade con Goethe con que publica no 1797 "Xenias". Cofundador na súa xuventude do movemento prerromántico do "Sturm und Drang", toma conciencia a partir do seu coñecemento sobre Kant dos problemas morais do home con relación a sociedade. Con iso convertese nun epónimo do clasicismo alemán; a súa obra poética plasmase en baladas, cantos cunha sinxeleza e grande profundidade ética, e os himno. Os temas maxestoso, de entre os cales o máis coñecido é "Canto da campá" foi incorporado por Beethoven como "Himno da alegría" no derradeiro movemento da súa Novena sinfonía.

Reino Unido[editar | editar a fonte]

  • O británico Richard Trevithink (ou Trevithick) constrúe unha nova locomotora de vapor capaz de alcanza-los 8 Km/h, que instala no País de Gales. Trevithink que xa tivera experiencias deste tipo nos anos 1800 e 1801, decídese a unha nova máquina de vapor a que bautiza co nome de "Penydaran". É a primeira que está preparada para circular sobre raís. A máquina foi adquirida polas fundicións Pen & Darren.

Gran Bretaña[editar | editar a fonte]

Sudán[editar | editar a fonte]

  • Osman dan Fodio, caudillo da tribo dos fulbé (asentada no curso central do Níxer) proclamase xefe dos crentes islámicos e conquista coas súas tropas grandes partes de Nixeria e do Camerún. O xefe peúl dan Fodio, era predicador e místico. O se proclamar comendador dos crentes, conquistará os Estados hausas (Nixeria); feito que acabará fundando o imperio peúl de Sokoto. Estado teocrático cuxos soberanos consideran os seus territorios infieis como reservas de escravos. Este imperio pasará a ser un protectorado británico no ano 1885.

Francia[editar | editar a fonte]

  • A principal preocupación que ten nestes días o ambicioso Napoleón Bonaparte, cónsul da República francesa, é invadir e conquistar Gran Bretaña, para o cal impulsa os máis diversos proxectos no campo da investigación militar. Inexpugnable pola mar, a súa poderosa armada, Gran Bretaña é o bastión máis sólido, polo momento, da resistencia europea os afáns hexemónicos de Bonaparte. Para rematar dunha vez con estes isleños o cónsul intenta crear unha frota aérea de globos aerostáticos que, a pesardes dos entusiasmo inicial que produce, é disolta no ano 1802 e o proxecto da invasión por aire é arquivado.
  • O cociñeiro francés Charles Nicolas Appert fai público o seu procedemento para a conservación de alimentos, inventado por él mesmo no ano 1795 e tras diversas experiencias, todas elas dun xeito ou de outro favorables. Appert publica neste ano o procedemento, con el adicase a venda de leite, froita, legumes e extractos vexetais.
  • O 15 de febreiro efectúase o descubrimento dunha conspiración contra o primeiro cónsul. Durante as pesquisas, efectúase a detención de varios xenerais e a execución do monárquico, Georges Cadoudal.
  • O 21 de marzo (10 xerminal do ano XII, segundo o calendario francés da revolución) reúnese na cidade de París, tras catro anos, unha comisión de 4 xuristas do antigo réxime, en cuxas reunións interven Napoleón para resolve-los puntos xurídicos de fricción; coroando a obra de dotar a Francia dunha nova lei civil en forma de código (unha lei articulada por materias, sen que se transluza a procedencia das normas). Este tipo de asembleas xa se viñan reunindo dende o 5 de outubro de 1790. Non hai dúbida de que isto revolucionará a actual técnica xurídica en Europa, onde predomina a representación das leis por medios de recompilacións, como é no momento actual no caso de España. O Código Civil (que se coñecería o 3 de agosto de 1807 co nome de "Código de Napoleón", pero que quedaría parte invalidado no ano 1816), contén todas aquelas normas de dereito romano compatibles cos frutos da revolución e coa burguesía que apoia o primeiro cónsul. Fixa a igualdade ante a lei, o dereito sagrado a propiedade, a desaparición dos gremios, a separación da igrexa e o estado e maila abolición dos privilexios nobiliarios. Co cal se eliminan as estruturas da sociedade feudal anterior. Establécese o casamento civil obrigatorio, tras o que se fará ou non pola igrexa. O dereito da familia é menos progresista, pois a muller solteira queda suxeita o pai e a casada o home, dos que necesita autorización para obrigarse, e a filiación debe de ser lexítima para ser recoñecida na súa plenitude. Nos países que aínda teñen que aborda-la codificación, xa se base no dereito romano ou no xermánico, este código acharase nos propositos do lexislador.
  • O 23 de marzo na cidade de Vincennes, Louis Henri de Condé, duque d'Enghien, é executado por orde de Napoléon. O duque d'Enghien é o derradeiro representante da familia Condé, e era o candidato dos realistas franceses para face-la restauración dos Borbóns en Francia. Emigrado no 1789, loita nos exércitos contrarrevolucionarios ata a súa detención e Ettenheim (cerca de Estrasburgo), e é trasladado a Vincennes, onde se xulga sumarisimamente.
  • O 18 de maio (28 de floreal do ano XI, segundo o calendario revolucionario francés) proclamase en Saint Cloud o imperio a cuxo home importante se lle da o título de emperador. Un 2 de decembro na cidade de París, nunha solemne cerimonia celebrada na catedral de Notre Dame (ou da Nosa Señora, segundo outros historiadores), o ata de agora primeiro cónsul francés, Napoleón Bonaparte, con 35 anos é coroado emperador polo papa Pío VII. Cúmprese así unha tradición na que un papa debía de impoñe-la coroa a unha persoa merecedora dun reino. Napoleón, cumprindo coa tradición, pero desexando relegar o papa a un humillante segundo plano, toma a coroa coas súas mans e sa coloca el mesmo. Aínda que a bendición da igrexa é imprescindible para facer un poder lexítimo, Napoleón quere mantela como un peón dos seus designios xeopolíticos. Pouco antes de ser coroado emperador, a policía francesa descubriu un complot tramado polos británicos e os realistas pa secuestrar e asasinar a Napoleón. O home forte de Francia elixe o título de emperador para marca-las distancias coa tradición dos reis borbónicos, e porque ve no seu país o sucesor e continuador do imperio universal de Carlomagno. Unha vez coroado emperador, Napoleón prosegue a súa enérxica política para modernizar a Francia. Trala creación do código napoleónico, funda a universidade e, mediante decretos reais, apoia a industria e impulsa a realización de grandes obras públicas, entre elas a urbanización de París. Para adecua-la actividades artística os intereses do imperio, pon o servizo do estado a escritores como Chateaubriand e madame Staël e a pintores como David. O agora coñecido como Napoleón I retoma algunhas institucións do Antiguo Réximen: os membros da súa familia e colaboradores que mellor mostraron a súa lealdade, dálles títulos principescos que levan consigo beneficiosas rendas. O redor do emperador formouse unha nova nobreza imperial, aínda que despoxada de privilexios das que gozaba a antiga aristocracia, polo que pasa a depender completamente da benevolencia do emperador Napoleón I.
  • Un 16 de setembro Gay-Lussac establece o récord de altitude en 7.016 m, nunha ascensión en globo que realiza para evaluar as eventuais modificacións presentes na composición do aire.

Europa do Norte[editar | editar a fonte]

  • O 25 de maio o rei de Prusia, Federico Guillerme III concerta co tsar de Rusia, Alexandre I unha alianza dirixía contra Francia.
  • O 6 de novembro o tsar ruso, Alexandre I e o emperador de Austria, Francisco I (segundo outros historiadores; Francisco II), acordan proceder na contra de Francia.

Austria[editar | editar a fonte]

  • O 11 de agosto o emperador romanoxermánico Francisco II sube a categoría de imperio os territorios herdados austríacos, e adopta o título de emperador de Austria.

Estados Unidos[editar | editar a fonte]

  • O 6 de febreiro Joseph Priestley (que nacera o 13 de marzo de 1733 en Fieldhead -Yorkshire-), investigador da natureza, filósofo e teólogo, descubridor do amoníaco, o monóxido de carbono e do osíxeno, morre en Northumberland (Pennsylvania).
  • O 12 de xullo Alexander Hamilton (nado na illa de Nevis, correspondente as Pequenas Antillas, o 11 de xaneiro de 1755), político americano, dirixente do partido federalista ata 1799, primeiro ministro do Tesouro no 1789 ata o 1795, morre en Nova York a causa das feridas que sufrira o día anterior en duelo con seu opoñente político, o vicepresidente Aaron Burr. Hamilton impedira no abril que Burr fose elixido gobernador de Nova York.

Europa do Leste[editar | editar a fonte]

  • En febreiro na rexión de Serbia. Un rico criador de porcos chamado Karagjorgje, de 38 anos, ponse o mando da insurrección serbia contra os turcos. Apoderarase da cidade de Belgrado no 1806. Coa presenza rusa será aclamado príncipe dos serbios no decembro de 1808. Abandonado polos rusos no 1813, verase na obriga de emigrar a Austria. No seu posto é substituído por Milos Obrenovich, que o mandará asasinar a súa volta no 1817, dando comezo a unha inimizade secular entre as dúas familias.

Haití[editar | editar a fonte]

  • O 1 de xaneiro volvese a proclama-la independencia de novo en Haití polo xeneral negro Jean-Jacques Dessalines. Dessalines, que se nomea emperador baixo o nome de Xacobo I, é asasinado no 1806. Henri Christophe, chamado Henrique I, sucederao no trono en 1811 ata 1820.

Rusia[editar | editar a fonte]

Arte e cultura[editar | editar a fonte]

Ciencia e tecnoloxía[editar | editar a fonte]

Nacementos[editar | editar a fonte]

Mortes[editar | editar a fonte]

Outros[editar | editar a fonte]

Breves[editar | editar a fonte]

  • 4 de febreiro - Nos Estados Unidos, un incendio destrúe a maior parte da armada de Samuel Colt.
  • 12 de febreiro - En Cuba aplicase por primeira vez a vacina contra a varíola, sendo posta na maioría da poboación da Habana.
  • 2 de maio - O Corpo Lexislativo francés aproba por moción a subida de Napoleón o poder de Francia.
  • 14 de maio - A expedición Lewis e Clark parte dende Camp Dubois e comeza a súa viaxe río arriba polo [[río Misuri | Misuri].
  • 23 de xullo - A escuadra inglesa bombardea por terceira vez o porto francés de Havre.
  • 4 de agosto - En Francia o ministro, Jean-Batiste Nompère de Champagny, faise cargo do departamento de Interior.
  • 22 de setembro - En Francia fundase o Consello Supremo.
  • 1 de outubro - A aldea nativa de Tlingit (en Alasca) é atacada por tropas rusas.
  • 9 de novembro - En México, Pedro Sainz de Baranda obtén o título de "Alferez de Fragata".
  • 12 de decembro - España declara a guerra a Inglaterra tras previas denuncias desatendidas.
  • O francés, Jean-Baptiste Lamarck e o alemán, Gottfried Treviranus acuñan o termo "bioloxía".
  • O alemán Johann Blimenbach funda a ciencia da antropoloxía.
  • O barón británico Sir George Cayley inventa o aeroplano práctico, construído como un modelo de planeador aproveitando os deseños anteriores.
  • Os británicos fanse co control do Cabo de Buena Esperanza (África).

Historia ano a ano

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: 1804