Francisco Leiro

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Medalla de Galiza.svg
Medalla Castelao Galiza Spain.png
Francisco Leiro
Nome completo Francisco Leiro Lois
Data de nacemento 1957
Lugar de nacemento Cambados
Obras O Sereo

Francisco Leiro Lois, máis coñecido como Paco Leiro, nado en Cambados en 1957, é un pintor e escultor galego, residente en Nova York desde 1988.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

De familia de artesáns, iniciouse no oficio da man do seu avó, canteiro, e do seu pai, ebanista.

Son escultor por unha cousa da infancia. Fixen unha viaxe a Santiago co meu avó -a primeira vez que subín a un tren- e cando chegamos me plantou diante do Pórtico da Gloria e logo levoume a visitar o Panteón de Galegos Ilustres, e faloume dun tal Asorey, un escultor de Cambados que estaba enterrado alí

Faro de Vigo. 8/7/1997

O astronauta, en Valdemoro

Formouse na Escola de Artes e Oficios de Santiago de Compostela, onde remata en 1974, para trasladarse anos despois a Madrid para estudar na Escola Superior de Belas Artes de San Fernando.

Expuxo por vez primeira na súa vila natal, en 1975, con outras exposicións individuais e colectivas en Cádiz, A Coruña, Lugo e Estoril durante os anos seguintes, ata que en 1982 expón no Club Internacional de Prensa de Madrid (aínda que xa expusera en Madrid en 1976, nunha mostra colectiva na sala Toisón e outras varias); nese mesmo ano de 1982 tamén expuso en Lugo e Santiago. Desde 1983 colabora no grupo Atlántica nas Bienais de arte de Pontevedra (da Deputación de Pontevedra), xunto a Antón Patiño, Menchu Lamas ou Antón Llamazares, e tamén presenta a súa obra en Santiago na exposición Encontros no Espacio, na praza da Quintana.

O recoñecemento internacional xorde en 1984, cando expón na feira ARCO, en Madrid, formando parte da galería Marlborough, recoñecida mundialmente dentro da arte contemporánea. Todo o anterior explica que Leiro estea considerado como un dos escultores españois máis punteiros. A Fundación ABanca cualifícao como "sen dúbida, a figura de maior proxección internacional no panorama da arte galega actual".[1]

Aínda que nunca abandona o granito o seu material preferido foi sempre a madeira, adoito policromada; tamén traballou sobre mármore, formigón, ferro ou aceiro. Nos anos noventa céntrase en torno da figura humana, empregando sobre a madeira diversos materiais sintéticos, que abandona a finais da década para regresar á figura humana tallada directamente na madeira.

A súa principal é a escultura, pero tamén practica, esporadicamente, o debuxo e a pintura. O mesmo Leiro recoñeceu en 2016 que só fixera dúas mostras de debuxo na súa vida, unha en Porto, Portugal, (1986) e outra en Madrid.[2]

Obra[editar | editar a fonte]

O home-peixe, coñecido popularmente como O Sereo, en Vigo, obra de 1991
Saavedra, na illa das Esculturas

A súa obra aparece en lugares públicos en numerosas cidades de Galicia, do resto de España e do mundo:

En Vigo, a obra máis coñecida é O home peixe, coñecida popularmente como O Sereo, construída en aceiro inoxidable sobre dúas altas columnas de granito pulido, verdes e negras, na Porta do Sol.

Así mesmo, forma parte das coleccións de numerosos museos e entidades. Así, no Museo da Catedral de Santiago exponse a porta que Leiro esculpiu para a Porta Santa en 1993. Outra obra sinalada é a serie Colectoras (2003), formada por catro esculturas en madeira que representan a outras tantas mulleres voluntarias que recollen chapapote tras o desastre do Prestige, e propiedade da colección Abanca.[3]

Premios e recoñecementos[editar | editar a fonte]

Recibiu numerosos premios e recoñecementos ó longo da súa traxectoria:

  • En 1984 gañou o Premio da Crítica de Ciencias e Artes da Representación.
  • En 1988, o Premio Penagos da Fundación Mapfre.[4]
  • En 1989, o premio da Primeira Mostra Unión Fenosa, na Coruña.
  • En 1998, á Medalla ás Belas Artes da CEOE.[5]
  • No 2000, a Medalla Castelao.
  • En 2003, o Premio das Artes e da Ciencia na II Edición Galegos do Mundo.
  • En 2008, o Premio Nacional de Artes visuais, un dos Premios Nacionais da Cultura Galega.

Vida persoal[editar | editar a fonte]

É irman da mestra Adela Leiro.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Escultura en Pontevedra
Unha das dúas esculturas de nadadores, en Vigo
A outra escultura do nadador, en Vigo. 
Escultura dun guerreiro, en Ferrol
Escultura do Atlante en Sanxenxo
"Portas", na Torre de Hércules da Coruña

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Programa da exposición Os traballos e os días, 2016.
  2. Cedrón, María (4/9/2016). "Francisco Leiro: 'Son un home de lapis na orella'". La Voz de Galicia. 
  3. Colección de Arte Abanca
  4. "Francisco López Hernández" esculturaurbana.com (en castelán).
  5. "Francisco Leiro". El Correo Gallego. 10/2/2007. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]