Santiago de Compostela

Na Galipedia, a wikipedia en galego.

Santiago de Compostela
Situación
Xentilicio 1:	Santiagués - Compostelán - Picheleiro
Xeografía
Provincia:	Provincia da Coruña
Comarca:	Santiago
Área:	220,6 km²
Entidades de poboación:	29 parroquias
Capital do concello:	Santiago de Compostela
Latitude e lonxitude:
Altitude máxima:	- m.
Altitude mínima:	m.
Zona horaria: 2	UTC + 1
Demografía (2007)
Poboación:	93.712 hab.
Densidade:	424,81 hab./km²
Uso do galego 3 (2001)
Galegofalantes sobre o total da poboación:	92,24 %
Falantes do galego no tramo 5 a 29 anos
Sempre:	32,72 %
Ás veces:	55,03 %
Nunca:	12,26 %
Política (2007)
Concelleiros 4:	PPdeG 11 (18.664 - 39.01 %) BNG 4 (7.871 - 16.45 %) PSdeG-PSOE 10 (18.269 - 38.19 %) Outros: - (1.740 - 3.64 %)
Alcalde:	Xosé Antonio Sánchez Bugallo (PSdeG-PSOE)
Eleccións municipais en: Santiago de Compostela
Censo electoral (2007)
Total electores:	86.403 - 100 %
Votantes:	48.227 - 56.93 %
Abstencións:	36.493 - 43.07 %
Votos en branco:	1.295 - 2.69 %
Votos nulos:	388 - 0.80 %
Orzamentos 5 (2007)
Total ingresos:	114.885.943,31 euros €
Total gastos:	{{{totalgastos}}} €
Enderezos
Enderezo físico:	Pazo de Raxoi. Praza do Obradoiro
Teléfono:	981 542 300
Fax:
Código postal:
Correo electrónico:
Sitio web oficial:	Santiago de Compostela
Notas:	1 Véxase no Galizionario. 2 No verán: UTC + 2. 3 Datos de 2001 publicados en 2004. 4 Eleccións municipais maio 2007. 5 Datos de 2000, daquela non existía o euro, convertíronse as pesetas a euros.

Santiago de Compostela (xentilicio: Santiagués ou tamén Compostelán e máis popularmente Picheleiro), é un concello da provincia de Coruña, pertencente á comarca de Santiago da cal é capital. Compostelá constitúe a capital política de Galiza. Nela atópase o goberno autonómico da Xunta de Galicia. Tamén é Sede Arcebispal e o destino das diferentes rotas que conforman o camiño de Santiago declarado pola UNESCO Patrimonio da Humanidade ao igual co seu casco vello pertencente á lista dende o ano 1985. Santiago de Compostela ten unha poboación de 93.712 habitantes (2007)^[1], o que a fai a quinta cidade galega despois de Vigo, A Coruña, Ourense e Lugo, do que só a separan 141 habitantes. O concello posúe unha densidade de poboación de 424,81 hab./km², e unha superficie de 220,6 km².

Santiago de Compostela atópase no sur da provincia da Coruña, a cidade aséntase entre o monte Pedroso e o monte Viso, circundada polos regatos Sar e Sarela; Santiago fai fronteira polo norte cos concellos de Val do Dubra, Trazo e Oroso, polo sur, con Teo, Vedra e Boqueixón, polo leste, co Pino e Touro e polo oeste, con Ames. Ademais da cidade de Santiago, o termo municipal comprende vintenove parroquias rurais^[2].

Índice 1 Orixe e historia 2 Demografía 3 Festas e celebracións 4 Monumentos, museos e lugares de visita 4.1 Museos 4.2 Arquitectura relixiosa 4.3 Arquitectura civil 4.4 Escultura 5 Santiagueses de sona 6 Galería de imaxes 7 Lugares de Santiago de Compostela 8 Parroquias 9 Véxase tamén 9.1 Referencias 9.2 Outros artigos 9.3 Ligazóns externas

[editar] Orixe e historia

Catedral de Santiago

Fachada da Catedral de Santiago fotografiada desde a praza do Obradoiro.

No territorio que actualmente ocupa a catedral de Santiago existía un poboado romano, que se tende a identificar como a mansión romana de Aseconia que existiu entre a segunda metade do século I e o século V, o poboado desapareceu pero permaneceu unha necrópole que tivo uso quizais ata o século VII.
O nacemento de Santiago como se coñece agora está ligada á descoberta (presumible) dos restos do Apóstolo Santiago entre o 820 e o 835, a elevación do rango relixioso dos restos, a Universidade e na actualidade á capitalidade de Galiza.

Segundo a tradición medieval, como aparece por primeira vez na Concordia de Antealtares (1077), o eremita Paio alertado por luces nocturnas que se producían no bosque de Libredón avisou o bispo de Iria Flavia, Teodomiro, quen descubriu os restos de Santiago o Maior e de dous dos seus discípulos, no lugar que posteriormente se levantaría Compostela, topónimo que podería vir de Campus Stellae, isto é "campo de estrelas", ou máis probabelmente de Composita Tella, "terras ben axeitadas", eufemismo por cemiterio; ou mesmo "[Ja]Com[e A]postol[u]"). A descoberta propiciou que Afonso II, necesitado de cohesión interna e apoio externo para o seu reino, fixera unha pelegrinaxe que anunciou no interior do seu reino e no exterior, a un novo lugar de pelegrinaxe da cristiandade nun momento no que a importancia de Roma decaera e Xerusalén non era accesible por estar en poder dos musulmáns.

Pouco a pouco foise desenvolvendo a cidade, primeiro estableceuse unha comunidade eclesiástica permanente a carón dos restos atopados formada polo bispo de Iria e os monxes de Antealtares, espontaneamente asentouse unha poboación heteroxénea, aínda que fundamentalmente estaba formada por emigrantes procedentes das aldeas próximas, que foi aumentando a medida que progresaba a peregrinación por razóns relixiosas por todo o occidente peninsular, reforzado polo privilexio concedido por Ordoño II no ano 915 polo que se establecía que calquera que permanecera corenta días sen ser reclamado como servo pasaba a ser considerado como un home libre con dereito a residir en Compostela. Lugar de coroación de monarcas do Reino de Galiza e do Reino de León, a cidade foi destruída por Almanzor o 10 de agosto do ano 997, que tan só respectou o sartego do apóstolo. Tras a volta dos habitantes comezou a reconstrución, o bispo Cresconio a mediados do século XI dotou á cidade dun cinto de foxos e unha muralla como medida defensiva.

No ano 1075 o bispo Diego Páez deu comezo a construción da catedral románica, o aumento da pelegrinaxe fai de Compostela un lugar de referencia relixiosa en Europa, aumentando a súa importancia, que se ve recompensada tamén politicamente, acadando na época do Arcebispo Diego Xelmírez a categoría de metropolitana para a igrexa compostelá (1120). Entre os séculos XII e XIII foise artellando a rede de rúas dentro do recinto amurallado. A chegada da Peste Negra a cidade supuxo unha forte recesión demográfica, a partir de 1380 recuperou poboación e no século XV tiña entre 4 e 5.000 habitantes.

A fundación da Universidade no século XVI e o arcebispo Alonso III de Fonseca danlle un novo pulo a atracción de Santiago, en particular en Galiza.

O establecemento da autonomía en Galiza fixo dela a capital galega, obtendo como consecuencia un novo pulo na fin do século XX. É patrimonio da Humanidade, e foi capital europea da cultura no 2000.

[editar] Demografía

Evolución da poboación de: Santiago de Compostela - desde 1900 ata 2004 -
1900	1930	1950	1981	2004
24.120	38.270	55.553	82.404	92.298
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censal variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

[editar] Festas e celebracións

• Festas da Ascensión
• Festas do Apóstolo
• Ano santo: cando o 25 de xullo cae en Domingo, ábrese a porta santa. Os anos santos Xacobeos presentan unha grande afluencia de peregrinos, habitualmente maior ca nun ano ordinario.
• No ano 2006, no canto da celebración do San Roque, patrón da cidade, celebrouse o martes de Entroido como segundo festivo local. No ano 2007 recuperouse a festividade do San Roque, pero celebrouse igualmente o martes de Entroido ao coincidir a Ascensión co día das letras galegas.

[editar] Monumentos, museos e lugares de visita

Praza da Quintana, coa Casa da Parra, Quintana de Vivos, Quintana de Mortos e San Paio de Antealtares

Foto do interior de Fonseca, en Santiago de Compostela.

As dúas Marías, escultura moderna en metal no Parque da Ferradura, en Santiago de Compostela.

[editar] Museos

• Centro Galego de Arte Contemporánea, museo a base de exposicións temporais de obras actuais.
• Museo do Pobo Galego, sobre a etnografía e historia de Galiza, no Convento de Santo Domingo de Bonaval.
• Casa da Troia, antiga residencia universitaria, museo
• Museo da Catedral

[editar] Arquitectura relixiosa

• San Martiño Pinario, igrexa e mosteiro.
• Convento de San Francisco do Val de Deus.
• Convento de Santo Agustín (s.XVII).
• Convento de San Paio de Antealtares.
• Convento de Santa Clara.
• Igrexa de San Fiz de Solovio.
• As Orfas
• Igrexa de Santa María Salomé, igrexa románica (s.XII) na rúa Nova.
• Capela de Ánimas.
• Colexiata de Santa María de Sar.
• Catedral de Santiago de Compostela, o emblema relixoso de Galiza e o Camiño de Santiago, con múltiples puntos de interese, entre os que destacan no seu interior o Pórtico da Gloria do Mestre Mateo e no exterior as fachadas de Praterías, do Obradoiro (conxunto barroco que completa a fachada principal diante do pórtico da Gloria e fronte ó Pazo de Raxoi) e da Azabachería. A catedral, que se comezou a levantar no século IX, conta cunha planta de cruz latina con tres naves lonxitudinais, tres de cruceiro e nove capelas na cabeceira; cinco abertas á xirola e catro ao cruceiro. Todas elas son semicirculares, agás a central que posúe a forma recta da arquitectura prerrománica. O templo está coronado por nove torres situadas do seguinte modo: dúas en cada unha das tres fachadas, dúas máis no punto de encontro das naves co cruceiro e outra máis sobre este mesmo. Foi construida plenamente con granito, unindo os perpiaños con morteiro de cal, elaborado nos fornos de Triacastela. O modelo desta catedral foi San Saturnino de Toulousse, en Francia.

[editar] Arquitectura civil

• Pazo de Raxoi, neoclásico, sé do Concello e da Presidencia da Xunta de Galiza (s.XVIII), situado na praza do Obradoiro, fronte a fronte coa catedral.
• Hostal dos Reis Católicos, antigo edificio que pasou por diversas ocupacións como hospital e centro de peregrinos e hoxe é Parador Nacional.
• Colexio de San Xerome, sito na parte meridional da prazado Obradoiro, foi creado para albergue de estudantes pobres e artistas. Está unido ao Colexio de Fonseca.
• Colexio de Fonseca. Na actualidade sede da reitoría da Universidade de Santiago e da súa Biblioteca Xeral, na bela e agradable Praza de Fonseca.
• Colexio de San Clemente, obra do século XVII, situado enfronte do Parque da Ferradura, na súa parte norte, e moi perto da Porta Faxeira. Na actualidade alberga o I.E.S. "Rosalía de Castro".
• Mercado de Santo Agostiño, complexo neomedieval, construído entre 1937 e 1942, proxectado polo arquitecto asturiano Vaquero Palacios.
• Universidade. Edificio neoclásico do XIX, na actualidade ocupado pola Faculdade de Historia e Xeografía. A universidade, como institución, remonta ao século XVI.
• Parque da Ferradura.
• Porta do Camiño, entrada da época medieval.
• Rúa do Franco. Típico lugar de paseo e toma de viños.
• Rúa do Vilar. Con múltiples e chamativos soportais. Cine de principios do século XX.
• Praza da Quintana, dividida en Quintana de Vivos e Quintana de Mortos (antigo cemiterio), limitada entre catedral, Casa da Parra, Convento de San Paio de Antealtares e a casa da Conga.

[editar] Escultura

• En Santiago hai multitude de esculturas no interior e no exterior de edificacións ou en parques, de diversas épocas ata a actualidade.

[editar] Santiagueses de sona

Vexa o artigo principal en: Composteláns de sona

[editar] Galería de imaxes

Vexa a Galería de imaxes de Santiago de Compostela para unha relación completa das imaxes dispoñibles deste concello.

[editar] Lugares de Santiago de Compostela

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Santiago de Compostela vexa: Lugares de Santiago de Compostela.

[editar] Parroquias

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Santiago de Compostela

Aríns (San Martiño) | Bando (Santa Eulalia) | A Barciela (Santo André) | Busto (San Pedro) | O Carballal (San Xulián) | O Castiñeiriño (Nosa Señora de Fátima) | Cesar (Santa María) | Conxo (Santa María) | O Eixo (San Cristovo) | A Enfesta (San Cristovo) | Fecha (San Xoán) | Figueiras (Santa María) | Grixoa (Santa María) | Laraño (San Martiño) | Marantes (San Vicente) | Marrozos (Santa María) | Nemenzo (Santa Cristina) | A Peregrina (Santa María) | Sabugueira (San Paio) | San Caetano (Santiago) | San Lázaro (Santiago) | San Paio (Santiago) | Santa Cristina de Fecha (Santa Cristina) | Santiago de Compostela | Sar (Santa María) | Verdía (Santa Mariña) | Vidán (Divino Salvador) | Villestro (Santa María) | Vista Alegre (San Xoán)

[editar] Véxase tamén

Referencias relacionadas con Galicia
Concellos de Galicia Comarcas de Galicia Ríos de Galicia Galería de imaxes de Galicia	Galicia Parroquias e lugares Illas galegas Eleccións municipais galegas	Lugares de Galicia Montes de Galicia Praias galegas Historia de Galicia

[editar] Referencias

[editar] Outros artigos

• Eleccións municipais en Santiago de Compostela

[editar] Ligazóns externas

• Caminho de Santiago - O Portal Peregrino
• Web oficia Catedral de Santiago de Compostela
• Web Oficial do Concello de Santiago de Compostela
• Santiago Turismo
• USC - Universidade de Santiago
• Cámara Web situada na Praza do Obradoiro

Capitais Europeas da Cultura

1985: Atenas · 1986: Florencia · 1987: Ámsterdam · 1988: Berlín · 1989: París · 1990: Glasgow ·1991: Dublín · 1992: Madrid · 1993: Antuerpen · 1994: Lisboa · 1995: Luxemburgo · 1996: Copenhague · 1997: Tesalónica 1998: Estocolmo · 1999: Weimar · 2000: Reiquiavik · Bergen · Helsinki · Bruxelas · Praga · Cracovia · Santiago de Compostela · Avignon · Boloña · 2001: Rotterdam · Porto · 2002: Bruxas · Salamanca · 2003: Graz · 2004: Xénova · Lille · 2005: Cork · 2006: Patras · 2007: Luxemburgo e rexión · Sibiu · 2008: Liverpool · Stavanger · 2009: Linz · Vilnius · 2010: Essen · Pécs· Istambul · 2011: Turku · Talín · 2012: Guimaraes