Fina Casalderrey

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura
Xosefa Casalderrey Fraga
Medalla Castelao Icona vectorial.svg
Fina Casalderrey.jpg
na presentación de ¿E ti que farías por min? no Culturgal 2010 no Pazo da Cultura de Pontevedra
Nacemento11 de agosto de 1951
 Xeve
NacionalidadeEspaña
Ocupaciónescritora, profesora, escritora de literatura infantil e xornalista
XénerosNovela, Narrativa
PremiosMedalla Castelao e Premio Nacional de Literatura infantil e xuvenil de España
editar datos en Wikidata ]

Xosefa Casalderrey Fraga, máis coñecida como Fina Casalderrey, nada en Xeve (Pontevedra) o 11 de agosto de 1951, é unha escritora, profesora de educación secundaria, etnógrafa vocacional, gastrónoma, conferenciante e periodista galega.[1][2]

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Exerceu como mestra dende os dezanove anos, xubilouse no 2010 como profesora de ensino secundario, despois de estar 25 anos en Moraña e 10 en Marín[3]. Foi no ensino onde comezou a crear e dirixir pezas teatrais representadas polo seu alumnado, algunhas recollidas en Edicións Xerais.

Unha das súas inquedanzas é a investigación etnográfica, onde gañou concursos diversos premios co seu alumnado. Outra inquietude é a gastronomía, e así publicou, xunto con Mariano García, O libro da empanada, Festas gastronómicas de Galicia e Repostería en Galicia.

A súa narrativa distínguese pola súa agudeza na observación e recreación do mundo dos adolescentes, polo realismo dos seus personaxes e situacións e por un ritmo capaz de converter calquera asunto cotián nun relato de suspense.[4]

Colabora na prensa, revistas, congresos, xurados, pregóns, charlas-coloquio, mesas redondas... sobre literatura, gastronomía, entre outros temas.

En 1991 deuse a coñecer no mundo das publicacións coa novela xuvenil Mutacións xenéticas. No ano 1996 foille concedido o Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil coa novela O misterio dos fillos de Lúa. A maior parte da súa obra está traducida ás linguas peninsulares, isto é, ao catalán, éuscaro, asturiano, aragonés, castelán e portugués.

Xaime Toxo, Francisco Castro, Víctor Freixanes, Fina Casalderrey, Xesús Alonso Montero, na presentación de Unha ducia de galegos, en Pontevedra o 08/10/2017

En 2013 foi elixida membro da Real Academia Galega, ocupando a vacante deixada por Xaime Illa Couto[5].

Recoñecemento[editar | editar a fonte]

Desde 2018 convócase o Premio Fina Casalderrey de Literatura Infantil pola Igualdade co seu nome.[6]

Obra[editar | editar a fonte]

Literatura infanto-xuvenil[editar | editar a fonte]

O misterio dos fillos de Lúa, de Fina Casalderrey, esta incluído na Biblioteca Galega 120.

Narrativa[editar | editar a fonte]

  • A rosquilleira (2003). Casa de Galicia de León.
  • Dúas letras (2012). Galaxia. 48 páxs. ISBN 978-84-9865-432-5. Acompañada de DVD coa película do mesmo nome dirixida por Eloy Varela.
  • Caderno de bitácora (Historias para coñecermos Vigo: Oia, Canido) (2019). Ed. Elvira. 60 páxs. ISBN 9788494878626.

Con Mariano García (o seu marido): Gastronomía[editar | editar a fonte]

  • O libro da empanada. Historia, tradición e 107 receitas (1993). Xerais, Montes e Fontes. 304 páxs. ISBN 978-84-9782-418-7 (5ª ed. 2006)
  • Festas gastronómicas de Galicia (1994). Xerais, Montes e Fontes. 448 páxs. ISBN 978-84-7507-818-2.
  • Repostería en Galicia. Lambetadas de onte a hoxe. 219 receitas (1997). Xerais, Montes e Fontes. 360 páxs. ISBN 978-84-9782-419-4 (7ª ed. 2006).

Obras colectivas e en colaboración con outros autores[editar | editar a fonte]

  • E dixo o corvo... (1997). Xunta de Galicia.
  • Novo do trinque (1997). BNG.
  • Imos xuntos camiñar (1999). Xunta de Galicia.
  • Contos de ler e contar (2001). Xunta de Galicia.
  • Ninguén está só (2001). Tris Tram.
  • Palabras con fondo (2001). Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade.
  • Un saquiño de contos (2001). Xerais.
  • Tres pegadas (2002). Xunta de Galicia.
  • Contos dende a Arquitectura (2003). Colexio de Arquitectos de Pontevedra.
  • Narradio. 56 historias no ar (2003). Xerais.
  • Terra de Moraña (2003). Concello de Moraña.[102]
  • ¡Adeus, pés!, en Crispín do Mao, ¡Adeus, pés!, O enigma do menhir e Catro pallasos (2004). Xunta de Galicia.
  • Postais do Camiño (2004). Galaxia.
  • Contos de medo no museo (2005).Museo Provincial de Lugo.
  • Poetas e Narradores nas súas voces. Volume II (2006). Consello da Cultura Galega.
  • Educación e Paz III. Literatura galega pola Paz (2008). Xerais.
  • Quen casa ten de seu. Cinco contos na Casa de Rosalía (2009). Fundación Rosalía de Castro.
  • Cociñando ao pé da letra (2011) Galaxia. Colaboración con varios autores sobre poesía e cociña.
  • Xabarín 18 (2013). EEI Monte da Guía/Concello de Vigo/Galaxia.
  • Pontevedra. Laranxeiras e limoeiros (2015). Concello de Pontevedra/Galaxia.
  • Os aforismos do riso futurista (2016). Xerais.
  • María Victoria Moreno. A muller que durmía pouco e soñaba moito. (2018). Xerais, infantil e xuvenil, Merlín. A canda Marilar Aleixandre. 128 páxs. ISBN 978-84-9121-311-6.

Traducións[editar | editar a fonte]

  • Kika superbruxa. Tola polo fútbol de Knister (2006). Bruño.
  • Números animados (2006). Bruño.

Cine[103][editar | editar a fonte]

  • Guión da curtametraxe Garuda (2010)
  • Guión da curtametraxe Dúas letras (2011)
  • Guión de Querido Tomás (2013), pola que obtivo o premio á mellor actriz no Festival Independente de Braga (Portugal) no 2014.
  • Escribiu e dirixiu a curta A última moeda (2016), historia de intenso lirismo e protagonismo infantil.

Premios[editar | editar a fonte]

  • Premio Merlín no 1991, por Dúas bágoas por Máquina.
  • Premio de narración breve Casa de Galicia de León no 1993, por A rosquilleira.
  • Premio O Barco de Vapor no 1994, por O misterio dos fillos de Lúa.
  • Premio Edebé de Literatura Infantil no 1995, por O estanque dos parrulos pobres.
  • Premio Álvaro Cunqueiro de Periodismo Gastronómico no 1999, por Repostería en Galicia.
  • Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil no 1996, pola novela O misterio dos fillos de Lúa.
  • Premio Irmandade do Libro á Autora do Ano no 2006.
  • Premio Xosé María Álvarez Blázquez da Asociación Galega de Editores no 2012.
  • Premio Frei Martín Sarmiento de 3º e 4º da ESO en 2014, por O neno can.
  • Premio da Cultura Galega en 2015.
  • Premio Rosa dos Ventos do Instituto Galego-Arxentino Apóstol Santiago de Bos Aires, 2018.[104]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "autor/a A Editorial Xerais". www.xerais.gal. Consultado o 16/11/2021. 
  2. "Autores - Casalderrey, Fina". baiaedicions.gal. Consultado o 16/11/2021. 
  3. "Membro". Real Academia Galega. Consultado o 16/11/2021. 
  4. "Fina Casalderrey". Editorial Galaxia. Consultado o 16/11/2021. 
  5. Rodri García (18/1/2013). "Fina Casalderrey, académica de la RAG". La Voz de Galicia. 
  6. "Acto de entrega del I Premio Fina Casalderrey". A Coruña.gal. Consultado o 30/11/2018. 
  7. "Mutacions genètiques: els lladres de la ciència". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  8. "Dues llàgrimes per Màquina". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 07 de xuño de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  9. "Bi malko Makinarengatik". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  10. "Dos lágrimas por Máquina". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  11. "Ilenti". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  12. "¡Pásmate, Merche!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 12/3/2018. Consultado o 2019-11-01. 
  13. "Ostres, tu, saps què?". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 12/3/2018. Consultado o 1/11/2019. 
  14. "Nem te passa!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2018. Consultado o 1/11/2019. 
  15. "El misterio de los hijos de Lúa". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  16. "El misteri dels fills de la Lluna". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  17. "Kevrin ar c'hizhier bihan". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  18. "El estanque de los patos pobres". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  19. "L'estany dels ànecs pobres". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  20. "Ahate pobreen urmaela". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  21. "¡No te cases, papá!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  22. "No et pots casar, pare!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  23. "Ez ezkondu, aita!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  24. "Não te cases, papá!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  25. "Não se case, papai!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  26. "¿Sobrevives?". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  27. "Sobrevius?". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  28. "¡Puag, qué asco!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  29. "Ecs, quin fàstic!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  30. "Puf! Hau nazka!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  31. "¡Puah, qué ascu!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  32. "Alas de mosca para Ángel". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  33. "Euli-hegoak Anxorentzat". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  34. "Ales de mosca per a l'Angel". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  35. "Cuca y el abrigo marrón". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  36. "Nolo y los ladrones de leña". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  37. "Una reina negra". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  38. "Hija de las olas". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 16 de marzo de 2018. Consultado o 1/11/2019. 
  39. "El misterio del cementerio viejo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  40. "Pimpín y doña Gata". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  41. "Un fantasma blanco". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  42. "Cuando la Tierra se olvidó de girar". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  43. "El abuelo es sabio". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  44. "L'avi és molt savi". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-11-01. 
  45. "El abuelo sale de paseo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  46. "L'avi surt a passejar". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  47. "La abuela tiene una medicina". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  48. "L'àvia té una medecina". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  49. "A avó tem um remédio". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  50. "La abuela no quiere comer". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  51. "L'àvia no vol menjar". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-11-01. 
  52. "Última carta a los Reyes Magos". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  53. "¡Un perro en el piso!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  54. "Un gos al pis!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  55. "Txakurra daukagu etxean". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  56. "Un can en o piso!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  57. "Falo col perru". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  58. "Desventuras de un lobo enamorado". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  59. "Yo soy yo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  60. "Jo sóc jo". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  61. "Ni ni naiz". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  62. "Un misterio en la mochila de Alba". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  63. "Mi abuelo es una gata". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  64. "El meu iaio és una gata". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  65. "Nire aitona kateme bat da". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  66. "¿Quién quiere adoptarme?". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  67. "Isha, nacida del corazón". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  68. "Isha, nascuda del cor". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  69. "¡¡¡Fuego!!!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  70. "Foc!!!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  71. "Abrazos de vainilla". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  72. "Gordito relleno". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  73. "Silence!: el lago de las niñas mudas". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  74. "El llac de les xiquetes mudes". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  75. "Isilik, el lago de las girls mudas". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 07 de xuño de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  76. "La paloma y el degollado". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  77. "Contra el vent". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  78. "Dove and Cut Throat". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  79. "¡Hola, estúpido monstruo peludo!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  80. "Hola, estúpid monstre pelut!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  81. "Un caballo de fuego". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  82. "Un cavall de foc". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  83. "Un cavall de foc". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  84. "Suzko zaldia". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  85. "Un día de caca y vaca". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  86. "Un día de caca i vaca". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  87. "Un día de caca i vaca". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  88. "Lehenengo txangoa". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 2019-11-01. 
  89. "¡Gela se ha vuelto vampira!". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  90. "Félix, el coleccionista de miedos". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  91. "Mattinen beldur-kutxa". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  92. "Félix, o coleccionador de medos". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  93. "Felix, the fear collector". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  94. "Félix, le collectionneur de peurs". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  95. "Felix, il collezionista di paure". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  96. "El misterio de la casa del palomar". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  97. "Pesadilla en el tren de chocolate". bibliotraducion.uvigo.es. Consultado o 10/2/2021. 
  98. "Malson al tren Xocolate". Bitraga. Biblioteca de tradución galega. Consultado o 10/2/2021. 
  99. "El niño perro". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  100. "Historia de la bicicleta de un hombre lagarto". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  101. "Història de la bicicleta d'un home llangardaix". bibliotraducion.uvigo.es. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2020. Consultado o 2019-11-01. 
  102. "Cinco autores recopilan en un libro la tradición oral de Moraña". La Voz de Galicia (en castelán). 2003-05-09. Consultado o 16/11/2021. 
  103. "Fina Casalderrey Cultura de Galicia". www.cultura.gal. Consultado o 16/11/2021. 
  104. Redacción (outubro-novembro-decembro 2018). "Henrique Monteagudo, catedrático de Filoloxía Galega". Grial LVI (220): 10. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Predecesor:
Margarita Ledo Andión
 Arquiveira/Bibliotecaria da RAG 
dende 2017
Sucesor:
no cargo