Provincia da Coruña

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Provincia da Coruña
Escudo de la provincia de A Coruña.svg

Situacion Provincia da Coruña.PNG
Capital A Coruña
Área 7.950 km²
Poboación 1.126.707
Densidade 141,72 hab./km²
Concellos 93
Xentilicio Coruñés, Coruñesa

A Coruña é unha das catro provincias de Galicia creadas por Javier de Burgos en 1833, ocupando a punta nordés do país e da península Ibérica. Limita ao norte e ao oeste co océano Atlántico, ao leste coa provincia de Lugo e ao sur coa provincia de Pontevedra. A capital leva o mesmo nome, A Coruña.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Cantís en Teixido, no concello de Cedeira.

A provincia ten unha superficie de 7.876 km².

Pódese acceder a ela por estrada pola autovía A-6, procedente de Lugo, ou pola autoestrada AP-9, que une a capital da provincia con Ferrol e Santiago de Compostela, prolongándose á provincia de Pontevedra.

Por ferrocarril, son tres as liñas que chegan. RENFE ten tres liñas: Dúas veñen de Castela e León. Unha vén de León e entra a Galiza por Monforte de Lemos, e de alí a Lugo e A Coruña, e outra que vén de Zamora, entra a Galiza por Ourense, continuando por Santiago e A Coruña (liña dobre AVE e mercadorías electrificada). A terceira liña de Renfe é o corredor atlántico, que une Vigo coa Coruña.

Por outro lado, FEVE ten unha liña de vía estreita que entra en Galiza cruzando a ría de Ribadeo, desde Asturias, acabando en Ferrol estación á que tamén chega RENFE.

Por aire, son dúas as portas de entrada: o aeroporto da Lavacolla, preto de Santiago de Compostela, e o aeroporto de Alvedro, xunto a Coruña.

Por mar, os dous principais portos son o porto da Coruña e o porto de Ferrol, os dous portos teñen chegadas habituais de buques de pasaxeiros.

Ríos[editar | editar a fonte]

Fervenza do Ézaro.
Fragas do Eume.

Os principais ríos da provincia son:

Rías e praias[editar | editar a fonte]

Ría de Arousa

As principais rías da provincia son:

A provincia da Coruña ten 49 praias con bandeira azul das 128 que hai en toda Galiza[1].

Clima[editar | editar a fonte]

A provincia ten un clima oceánico, caracterizado por ser temperado e húmido. A choivas son abundantes, sobre todo no inverno. Ten estacións suaves, cunha temperatura media en inverno de 10º C e de 20º C en verán.

Poboación[editar | editar a fonte]

Segundo o censo elaborado no 2001, na Provincia da Coruña viven 1.096.027 persoas, das que 404.517 viven nalgunha das tres grandes urbes da provincia (A Coruña, Santiago de Compostela e Ferrol).

Concellos de Coruña.jpg
Concellos máis poboados (2007)[2]
# Concello Poboación
Escudo de A Coruña.svg A Coruña 244.388
Escudo de Santiago de Compostela.svg Santiago de Compostela 93.712
Escudo de Ferrol.svg Ferrol 75.181
Escudo de Narón.svg Narón 36.245
Escudo de Oleiros.svg Oleiros 31.694
Escudo de Carballo.svg Carballo 30.091
Arteixo.svg Arteixo 27.713
Escudo Ribeira.png Ribeira 27.181
Escudo de Culleredo.svg Culleredo 26.707
10ª Escudo Ames.jpg Ames 24.553
11ª Escudo de Cambre (2009).svg Cambre 22.513


Durante todo o século XX a poboación da provincia non deixou de medrar manténdose dende finais do século XX e no prinicio do XXI superando o millón de habitantes.

Cultura e turismo[editar | editar a fonte]

Catedral de Santiago.

As maiores atraccións culturais e turísticas da provincia son a Catedral de Santiago de Compostela e a Torre de Hércules ambos monumentos declarados patrimonio da humanidade pola Unesco.

Algúns dos museos da provincia da Coruña:

Universidades[editar | editar a fonte]

Na provincia hai dúas universidades, a Universidade de Santiago de Compostela e a Universidade da Coruña, amais dos centros asociados da UNED.

Economía[editar | editar a fonte]

Obras, Porto Exterior da Coruña abril 2009.

Na provincia da Coruña teñen a súa sede as seguintes empresas:

Enerxía[editar | editar a fonte]

Entre os concellos de Arteixo e A Coruña está a única refinaría que hai en Galiza. A Refinaría da Coruña de Repsol ten capacidade para refinar 180.000 barrís diarios. Na provincia hai máis de un xiga vatio de potencia enerxética en parques eólicos. Hai dúas centrais térmicas de carbón para producir electricidade. Unha é a Central térmica das Pontes con 1.400 mega vatios de potencia e a outra a Central térmica de Meirama de 563 mega vatios, as dúas queimando carbón de importación. Á capacidade eléctrica súmase nos últimos anos dúas plantas de ciclo combinado (gas-vapor). Unha en As Pontes con 800 mega vatios de potencia e outra en Sabón de 400 mega vatios xunto á térmica de fuel oil de 480 mega vatios. Na ría de Ferrol está a planta regasificadora de Reganosa. Súmase a potencia hidráulica dos encoros da provincia.

Portos e aeroportos[editar | editar a fonte]

A provincia ten dous aeroportos, o Aeroporto da Lavacolla e o de Alvedro. Entre os portos destacan o Porto da Coruña e o de Ferrol.

Concellos[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Lista de concellos da Coruña.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Provincia da Coruña Modificar a ligazón no Wikidata