Moraña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°33′46″N 8°35′8″O / 42.56278, -8.58556

Moraña
Escudo de Moraña
Casa concello morana 3.jpg
Casa do concello.
Situacion Moraña.PNG
Situación
Xentilicio[1] morañés
Xeografía
Provincia Provincia de Pontevedra
Comarca Comarca de Caldas
Poboación 4.362 hab. (2014)
Área 41,3 km²
Densidade 105,62 hab./km²
Entidades de poboación 9 parroquias
Política (2015)
Alcaldesa Luísa Piñeiro Arcos
Concelleiros BNG: 2
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 3
Eleccións municipais en Moraña
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 75,79%
Na rede
http://www.morana.org

Moraña é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á comarca de Caldas. Segundo o IGE no 2014 tiña 4.362 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «morañés».

Xeografía[editar | editar a fonte]

Ten unha superficie de 41 km², repartidos entre 9 parroquias. Atópase situado na zona intermedia entre a chaira litoral e as terras altas da provincia.

Poboación[editar | editar a fonte]

Censo total 2014 4.362 habitantes
Menores de 15 anos 588 (13.48 %)
Entre 15 e 64 anos 2.732 (62.63 %)
Maiores de 65 anos 1.042 (23.89 %)
Evolución da poboación de Moraña   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016
4.975 4.421 4.810 4.698 4.281
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Entre o seu patrimonio destaca a Lapa de Gargantáns, elemento central do escudo municipal. Trátase dun menhir situado na parroquia de Gargantáns e datado no Neolítico, de 192 cm de altura e 50 de diámetro, con forma cónica e base cadrada. Na súa superficie aparecen unha vintena de cazoletas gravadas, xunto a varias marcas en forma de ángulo e dúas liñas serpenteantes.

Moraña na cultura popular galega[editar | editar a fonte]

En Moraña cren que cando a agonía se prolonga moito é porque o moribundo ten unha débeda pendente con alguén. Sábese porque cando chega esta persoa ó seu carón prodúcese a morte ó pouco tempo, o que se explica como se estivese esperando por el para que o perdoase antes de morrer [3].

Cantigueiro
  • Ai aldea de Soar,/ non é unha que son todas,/ poñen dous pares de medias/ para ter as pernas gordas [4]
  • Miña Virxe dos Milagres/ que fas milagres na terra,/ fixeches nace-la auga/ na fonte da Rozavella [5].
  • Miña Virxe dos Milagros,/ os milagros vanse vendo,/ ás rapaciñas de agora/ vaille a barriga crecendo [6].
  • Miña Virxe dos Milagros/ vive no alto do Chan,/ para ver os mariñeiros/ como bogan polo mar [7].
  • Santa Xusta de Moraña/ foi tres anos muiñeira/ tiña a escoba de palma,/ trabadoiras de oliveira [8][9].
  • Santa Xusta de Moraña/ tres anos foi muiñeira/ tiña a basoira de palma/ e a escoba de oliveira [10].

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Moraña.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Moraña

Amil (San Mamede) | Cosoirado (Santa María) | Gargantáns (San Martiño) | Lamas (Santa Cruz) | Laxe (San Martiño) | Rebón (San Pedro) | Saiáns (San Salvador) | San Lourenzo de Moraña (San Lourenzo) | Santa Xusta de Moraña (Santa Xusta)

Lugares de Moraña[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Moraña vexa: Lugares de Moraña.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Consultado o 14 de outubro de 2014. 
  3. Gran Enciclopedia Galega: s. v. agonía.
  4. Soar é unha aldea de San Lourenzo de Moraña. Fonte: Xavier Castro.
  5. Refírese, como na seguintes cantigas, á Virxe dos Milagres de Amil. Gran Enciclopedia Galega II, s. v. Amil
  6. Fermín Bouza Brey 1929, 189. No orixinal: âs rapaciñas. Bouza Brey di que o santuario dos Milagros se sitúa no concello de Cuntis, pero ten que referirse á virxe dos Milagros de Amil, Moraña, concello lindeiro con aquel.
  7. A Chan é un lugar da mesma parroquia de Amil.
  8. Santa Xusta de Moraña é parroquia de Moraña. Bouza Brey 1929, 184.
  9. Xaquín Lorenzo Fernández, 244.
  10. Bouza Brey 1929, 184.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]


Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.