María Pita

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
María Pita
María Pita
Estatua de María Pita (Praza María Pita, A Coruña)
Nome de nacemento Mayor Fernández da Cámara Pita
Nacemento c. 1560
Lugar A Coruña
Falecemento 1643
Lugar Cambre
Cónxuxe(s) Xoán de Rois
Gregorio de Rocamonde
Sancho de Arratia
Gil Bermúdez de Figueroa
Fillo(s) María Alonso de Rois
Francisca de Arratia (1590)
Juán Bermúdez de Figueroa
Francisco Bermúdez de Figueroa (1602)

Mayor Fernández da Cámara Pita, máis coñecida como María Pita,[1], nada en Sigrás contra 1560 e finada no mesmo lugar en 1643, foi unha heroína galega na defensa da Coruña contra o ataque da Armada Británica acontecido no ano 1589.[2]

Traxectoria[editar | editar a fonte]

María Pita na defensa da muralla da Coruña contra os ingleses, relevo na Praza de María Pita da Coruña.
María Pita, por Santiago Llanta y Guerin.

Era filla de Simón Arnao e María Pita "a vella", e naceu arredor de 1556. Ó facerse maior adicouse a axudar no negocio familiar, unha tenda na Peixería da Coruña.[1]

O 3 de maio de 1589 as tropas inglesas chegan á Coruña dirixidas polo almirante e antigo corsario Francis Drake.

O ataque formaba parte da estratexia que mantén a raíña de Inglaterra Isabel I, para quitar do trono de Portugal ó que fora o seu cuñado e posterior rechazado pretendente: o rei Filipe II (Rei de España dende 1556 e de Portugal dende 1580).

Os ingleses, despois de cercar a cidade da Coruña, abriron unha fenda na muralla e comezaron o asalto da cidade vella. Durante o mesmo, matan ó marido de María Pita, quen, chea de rabia, arrebata a lanza da bandeira inglesa, coa mesma, mata ó alférez que dirixía o asalto. Era o irmán do Almirante Francis Drake. Isto desmoralizou a tropa inglesa, composta por 12.000 efectivos e provocou a súa retirada. A tradición di que este feito levouse a cabo ó bello de "Quen teña honra, que me siga".

Unha vez rematada a batalla, axudou a recoller os cadáveres e a coidar dos feridos. Xunto con María Pita, outras mulleres da Coruña axudaron a defender a cidade; está documentado o caso de Inés de Ben, que foi ferida na batalla.

Á marxe da súa intervención no cerco, a súa vida estivo chea de vicisitudes, entre as que figuran numerosos preitos. No Arquivo do Reino de Galicia consérvanse ata vinte de diferentes contidos: débedas e apropiación de bens e tamén querelas criminais por insultos e agresións, e dúas viaxes á Corte de Madrid, por causa deles, xa que fora condenada ao desterro polo que fixo a súa primeira viaxe no ano 1596 para solicitar a recompensa polos seus servizos durante o cerco inglés. A segunda viaxe no ano 1606 tivo por obxecto confirmar anteriores mercedes (outorgáralle, por exemplo, unha praza de soldado no presidio coruñés, licenza para exportar mulas a Portugal, a exención da obriga de aloxamento de soldados na súa casa e unha gratificación económica) e tratar de obter novas concesións reais. No ano 1616 a súa casa viuse afectada por un incendio na Cidade Vella da Coruña.

Partida de defunción de María Pita de 21 de febreiro de 1643, Arquivo Histórico Diocesano. Fondo Parroquial Santiago de Sigrás. Libros Sacramentais nº 1

Faleceu en Cambre en 1643 e, aínda que no seu testamento solicitaba ser enterrada no convento de San Domingos da Coruña, non se conserva ningún documento que o acredite nin se puido identificar a súa tumba.

Vida persoal[editar | editar a fonte]

No ano 1581 contraeu matrimonio con Xoán de Rois, carniceiro, que morreu no ano 1585, ao que lle seguirían outros tres esponsais máis: Gregorio de Rocamonde, tamén carniceiro, que morreu no ano 1589 durante o cerco inglés, Sancho de Arratia, mestre de navío andaluz, no ano 1590, que morreu no ano 1592, e con Gil Bermúdez de Figueroa, escudeiro da Real Audiencia, que morreu no ano 1613. Tivo catro fillos, María Alonso de Rois, Francisca de Arratia (1590), Juán Bermúdez de Figueroa e Francisco Bermúdez de Figueroa (1602).

A estatua[editar | editar a fonte]

Na praza de María Pita, na cidade da Coruña e fronte ó edificio do concello da cidade, levantouse un monumento en honor a María Pita. A obra, rematada en bronce, foi concibida por Xosé Castiñeiras, e nela represéntase á heroína coa lanza coa que matou o alférez inglés mentres colle coa outra man o corpo sen vida do seu marido, Gregorio de Racamonde. A altura total da obra é de 9,31 metros, composta por unha plataforma de chanzos de 45 cm, un pedestal de 5,56 m e unha escultura de 3,30 metros. O seu peso é de 30 toneladas.[3]

No pedestal atópase un pebeteiro cuxa chama que permanecía prendida durante todo o día, permanecendo catro horas apagada durante a noite, dende as tres ata as sete da madrugada.

Recoñecementos[editar | editar a fonte]

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]