Xesús Alonso Montero

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Xesús Alonso Montero
Alonso Montero Presidente RAG Praza Publica.jpg
Logo de ser elixido presidente da RAG.
Datos persoais
Nacemento 28 de novembro de 1928 (88 anos)
Lugar Vigo
Actividade
Lingua Galego, castelá
Xéneros ensaio, poesía

Xesús Alonso Montero, nado en Vigo o 28 de novembro de 1928, é un ensaísta, membro do CCG e da RAG, catedrático de Literatura galega, sociolingüista, poeta e conferenciante galego. Foi presidente da Real Academia Galega entre 2013 e 2017.[1][2]

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Casa dos avós en Ventosela, Ribadavia.

Nado en Vigo, onde os seus pais Benito Alonso e Angelina Montero rexentaban unha taberna na rúa Urzáiz. A familia trasladouse en 1938 a Ventosela (Ribadavia), a terra dos avós, onde pasou a súa infancia e adolescencia. Estudou o bacharelato en Ribadavia con Bernardino Graña e rematouno en Vigo no Instituto Santa Irene en 1948. Licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade de Madrid. Foi profesor de Lingua e Literatura Española dende 1956, exerceu na Escola Normal de Santiago de Compostela, nos institutos de Palencia (1959-1960) e Lugo (1960-1976). En 1966 doutorouse na Universidade de Salamanca cunha tese sobre Curros Enríquez. En 1976 é profesor titular de Literatura Española no Colexio Universitario de Vigo, despois pasou a ser profesor titular de Literatura Galega e foi catedrático de Literatura Galega da Universidade de Santiago de Compostela. Pola súa idade pertence á xeración de escritores que comezaron o seu labor cultural após a guerra civil española. É militante do Partido Comunista desde 1962, represaliado en varias ocasións. Encabezou a candidatura do PCG pola provincia de Lugo nas primeiras eleccións democráticas. Foi Catedrático de Lingua e Literatura Españolas de Escolas de Maxisterio, exercendo en Palencia, Lugo e Madrid.

Destacou no campo da sociolingüística con libros como O porvir da lingua galega (1968), O que cómpre saber da lingua galega (1969) ou o polémico e contestado Informe -dramático- sobre la lengua gallega (1973), onde retoma as súas teses apocalípticas sobre o idioma galego sinalando mesmo unha data para a súa morte. Realizou e publicou estudos sobre escritores galegos como Rosalía de Castro (Páxinas sobre Rosalía de Castro, 1954-2004), Curros Enríquez (Curros Enríquez no Franquismo, 1936-1971), Leiras Pulpeiro, Luís Pimentel (Luís Pimentel: biografia da súa poesía), Celso Emilio Ferreiro (Celso Emilio Ferreiro), Luís Seoane (As palabras no exilio. Biografía intelectual de Luís Seoane), Mendiño, Neira Vilas, Lorenzo Varela, Vicente Risco, Ramón Cabanillas ou Álvaro Cunqueiro.

Fixo tamén achegas noutros ámbitos da literatura galega como a poesía popular e os poetas alófonos en galego, e ten realizado estudos sobre autores da literatura española como Antonio Machado, García Lorca, Miguel de Unamuno ou Valle-Inclán. Alén disto, é destacábel as súas colaboracións na prensa galega, que foi recollida en parte na obra Beatus qui legit: artigos periodísticos (1998-1999). Debemos salientar tamén o seu papel como conferenciante, sobre todo en España e na América. Tamén ten libros de poemas: Versos satíricos ó xeito medieval ou Versos republicanos. Así mesmo, realizou compilacións poéticas de homenaxe a autores galegos: Coroa poética para Castelao (1988), Coroa poética para un mártir (1996), Coroa literaria para Roberto Blanco Torres contra a súa morte (1999) e 47 poetas de hoxe cantan a Curros Enríquez (2001).

Recibiu varios galardóns entre os que destacan o premio Galicia de Xornalismo (anos 1986 e 1990), o premio Nacional de Xornalismo Julio Camba (1988), o premio Otero Pedrayo (1989), o Premio Trasalba en 2000, e o premio Losada Diéguez de investigación no 2012.

Ingresou na Real Academia Galega o 30 de outubro de 1993 a proposta de Xosé Filgueira Valverde, Carlos Casares Mouriño e Ramón Piñeiro López. O seu discurso de ingreso titulouno "Manifestos" en verso en favor da poesía civil nos primeiros tempos da Posguerra na Galicia da Terra e na Galicia Emigrante (1939-1962).[3] O 20 de abril de 2013 foi elixido presidente da Real Academia Galega, cargo que ocupou ata o 29 de abril de 2017.[1][2]


Predecesor:
Xosé Luís Méndez Ferrín
Presidente da RAG
2013 -2017
Sucesor:
Víctor F. Freixanes

Obra en galego[editar | editar a fonte]

Xesús Alonso Montero nos Premios da AGE 2009
Xesús Alonso Montero na entrega do premio García Barros 2014.

Ensaio[editar | editar a fonte]

Poesía[editar | editar a fonte]

  • Versos republicanos e outros versos políticos (2002, Litoral das Rías, Poio).
  • Versos satíricos ó xeito medieval (2002, Nigra Imaxe).
  • Versos dun fistor republicano, marxista, ateo e un pouco epicúreo. Antoloxía: 1963-2016 (2017, Xerais)

Teatro[editar | editar a fonte]

  • Un xuízo oral (bilingüe) nunha vila galega outono 1942 (2014, Fervenza).

Obras colectivas[editar | editar a fonte]

Obra en castelán[editar | editar a fonte]

Ensaio[editar | editar a fonte]

  • Realismo y conciencia crítica en la literatura gallega (1968, Ciencia Nueva, Madrid).
  • Informe –dramático– sobre la lengua gallega (1973, Colección Arealonga, Akal).
  • Galicia vista por los no gallegos (1974).

Homenaxes[editar | editar a fonte]

Vida persoal[editar | editar a fonte]

Casou con Emilia Pimentel en 1957, coa que tivo tres fillos: Emilio, Jesús e Sara. Divorciado, volveu casar con Victoria Álvarez Ruiz de Ojeda.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]