Ribeira
Coordenadas: 42°33′36.82″N 8°59′35.69″W / 42.5602278°N 8.9932472°W
| Ribeira | |
|---|---|
 |
 |
 |
|
| Casa do concello. | |
| Situación | |
 |
|
| Xentilicio[1] | ribeirán - ribeirense |
| Xeografía | |
| Provincia | Provincia da Coruña |
| Comarca | Comarca do Barbanza |
| Poboación | 27778 hab. (2012) |
| Área | 69,0 km² |
| Densidade | 402,58 hab./km² |
| Entidades de poboación | 9 parroquias |
| Capital do concello | Santa Uxía de Ribeira |
| Política (2011) | |
| Alcalde | Manuel Ruíz Rivas (PPdeG) |
| Concelleiros | BNG: 4 PPdeG: 13 PSdeG-PSOE: 3 Outros: IPDER 1 |
| Eleccións municipais en Ribeira | |
| Uso do galego[2] (2001) | |
| Galegofalantes | 97,01% |
| Páxina web oficial | |
| www.riveira.es | |
| Correo electrónico | alcaldia@riveira.com |
Ribeira é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca do Barbanza. Segundo o IGE en 2012 tiña 27.778 habitantes (27.504 no 2010, 27.053 no 2006, 26.884 no 2005, 26.623 no 2004, 26.589 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «ribeirense».
Índice |
Poboación [editar]
| Censo Total (Habitantes) | 27.778 |
| Menores de 15 anos | 4.232 (15.23 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 18.385 (66.18 %) |
| Maiores de 65 anos | 5.161 (18.58 %) |
| Evolución da poboación de Ribeira (desde 1900 ata 2012) | |||||||
| 1900 | 1930 | 1950 | 1981 | 2004 | 2009 | 2011 | 2012 |
| 12.218 | 16.870 | 18.280 | 24.542 | 26.623 | 27.504 | 27.778 | |
| Fontes: INE e IGE
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.) |
|||||||
Localización [editar]
O concello de Ribeira ocupa o extremo da península do Barbanza, asomándose ás rías de Arousa e de Muros-Noia. A maior parte do territorio ocúpano as estribacións da serra do Barbanza, de cuxos 200 m. de alto baixan numerosos regatos encaixados en vales estreitos, como o de Artes.
Merece especial consideración o conxunto formado polo Complexo Dunar de Corrubedo e a Lagoa de Carregal e Vixán, declarado parque natural.
Topónimo [editar]
Ribeira é palabra galega procedente do Latín RIPARIA, 'franxa de terra que está ao lado dun río, dun lago ou do mar'.[3] Esta forma documentase por vez primeira nun testamento dado en 1387: Item mando a Sta. Ougea de Ribeira hua libra de cera en huun frolal et outra libra de azeite.[4] As formas escritas con b son xerais para este topónimo até 1607,[5] cando se documenta a grafía Santa Eugenia de Riveira.[6] Desde ese momento, nas mencións (en castelán) a este porto e freguesía se alternan formas escritas con b, como no Diccionario Madoz,[7] e con v.
Por outra banda, Uxía é a evolución do galego antigo Ougia, á súa vez evolución do nome greco-latino Eugenia. A igrexa parroquial é citada por primeira vez en 1200, na forma Sancte Eugenie de Carraria: "de tota nostra hereditate quantam habemus in villa que uocatur Dayam in concurrencia Sancte Eugenie de Carraria que est in terra Pistomarchos".[8]
Historia [editar]
Como en toda a Barbanza, abundan os restos megalíticos, entre os que cabe mencionar o dolmen de Axeitos. Da época castrexa son de salientar os castros da Cidá e o de Artes. A costa foi atacada polos viquingos desde o século IX e por outros pobos nos séculos seguintes. No século XVI a peste bubónica dezmou a poboación da comarca.
Os fomentadores cataláns que chegaron no século XVIII construíron fábricas de salgadura e no século XIX introducíronse as novas técnicas de conservación e envasado en folla de lata, co que as fábricas se reconverteron e deron lugar ás conserveiras actuais.
O pleno do concello aprobou[9] o 11 de novembro de 1984 unha moción para denominar o concello "Santa Uxía de Riveira", con v, previo informe do cronista oficial Carlos García Bayón, o concello basea nese acto a súa utilización da forma Riveira malia que a única forma oficial é Ribeira, tal como aprobou a Comisión de Toponimia da Xunta de Galicia.
Festexos [editar]
Na cidade de Ribeira cobran especial importancia a festa da dorna e as festas do verán. A festa da Dorna ten lugar entre o 20 e o 24 de xullo. Nese tempo a xente agrúpase en peñas e levan a cabo todo tipo de actividades, como o "voo sen motor", a "regata de embarcacións feitas a machada" ou o "gran prix de carrilanas" Cómpre destacar que é unha festa que consta de "idioma propio". É unha festa disfrutada por todos,na que toda a cidade se bota á rúa con gañas de divertirse e disfrutar desta festa esperada por todos os habitantes.
Tamén teñen importancia as festas de agosto, onde as atraccións, barracas e tómbolas se apoderan dalgunhas rúas ribeirenses. Son amenizadas con orquestras e concertos de artistas tanto nacionais como internacionais.
Galería de imaxes [editar]
- Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Ribeira
Imaxes da cidade de Ribeira [editar]
-
Imaxes varias do concello.
-
Vista de Ribeira dende o monte de San Alberte
-
Vista de Ribeira dende San Roque (monte periurbano)
-
Vista da cidade desde a entrada do porto
-
Porto
Imaxes doutros lugares de Ribeira [editar]
-
Serra do Barbanza desde Ribeira
-
Praia do Vilar, na parroquia de Carreira
-
Lagoa de Vixán, na parroquia de Carreira
Parroquias [editar]
Lugares de Ribeira [editar]
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Ribeira vexa: Lugares de Ribeira.
Notas [editar]
- ↑ Véxase no Galizionario.
- ↑ Datos de 2001 publicados en 2004.
- ↑ RAG. "Diccionario da Real Academia Galega". http://www.realacademiagalega.org/dicionario/#searchNoun.do?nounTitle=ribeira.
- ↑ López Ferreiro, Antonio (1901). Colección Diplomática de Galicia Histórica. Santiago: Tipografía Galaica. pp. 417. http://archive.org/stream/coleccindiplomt00unkngoog#page/n420/mode/2up.
- ↑ AGON. "A falacia da forma *Riveira". http://ilg.usc.es/agon/archives/747/a-falacia-da-forma-riveira/.
- ↑ Memorias del arzobispado de Santiago. http://books.google.es/books?id=l1ovAAAAYAAJ&q=eugenia#search_anchor.
- ↑ Por exemplo, Dicionario Madoz, ou Gaceta de Madrid de 13 de xullo de 1822
- ↑ Pérez Rodríguez, Francisco Javier (2004). Os documentos do tombo de Toxos Outos. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega, Sección de Patrimonio Histórico. pp. 654. ISBN 84-95415-82-8.
- ↑ Que fue de la v de Ribeira
Véxase tamén [editar]
| Concellos da Comarca da Barbanza |  |
|||
|---|---|---|---|---|
 Boiro |
 A Pobra do Caramiñal |
 Rianxo |
Ribeira |
|
 |
Artigo nos seus primeiros pasos. Este artigo relacionado cun concello de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel e contribúe a que a Galipedia mellore e medre. Existen igualmente outros artigos relacionados cos concellos de Galicia (nomenclátor) que precisan de revisión e nos que posibelmente tamén poidas contribuír. |
