María Victoria Moreno

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
María Victoria Moreno
Fotografía familiar de María Victoria Moreno.jpg
A escritora María Victoria Moreno.
Datos persoais
María Victoria Moreno Márquez
Nacemento 1941
Lugar Valencia de Alcántara
Falecemento 21 de novembro de 2005
Lugar Pontevedra
Cónxuxe Xosé Luis Llácer [1]
Pedro Ferriol Suárez
Fillos Begoña Llácer, Carlos Alberto Llácer [Cómpre referencia]
Actividade
Lingua galego
Xéneros Literatura infantil e xuvenil, narrativa, poesía, ensaio
Influíu Fina Casalderrey
Alma máter Universidade de Madrid
Estudos Filoloxía Románica
Profesión Profesora de ensino secundario
María Victoria Moreno firma.JPG

María Victoria Moreno Márquez, nada en Valencia de Alcántara (provincia de Cáceres) o 1 de maio de 1939[2][3] e finada en Pontevedra o 22 de novembro de 2005[4], foi unha escritora de literatura infantil e xuvenil en lingua galega e profesora de ensino secundario en institutos de Lugo, Sanxenxo e Pontevedra. Empregou o pseudónimo de Peregrina Pérez.

En 2018 será a figura protagonista do Día das Letras Galegas,[5] sendo a cuarta muller, tras Rosalía de Castro, Francisca Herrera Garrido e María Mariño, que leva ese recoñecemento na historia da celebración.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Nacida nun concello limítrofe con Portugal, filla de militar e mestra, fixo o bacharelato en Barcelona e licenciouse en Filoloxía Románica na Universidade de Madrid, onde tivo de profesores a Rafael Lapesa e Dámaso Alonso. Tras dous anos en Lugo, onde tivo por alumno a Xesús Rábade Paredes,[5] e unha temporada en Vilalonga (Sanxenxo), onde comezou a escribir Anagnórise, chegou a Pontevedra en 1963 con praza de profesora (despois catedrática), e deu clase no IES Valle-Inclán e no IES Gonzalo Torrente Ballester.

Valencia de Alcántara, localidade natal de María Victoria.

Participou activamente na vida cultural e política de Pontevedra e do país. A súa fascinación dende moi nova por Galicia e pola súa lingua provocaron nela unha entrega absoluta á defensa e promoción do galego.[6]

Eu non son alófona porque o que practico, se é que escribo, podería definirse coma unha amorosa autofonía (…). A miña relación con Galicia e a miña opción pola súa lingua é simplemente unha historia de amor.

— Mª Victoria Moreno en 1993, no congreso "Poetas alófonos en lingua galega".[5]

Ademais de novelas e contos, escribiu obras de ensaio, colaborou en libros de texto e dirixiu a colección Árbore da editorial Galaxia.

Como lectora, no ámbito das letras en galego nunca agochou o seu gusto pola narrativa de Otero Pedrayo ou de Carlos Casares:

[para ler boa literatura, lía] a Miguel de Cervantes, evidentemente. E tamén a Antoine de Saint-Exupéry (...) E gústame a prosa dos hispanoamericanos inmediatamente anteriores ao boom. Miguel Ángel Asturias, por exemplo (...) Gústanme os escritores éticos e con compromiso, cunha prosa exuberante. E de Galicia gústanme os mellores que hai. Valoro moito a lírica medieval, a prosa de Otero Pedrayo e de Carlos Casares, a poesía de Fernán Vello.[7]

Morreu aos 64 anos de idade, vítima dun cancro de mama.[8][9]

Placa na pontevedresa avenida de Vigo, onde viviu: "As persoas estamos feitas para levar adiante os proxectos máis fermosos".

A súa biblioteca persoal, de 4 500 volumes, incluídas varias edicións e uns 150 estudos de Don Quixote, foi doada ao IES Gonzalo Torrente Ballester.[10]

En 2017 foi escollida, por un voto de diferenza,[11] para ser a personalidade homenaxeada no Día das Letras Galegas correspondente ao ano 2018.[5] Os outros candidatos foron Ricardo Carballo Calero, Plácido Ramón Castro del Río, Antón Fraguas Fraguas e Eusebio Lorenzo Baleirón.[12]

Obra[editar | editar a fonte]

Retrato pop art da autora.

En galego[editar | editar a fonte]

Literatura infanto-xuvenil
Detalle da capa na ed. da BG120.
Ensaio
Narrativa
Poesía
  • Elexías de luz, Vigo, Xerais, 2006.
Traducións
Obras colectivas
IES Valle-Inclán, onde traballou.
IES G. Torrente Ballester de Pontevedra, onde deu clase e ao que cedeu a súa biblioteca particular.
  • "O cataventos", en Contos para nenos, Vigo, Galaxia, 1979.
  • "Comentarios de texto: descubrir a realidade", en Xornadas da Lingua Galega no Ensino, Santiago, Xunta, 1984.
  • Literatura século XX , Vigo, Galaxia, 1985. Con Xesús Rábade Paredes.
  • "Nico e Miños", en 8 contos, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1989.
  • "Querida avoa", en Lerias, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991.
  • "S.O.S.", en Contos de hogano, Santiago de Compostela, El Correo Gallego, 1992.
  • "O libro das saudades e os degoiros", en Ruta Rosalía 1993, Caixa Galicia. Santiago de Compostela, 1993.
  • "Pan con chocolate", en Relatos para un tempo novo, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1993.
  • "Discurso pronunciado por Xesús Alonso Montero no acto no que recibiu o Pedrón de Ouro", en Comentarios de textos populares e de masas, Vigo, Xerais, 1994.
  • "¿Escritora alófona eu?", en Poetas alófonos en lingua galega, Vigo, Galaxia, 1994.
  • E dixo o corvo..., Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1997.[19]
  • "¡Xa non teño medo!", en A maxia das palabras, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1998-1999.
  • "Amigos de mil cores", en Campaña de Lectura 2001, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2001.
  • "Carta de amor", en Carlos Casares: a semente aquecida da palabra, Santiago de Compostela, CCG, 2003.[20]
  • "O encontro", en Un libro, a maior aventura, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2003.
  • "O grumete", en Contos de charlatáns, grumetes, botas e fendas, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2004.
Obra en revistas
  • "Estou a escribir a contrarreloxo". Entrevista con Xosé A. Neira Cruz, Fadamorgana. Santiago de Compostela, nº 3 (decembro 1999).

En castelán[editar | editar a fonte]

Edicións
Obra en revistas
  • M.V.M., una profesora feliz de serlo, en CLIJ: cuadernos de literatura infantil y juvenil, Barcelona, nº 41 (xullo-agosto 1992).
Novela
Multimedia externa
imaxes
Fotografía 1 (pasaporte)
Fotografía 2
Fotografía 3 (c) Gonzalo Salgado
Traducións

Premios[editar | editar a fonte]

Foi finalista do Premio Café Gijón e obtivo o primeiro premio dos Jogos Florais Minho-Galaicos de Guimarães co relato La casa de las Marías.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Concurso de cuentos en homenaje a Victoria Moreno". La Voz de Galicia (en español). 13/2/2006. 
  2. María Victoria Moreno. A reivindicación da literatura infantil e xuvenil, no "Álbum de mulleres" de Culturagalega.org.
  3. Outras fontes, como a páxina web da RAG sinalan 1941 como a data de nacenza da autora.
  4. Un abrazo, María Victoria, entrada no blog de Manuel Bragado (editor de parte da obra de Moreno). A noticia difundida en medios como La Voz de Galicia ou El Correo Gallego sinalan o 22 de novembro de 2005 como data do seu pasamento, namentres que outras cabeceiras mencionan o día 21.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 "O Día das Letras Galegas de 2018 estará dedicado a María Victoria Moreno…". RAG. 17/6/2017. 
  6. 6,0 6,1 Soto, Isabel (6/2/2006). "Despedidas que mancan o corazón". LG3. O soportal da literatura galega. CCG. 
  7. Neira Cruz, X. A. (decembro de 1999). "Estou a escribir contrarreloxo". Fadamorgana. Revista Galega de Literatura Infantil e Xuvenil (3): 16. 
  8. "Morre María Victoria Moreno, autora de Anagnórise" Vieiros.
  9. "A escritora allea e nosa que cativou o público infantil e xuvenil" RAG, 20/11/2015.
  10. "Maestra, escritora y generosa". Faro de Vigo (en español). 14/5/2011. 
  11. "Unha elección gañada in extremis por un voto". Faro de Vigo. 18/6/2017. 
  12. "A RAG elixe o sábado a figura literaria que protagonizará o Día das Letras de 2018" RAG, 13/6/2017.
  13. A festa no faiado imaxe da portada.
  14. Anagnórise, vista previa en Google Books
  15. Ficha, na páxina de Galaxia, da edición de 2017
  16. Guedellas de seda e liño, vista previa en Google Books.
  17. As linguas de España imaxe da portada.
  18. 18,0 18,1 Mª Victoria Moreno Márquez na páxina da BiTraGa.
  19. Publicado para os nenos ingresados no Hospital Xeral de Galicia. Edición coordinada por Carme Porto e Lourdes Maceiras.
  20. "Carta de amor" en Dialnet.
  21. "Lembranza de María Vitoria Moreno" Galaxia, 17/7/2009.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]