María Victoria Moreno

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
María Victoria Moreno
Datos persoais
María Victoria Moreno Márquez
Nacemento 1 de maio de 1941
Lugar Valencia de Alcántara
Falecemento 21 de nov. de 2005 (64 a.)
Lugar Pontevedra
Cónxuxe Xosé Luis Llácer [1]
Pedro Ferriol Suárez
Fillos Begoña Llácer, Carlos Alberto Llácer [Cómpre referencia]
Actividade
Lingua galego
Xéneros Literatura infantil e xuvenil, narrativa, poesía, ensaio
Influíu Fina Casalderrey
Alma máter Universidade de Madrid
Estudos Filoloxía Románica
Profesión Profesora de ensino secundario

María Victoria Moreno Márquez, nada en Valencia de Alcántara (provincia de Cáceres) o 1 de maio de 1941 e finada en Pontevedra o 21 de novembro de 2005, foi unha escritora de literatura infantil e xuvenil en lingua galega e profesora de ensino secundario en institutos de Lugo, Sanxenxo e Pontevedra.

En 2018 será a figura protagonista do Día das Letras Galegas,[2] sendo a cuarta muller que leva ese recoñecemento na historia da celebración.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Valencia de Alcántara, localidade natal de María Victoria.

Nacida nun concello limítrofe con Portugal, filla de militar e mestra, fixo o bacharelato en Barcelona e licenciouse en Filoloxía Románica na Universidade de Madrid, onde tivo de profesores a Rafael Lapesa e Dámaso Alonso. Tras dous anos en Lugo, onde tivo por alumno a Xesús Rábade Paredes,[2] e unha temporada en Vilalonga (Sanxenxo), onde comezou a escribir Anagnórise, chegou a Pontevedra en 1963 con praza de profesora (despois catedrática), e deu clase no IES Valle-Inclán e no IES Gonzalo Torrente Ballester.

Participou activamente na vida cultural e política de Pontevedra e do país. A súa fascinación dende moi nova por Galicia e pola súa lingua provocaron nela unha entrega absoluta á defensa e promoción do galego.[3]

Eu non son alófona porque o que practico, se é que escribo, podería definirse coma unha amorosa autofonía (…). A miña relación con Galicia e a miña opción pola súa lingua é simplemente unha historia de amor.

— Mª Victoria Moreno en 1993, no congreso "Poetas alófonos en lingua galega".[2]

Ademais de novelas e contos, escribiu obras de ensaio, colaborou en libros de texto e dirixiu a colección Árbore da editorial Galaxia.

Como lectora, no ámbito das letras en galego nunca agochou o seu gusto pola narrativa de Otero Pedrayo ou de Carlos Casares:

[para ler boa literatura, lía] a Miguel de Cervantes, evidentemente. E tamén a Antoine de Saint-Exupéry (...) E gústame a prosa dos hispanoamericanos inmediatamente anteriores ao boom. Miguel Ángel Asturias, por exemplo (...) Gústanme os escritores éticos e con compromiso, cunha prosa exuberante. E de Galicia gústanme os mellores que hai. Valoro moito a lírica medieval, a prosa de Otero Pedrayo e de Carlos Casares, a poesía de Fernán Vello.[4]
Placa na pontevedresa avenida de Vigo, onde viviu: "As persoas estamos feitas para levar adiante os proxectos máis fermosos".

Morreu aos 64 anos de idade, vítima dun cancro de mama.[5] [6]

A súa biblioteca persoal, de 4 500 volumes, incluídas varias edicións e uns 150 estudos de Don Quixote, foi doada ao IES Gonzalo Torrente Ballester.[7]

En 2017 foi escollida, por un voto de diferenza,[8] para ser a personalidade homenaxeada no Día das Letras Galegas correspondente ao ano 2018.[2] Os outros candidatos foron Ricardo Carballo Calero, Plácido Ramón Castro del Río, Antón Fraguas Fraguas e Eusebio Lorenzo Baleirón.[9]

Obra[editar | editar a fonte]

En galego[editar | editar a fonte]

Literatura infanto-xuvenil
Detalle da capa na ed. da BG120.
Ensaio
  • As linguas de España, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991.
  • Diario da luz e a sombra, Vigo, Xerais, 2004.
Narrativa
Poesía
  • Elexías de luz, Vigo, Xerais, 2006.
Traducións
Obras colectivas
IES Valle-Inclán, onde traballou.
IES G. Torrente Ballester de Pontevedra, onde deu clase e ao que cedeu a súa biblioteca particular.
  • "O cataventos", en Contos para nenos, Vigo, Galaxia, 1979.
  • "Comentarios de texto: descubrir a realidade", en Xornadas da Lingua Galega no Ensino, Santiago, Xunta, 1984.
  • Literatura século XX , Vigo, Galaxia, 1985. Con Xesús Rábade Paredes.
  • "Nico e Miños", en 8 contos, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1989.
  • "Querida avoa", en Lerias, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991.
  • "S.O.S.", en Contos de hogano, Santiago de Compostela, El Correo Gallego, 1992.
  • "O libro das saudades e os degoiros", en Ruta Rosalía 1993, Caixa Galicia. Santiago de Compostela, 1993.
  • "Pan con chocolate", en Relatos para un tempo novo, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1993.
  • "Discurso pronunciado por Xesús Alonso Montero no acto no que recibiu o Pedrón de Ouro", en Comentarios de textos populares e de masas, Vigo, Xerais, 1994.
  • "¿Escritora alófona eu?", en Poetas alófonos en lingua galega, Vigo, Galaxia, 1994.
  • E dixo o corvo..., Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1997.[13]
  • "¡Xa non teño medo!", en A maxia das palabras, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1998-1999.
  • "Amigos de mil cores", en Campaña de Lectura 2001, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2001.
  • "Carta de amor", en Carlos Casares: a semente aquecida da palabra, Santiago de Compostela, CCG, 2003.[14]
  • "O encontro", en Un libro, a maior aventura, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2003.
  • "O grumete", en Contos de charlatáns, grumetes, botas e fendas, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2004.
Obra en revistas
  • "Estou a escribir a contrarreloxo". Entrevista con Xosé A. Neira Cruz, Fadamorgana. Santiago de Compostela, nº 3 (decembro 1999).

En castelán[editar | editar a fonte]

Edicións
Obra en revistas
  • M.V.M., una profesora feliz de serlo, en CLIJ: cuadernos de literatura infantil y juvenil, Barcelona, nº 41 (xullo-agosto 1992).
Novela
Multimedia externa
imaxes
Fotografía 1 (pasaporte)
Fotografía 2
Fotografía 3 (c) Gonzalo Salgado
  • Alcores de Donalvar. Orixinal inédito en castelán, de 1969, traducido por Xavier Senín ao galego co título Onde o aire non era brisa, Galaxia, 2009.[15]
Traducións

Premios[editar | editar a fonte]

Foi finalista do Premio Café Gijón e obtivo o primeiro premio dos Jogos Florais Minho-Galaicos de Guimarães co relato La casa de las Marías.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]