Xohana Torres

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Xohana Torres
Medalla Castelao Galiza Spain.png
Datos persoais
Nacemento 22 de novembro de 1931
Lugar Santiago de Compostela
Falecemento 12 de setembro de 2017
Lugar Vigo
Actividade
Alma máter U. de Santiago de Compostela

Xohana Torres Fernández, nada en Santiago de Compostela o 22 de novembro de 1931 e finada en Vigo o 12 de setembro de 2017[1], foi unha escritora galega.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Viviu a súa infancia e mocidade en Ferrol, cidade á que se mantén afectivamente vinculada e na que foi alumna de Ricardo Carballo Calero. Foi tamén nesta cidade onde entrou en contacto co mundo do teatro e da radio. En Radio Ferrol dirixe en 1956 o seu primeiro programa destinado a mulleres, Teresa. Dende os primeiros textos editados foi unha escritora monolingüe en galego.

Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela, onde se relacionou con María Auz, Ánxel Leira e Xosé Luís Franco Grande. Nesta época recibe o Primeiro Premio de poesía da Asociación de Prensa de Vigo.

Filla e esposa de mariño, viaxou por mar por gran parte do mundo e dende hai moitos anos reside en Vigo, onde chegou a dirixir o primeiro espazo cultural de radio integramente en galego, Raíz e Tempo, en La Voz de Vigo, e onde se desenvolve a acción da súa única novela Adiós, María (1970).

Poetisa, narradora e dramaturga, Xohana Torres é unha referencia obrigada na historia da literatura galega da segunda metade do século XX. Forma parte daquelas xeracións de escritores que, comprometidos coa lingua nos difíciles anos da ditadura franquista, contribuíron á normalización da literatura galega tocando todos os xéneros.

A proposta de Xosé Luís Méndez Ferrín e Salvador García-Bodaño ingresou na Real Academia Galega o 27 de outubro do 2001.

Obra[editar | editar a fonte]

O seu labor como escritora comeza en revistas como Aturuxo (1953), Vida Gallega, Vieiros (1962) e Grial (1963).

Como poetisa está integrada na Xeración das Festas Minervais; como escritora dramática no "Grupo de Enlace"; como narradora, os críticos discuten se a súa novela Adiós, María forma parte ou non da Nova Narrativa, concluíndose que con esta obra se adscribe a este movemento renovador. No ano da súa publicación gaña o Premio Galicia do Centro Galego de Bos Aires e, co seu ensaio sobre San Andrés de Lonxe, o Premio de Etnografía da Deputación da Coruña.

En 1972 outórgaselle o Premio Pedrón de Ouro polo labor cultural en beneficio de Galicia. En 1981 recibe o Premio da Crítica española e a Xunta de Galicia entrégalle en 1992 o Premio á creación feminina.

Canto ó teatro relaciónase co grupo Teatro Estudio, para o que facían decorados os pintores Barros Pardo e Segura Torrella, escribindo dúas obras, unha das cales, Un hotel de primeira sobre o río, consegue o Premio Castelao de Teatro galego en 1966.

Deixando a un lado as etiquetaxes da crítica, a obra de Xohana Torres é dunha calidade indiscutible, calidade recoñecida co Premio da Crítica en 1980, polo poemario Estacións ao mar.

Listaxe de publicacións[editar | editar a fonte]

Poesía[editar | editar a fonte]

Teatro[editar | editar a fonte]

Novela[editar | editar a fonte]

Literatura infantil[editar | editar a fonte]

Ensaio[editar | editar a fonte]

  • San Andrés de Lonxe, mitos e ritos, Premio Federico Maciñeira.
  • Eu tamén navegar (2001, Real Academia Galega).

En publicacións colectivas[editar | editar a fonte]

Traducións[editar | editar a fonte]

  • O abeto valente de Jordi Cots (1966).
  • O globo de papel de Elisa Vives de Fábregas (1966).
  • Unha nova terra de Francisco Candel (1967).
  • O demo Rapatú, adaptación de Miquel Desclot (1979, Galaxia).
  • Así foi de Rudyard Kipling, con María Dolores Martínez Torres (1992, Galaxia).

Premios[editar | editar a fonte]

Influencias estilísticas[editar | editar a fonte]

Entre os escritores citados como influencias na obra de Xohana Torres ou referidos por ela están os seguintes:

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]