Fisterra

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°54′21.40″N 9°15′45.79″W / 42.9059444°N 9.2627194°W / 42.9059444; -9.2627194

Fisterra
Escudo de Fisterra
Fisterra, Galiza. Panorámica.jpg

Vista panorámica da vila
(Son do vento de Fisterra).
Situacion Fisterra.PNG
Situación
Xentilicio[1] fisterrán / fisterrá
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Fisterra
Poboación 4990 hab. (2012)
Área 29,4 km²
Densidade 169,73 hab./km²
Entidades de poboación 4 parroquias
Política (2011)
Alcalde José Manuel Traba Fernández
Concelleiros BNG: 2
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 3
Eleccións municipais en Fisterra
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 98,76%
Na rede
www.concellofisterra.com
alcaldia@fisterra.dicoruna.es

Fisterra (do latín finis terrae a "fin da terra"[3]) é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Fisterra. Segundo o IGE a súa poboación no 2012 era de 4.990 habitantes (5.005 no 2009, 5.009 no 2006, 5.042 no 2005, 5.093 no 2004, 5.141 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «fisterrán».

Historia[editar | editar a fonte]

O topónimo ten orixe latina, de finis terrae (fin da terra). Antigamente pensábase que o cabo Fisterra era o punto máis occidental do mundo coñecido, ao veren as lexións romanas o afundimento do sol nas augas do océano Atlántico.

Antigos xeógrafos grecorromanos situaban aquí o Promontorium Nerium e o Ara Solis, o altar de culto ao sol construído polos fenicios e mandado destruír polo Apóstolo Santiago.

A tradición oral mistura lendas de temática relixiosa, marítima e pétrea, como as da ermida de San Guillerme, a Orca Vella, Pedras Santas, Santo Cristo de Fisterra ou a cidade de Dugium.

Os peregrinos que fan o camiño de Santiago adoitan rematar aquí a súa viaxe.

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Casa consistorial.

A vila de Fisterra está formada por un núcleo antigo crecido en anfiteatro sobre o peirao.

O castelo de San Carlos foi construído a mediados do século XVIII dentro dun plan defensivo da ría de Corcubión xunto co castelo do Príncipe, en Ameixenda (Cee) e o castelo do Cardenal, en Corcubión.

Deseñado polos enxeñeiros Demaur e Exaccha, en 1757 iniciouse a súa construción, co reformulamento xeral, a explanación do solar, a cimentación sobre rocha a base de pedra e barro e un tramo de muralla. Ten forma irregular para adaptarse ao terreno rochoso sobre o que está asentado.

Foi rematado en 1767, por Real Orde de Carlos III. No asalto francés a Fisterra durante a Guerra da Independencia Española sufriu un incendio que conlevou a súa destrución. Ata entón contaba con tres frontes e unha nave interior coa dependencia do oficial, o cuartel e o polvorín. Posteriormente reformouse a nave central, e foi restaurado recentemente.

Poboación[editar | editar a fonte]

Evolución da poboación de Fisterra (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 4.708  4.994  4.838  5.322  5.093  4.995    4.990  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Economía[editar | editar a fonte]

O peirao da vila acolle boa parte da actividade económica. A flota está formada por pequenos barcos de baixura que utilizan diversas artes de pesca coma o palangre, nasas ou betas, subhastando as capturas na lonxa.

Tamén se leva a cabo a agricultura de subsistencia.

Fisterra na cultura popular[editar | editar a fonte]

  • Os de Noia son borrachos,/ os de Muros aloqueiros,/ os de Fisterra son mouros,/ e os do Son sonche bucheiros. [4]
    • Aloque ou aloqueiro significan pantano, lameira, e, por extensión, atranco, dificultade, compromiso.
    • Bucheiro pode significar barrigán, tripón; ou pescador de bucheiros, nome local dos muxos.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Fisterra

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Fisterra

Duio (San Vicenzo) | Fisterra (Santa María) | San Martiño de Duio (San Martiño) | Sardiñeiro (San Xoán)

Lugares de Fisterra[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Fisterra vexa: Lugares de Fisterra.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.
  3. Cabeza Quiles, F: Toponimia de Galicia. Vigo. Editorial Galaxia. 278 páx. ISBN 978-84-9865-892-1
  4. ANÓNIMO (1968): Cantigas do viño. Ed. Castrelos, Vigo (Col. O Moucho 6).

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Fisterra Modificar a ligazón no Wikidata

Ligazons externas[editar | editar a fonte]



Concellos da Comarca de Fisterra Comarca de Fisterra
Cee
Cee
Corcubión
Corcubión
Dumbría
Dumbría
Fisterra
Fisterra
Muxía
Muxía

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.
  3. Cabeza Quiles, F: Toponimia de Galicia. Vigo. Editorial Galaxia. 278 páx. ISBN 978-84-9865-892-1
  4. ANÓNIMO (1968): Cantigas do viño. Ed. Castrelos, Vigo (Col. O Moucho 6).