Santiago de Compostela
Na Galipedia, a wikipedia en galego.
| Santiago de Compostela | |
|---|---|
| Situación | |
| Xentilicio 1: | Santiagués - Compostelán - Picheleiro |
| Xeografía | |
| Provincia: | Provincia da Coruña |
| Comarca: | Santiago |
| Área: | 220,6 km² |
| Entidades de poboación: | 29 parroquias |
| Capital do concello: | Santiago de Compostela |
| Latitude e lonxitude: | |
| Altitude máxima: | - m. |
| Altitude mínima: | m. |
| Zona horaria: 2 | UTC + 1 |
| Demografía (2007) | |
| Poboación: | 93.712 hab. |
| Densidade: | 424,81 hab./km² |
| Uso do galego 3 (2001) | |
| Galegofalantes sobre o total da poboación: | 92,24 % |
| Falantes do galego no tramo 5 a 29 anos | |
| Sempre: | 32,72 % |
| Ás veces: | 55,03 % |
| Nunca: | 12,26 % |
| Política (2007) | |
| Concelleiros 4: | PPdeG 11 (18.664 - 39.01 %) BNG 4 (7.871 - 16.45 %) PSdeG-PSOE 10 (18.269 - 38.19 %) Outros: - (1.740 - 3.64 %) |
| Alcalde: | Xosé Antonio Sánchez Bugallo (PSdeG-PSOE) |
| Eleccións municipais en: Santiago de Compostela | |
| Censo electoral (2007) | |
| Total electores: | 86.403 - 100 % |
| Votantes: | 48.227 - 56.93 % |
| Abstencións: | 36.493 - 43.07 % |
| Votos en branco: | 1.295 - 2.69 % |
| Votos nulos: | 388 - 0.80 % |
| Orzamentos 5 (2007) | |
| Total ingresos: | 114.885.943,31 euros € |
| Total gastos: | {{{totalgastos}}} € |
| Enderezos | |
| Enderezo físico: | Pazo de Raxoi. Praza do Obradoiro |
| Teléfono: | 981 542 300 |
| Fax: | |
| Código postal: | |
| Correo electrónico: | |
| Sitio web oficial: | Santiago de Compostela |
|
|
|
| Notas: | 1 Véxase no Galizionario. 2 No verán: UTC + 2. |
- Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Santiago (homónimos).
- Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Compostela (homónimos).
Santiago de Compostela (xentilicio: Santiagués ou tamén Compostelán e máis popularmente Picheleiro), é un concello da provincia de Coruña, pertencente á comarca de Santiago da cal é capital. Compostelá constitúe a capital política de Galiza. Nela atópase o goberno autonómico da Xunta de Galicia. Tamén é Sede Arcebispal e o destino das diferentes rotas que conforman o camiño de Santiago declarado pola UNESCO Patrimonio da Humanidade ao igual co seu casco vello pertencente á lista dende o ano 1985. Santiago de Compostela ten unha poboación de 93.712 habitantes (2007)[1], o que a fai a quinta cidade galega despois de Vigo, A Coruña, Ourense e Lugo, do que só a separan 141 habitantes. O concello posúe unha densidade de poboación de 424,81 hab./km², e unha superficie de 220,6 km².
Santiago de Compostela atópase no sur da provincia da Coruña, a cidade aséntase entre o monte Pedroso e o monte Viso, circundada polos regatos Sar e Sarela; Santiago fai fronteira polo norte cos concellos de Val do Dubra, Trazo e Oroso, polo sur, con Teo, Vedra e Boqueixón, polo leste, co Pino e Touro e polo oeste, con Ames. Ademais da cidade de Santiago, o termo municipal comprende vintenove parroquias rurais[2].
Índice |
[editar] Orixe e historia
- Artigo principal: Historia de Santiago de Compostela.
No territorio que actualmente ocupa a catedral de Santiago existía un poboado romano, que se tende a identificar como a mansión romana de Aseconia que existiu entre a segunda metade do século I e o século V, o poboado desapareceu pero permaneceu unha necrópole que tivo uso quizais ata o século VII.
O nacemento de Santiago como se coñece agora está ligada á descoberta (presumible) dos restos do Apóstolo Santiago entre o 820 e o 835, a elevación do rango relixioso dos restos, a Universidade e na actualidade á capitalidade de Galiza.
Segundo a tradición medieval, como aparece por primeira vez na Concordia de Antealtares (1077), o eremita Paio alertado por luces nocturnas que se producían no bosque de Libredón avisou o bispo de Iria Flavia, Teodomiro, quen descubriu os restos de Santiago o Maior e de dous dos seus discípulos, no lugar que posteriormente se levantaría Compostela, topónimo que podería vir de Campus Stellae, isto é "campo de estrelas", ou máis probabelmente de Composita Tella, "terras ben axeitadas", eufemismo por cemiterio; ou mesmo "[Ja]Com[e A]postol[u]"). A descoberta propiciou que Afonso II, necesitado de cohesión interna e apoio externo para o seu reino, fixera unha pelegrinaxe que anunciou no interior do seu reino e no exterior, a un novo lugar de pelegrinaxe da cristiandade nun momento no que a importancia de Roma decaera e Xerusalén non era accesible por estar en poder dos musulmáns.
Pouco a pouco foise desenvolvendo a cidade, primeiro estableceuse unha comunidade eclesiástica permanente a carón dos restos atopados formada polo bispo de Iria e os monxes de Antealtares, espontaneamente asentouse unha poboación heteroxénea, aínda que fundamentalmente estaba formada por emigrantes procedentes das aldeas próximas, que foi aumentando a medida que progresaba a peregrinación por razóns relixiosas por todo o occidente peninsular, reforzado polo privilexio concedido por Ordoño II no ano 915 polo que se establecía que calquera que permanecera corenta días sen ser reclamado como servo pasaba a ser considerado como un home libre con dereito a residir en Compostela. Lugar de coroación de monarcas do Reino de Galiza e do Reino de León, a cidade foi destruída por Almanzor o 10 de agosto do ano 997, que tan só respectou o sartego do apóstolo. Tras a volta dos habitantes comezou a reconstrución, o bispo Cresconio a mediados do século XI dotou á cidade dun cinto de foxos e unha muralla como medida defensiva.
No ano 1075 o bispo Diego Páez deu comezo a construción da catedral románica, o aumento da pelegrinaxe fai de Compostela un lugar de referencia relixiosa en Europa, aumentando a súa importancia, que se ve recompensada tamén politicamente, acadando na época do Arcebispo Diego Xelmírez a categoría de metropolitana para a igrexa compostelá (1120). Entre os séculos XII e XIII foise artellando a rede de rúas dentro do recinto amurallado. A chegada da Peste Negra a cidade supuxo unha forte recesión demográfica, a partir de 1380 recuperou poboación e no século XV tiña entre 4 e 5.000 habitantes.
A fundación da Universidade no século XVI e o arcebispo Alonso III de Fonseca danlle un novo pulo a atracción de Santiago, en particular en Galiza.
O establecemento da autonomía en Galiza fixo dela a capital galega, obtendo como consecuencia un novo pulo na fin do século XX. É patrimonio da Humanidade, e foi capital europea da cultura no 2000.
[editar] Demografía
| Evolución da poboación de: Santiago de Compostela - desde 1900 ata 2004 - | ||||
| 1900 | 1930 | 1950 | 1981 | 2004 |
| 24.120 | 38.270 | 55.553 | 82.404 | 92.298 |
| Fontes: INE e IGE
(Os criterios de rexistro censal variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.) |
||||
[editar] Festas e celebracións
- Festas da Ascensión
- Festas do Apóstolo
- Ano santo: cando o 25 de xullo cae en Domingo, ábrese a porta santa. Os anos santos Xacobeos presentan unha grande afluencia de peregrinos, habitualmente maior ca nun ano ordinario.
- No ano 2006, no canto da celebración do San Roque, patrón da cidade, celebrouse o martes de Entroido como segundo festivo local. No ano 2007 recuperouse a festividade do San Roque, pero celebrouse igualmente o martes de Entroido ao coincidir a Ascensión co día das letras galegas.
[editar] Monumentos, museos e lugares de visita
[editar] Museos
- Centro Galego de Arte Contemporánea, museo a base de exposicións temporais de obras actuais.
- Museo do Pobo Galego, sobre a etnografía e historia de Galiza, no Convento de Santo Domingo de Bonaval.
- Casa da Troia, antiga residencia universitaria, museo
- Museo da Catedral
[editar] Arquitectura relixiosa
- San Martiño Pinario, igrexa e mosteiro.
- Convento de San Francisco do Val de Deus.
- Convento de Santo Agustín (s.XVII).
- Convento de San Paio de Antealtares.
- Convento de Santa Clara.
- Igrexa de San Fiz de Solovio.
- As Orfas
- Igrexa de Santa María Salomé, igrexa románica (s.XII) na rúa Nova.
- Capela de Ánimas.
- Colexiata de Santa María de Sar.
- Catedral de Santiago de Compostela, o emblema relixoso de Galiza e o Camiño de Santiago, con múltiples puntos de interese, entre os que destacan no seu interior o Pórtico da Gloria do Mestre Mateo e no exterior as fachadas de Praterías, do Obradoiro (conxunto barroco que completa a fachada principal diante do pórtico da Gloria e fronte ó Pazo de Raxoi) e da Azabachería. A catedral, que se comezou a levantar no século IX, conta cunha planta de cruz latina con tres naves lonxitudinais, tres de cruceiro e nove capelas na cabeceira; cinco abertas á xirola e catro ao cruceiro. Todas elas son semicirculares, agás a central que posúe a forma recta da arquitectura prerrománica. O templo está coronado por nove torres situadas do seguinte modo: dúas en cada unha das tres fachadas, dúas máis no punto de encontro das naves co cruceiro e outra máis sobre este mesmo. Foi construida plenamente con granito, unindo os perpiaños con morteiro de cal, elaborado nos fornos de Triacastela. O modelo desta catedral foi San Saturnino de Toulousse, en Francia.
[editar] Arquitectura civil
- Pazo de Raxoi, neoclásico, sé do Concello e da Presidencia da Xunta de Galiza (s.XVIII), situado na praza do Obradoiro, fronte a fronte coa catedral.
- Hostal dos Reis Católicos, antigo edificio que pasou por diversas ocupacións como hospital e centro de peregrinos e hoxe é Parador Nacional.
- Colexio de San Xerome, sito na parte meridional da prazado Obradoiro, foi creado para albergue de estudantes pobres e artistas. Está unido ao Colexio de Fonseca.
- Colexio de Fonseca. Na actualidade sede da reitoría da Universidade de Santiago e da súa Biblioteca Xeral, na bela e agradable Praza de Fonseca.
- Colexio de San Clemente, obra do século XVII, situado enfronte do Parque da Ferradura, na súa parte norte, e moi perto da Porta Faxeira. Na actualidade alberga o I.E.S. "Rosalía de Castro".
- Mercado de Santo Agostiño, complexo neomedieval, construído entre 1937 e 1942, proxectado polo arquitecto asturiano Vaquero Palacios.
- Universidade. Edificio neoclásico do XIX, na actualidade ocupado pola Faculdade de Historia e Xeografía. A universidade, como institución, remonta ao século XVI.
- Parque da Ferradura.
- Porta do Camiño, entrada da época medieval.
- Rúa do Franco. Típico lugar de paseo e toma de viños.
- Rúa do Vilar. Con múltiples e chamativos soportais. Cine de principios do século XX.
- Praza da Quintana, dividida en Quintana de Vivos e Quintana de Mortos (antigo cemiterio), limitada entre catedral, Casa da Parra, Convento de San Paio de Antealtares e a casa da Conga.
[editar] Escultura
- En Santiago hai multitude de esculturas no interior e no exterior de edificacións ou en parques, de diversas épocas ata a actualidade.
[editar] Santiagueses de sona
Vexa o artigo principal en: Composteláns de sona
[editar] Galería de imaxes
Vexa a Galería de imaxes de Santiago de Compostela para unha relación completa das imaxes dispoñibles deste concello.
[editar] Lugares de Santiago de Compostela
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Santiago de Compostela vexa: Lugares de Santiago de Compostela.
[editar] Parroquias
[editar] Véxase tamén
|
Referencias relacionadas con Galicia |
||
[editar] Referencias
[editar] Outros artigos
[editar] Ligazóns externas
- Caminho de Santiago - O Portal Peregrino
- Web oficia Catedral de Santiago de Compostela
- Web Oficial do Concello de Santiago de Compostela
- Santiago Turismo
- USC - Universidade de Santiago
- Cámara Web situada na Praza do Obradoiro
|
1985: Atenas · 1986: Florencia · 1987: Ámsterdam · 1988: Berlín · 1989: París · 1990: Glasgow ·1991: Dublín · 1992: Madrid · 1993: Antuerpen · 1994: Lisboa · 1995: Luxemburgo · 1996: Copenhague · 1997: Tesalónica 1998: Estocolmo · 1999: Weimar · 2000: Reiquiavik · Bergen · Helsinki · Bruxelas · Praga · Cracovia · Santiago de Compostela · Avignon · Boloña · 2001: Rotterdam · Porto · 2002: Bruxas · Salamanca · 2003: Graz · 2004: Xénova · Lille · 2005: Cork · 2006: Patras · 2007: Luxemburgo e rexión · Sibiu · 2008: Liverpool · Stavanger · 2009: Linz · Vilnius · 2010: Essen · Pécs· Istambul · 2011: Turku · Talín · 2012: Guimaraes |
|

