A Española

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
A Española
Bandeira da República Dominicana Bandeira de Haití
Bandeira Bandeira
Localización
Modelo dixital do terreo da illa
Datos
Capital Port-au-Prince-Haití
Santo Domingo-República Dominicana
Linguas Español, Francés
Poboación (2005) 18.466.497 hab.
Superficie 76.480 Km²
Densidade 241´5
Coordenadas 19°00′N 70°40′W / 19.000°N 70.667°W / 19.000; -70.667
Maior Altura 3.098 m. Pico Duarte

A Española é unha illa das Grandes Antillas, no mar Caribe, situada ao sueste de Cuba e ao oeste de Porto Rico, ao sur do paralelo 20º. É a segunda illa máis grande do Caribe logo de Cuba, ten unha superficie de 76.000 km², unha lonxitude de 650 km e un largo máximo de 241 km. É unha illa de relevo moi accidentado; o punto máis alto é o Pico Duarte (3.175 m). O sueste está ocupado principalmente por grandes chairas.

Con máis de 15 millóns de habitantes, é a máis poboada das Antillas.

Politicamente esta dividida en dous países: a República de Haití, que ocupa o terzo occidental da illa, e a República Dominicana, nos dous terzos occidentais. É a única illa do Caribe que pertence a dous estados distintos.

País Densidade de poboación Área Poboación
  (hab./km²) (km²) (aprox 01-07-2005)
Haití 313.7 27.750 8,706,497
República Dominicana 200.3 48.730 9,760,000
Total 203 76.480 18.466.497

Historia[editar | editar a fonte]

Cristovo Colón bautizou a illa como Hispaniola tras desembarcar nela o 6 de decembro de 1492 durante a súa primeira viaxe. En 1493, estableceu alí a primeira colonia europea en América, no forte da Natividade.

Antes da colonización, A Española era habitada polos taínos, da familia dos arawak, que foron sometidos a tratos intensos e forzosos, e ademais, coas novas enfermidades traídas de Europa, chegaron á desaparición, aínda que nalgúns pobos quedan trazos físicos da súa raza; os españois, logo disto, non tiveron suficientes escravos para realizar os traballos, o que os levou a importar escravos desde África, para continuar coa construción da colonia.

A primeira etapa colonial estivo centrada na explotación dos xacementos de ouro, e logo na produción azucreira, que caeu no século XVII. Así, os colonos comezaron a produción de tabaco, xenxibre, café e gando.

A cidade de Santo Domingo é a cidade máis vella do novo mundo fundada por europeos. As súas construcións datan de finais dos séculos XV e XVI como a Catedral de Santa María a Menor (1530), O Alcazar de Colón (1505), O Palacio dos Gobernadores e Xerais (1508), O Hospital de San Nicolás (1503), O Convento de Santa Clara (1553), a Academia Gorgon (1558), A Universidade de Santo Domingo (1530), o Mosteiro de San Domingo (1510), a Ermida do Rosario (1496), e A Muralla de Santo Domingo (1540)

As devastacións de Osorio produciron unha parálise económica tal, que a partir de 1604 foi necesario o «situado», diñeiro que a Coroa Española outorgou a partir do Tesouro da Nova España, que era destinado a pagar os soldos dos funcionarios na Española e en Porto Rico.

A unión entre europeos e africanos da colonia deu orixe ao mulato; os fillos dos europeos brancos denomináronse criollos.

A Española, coa súa inmellorable posición xeográfica, foi motivo de disputa entre as potencias europeas. Logo das devastacións de Osorio, produciuse o asentamento francés da illa e a proclamación oficial do tratado de Ryswick e logo do tratado de Basilea, que resultou ser o tratado definitivo.

Mapa que mostra a República Dominicana (en vermello) e Haití (a parte en laranxa da illa).
Mapa francés de 1723 ? Nicolás de Fer (1646-1720).
Gravado que representa a chegada dos primeiros europeos á Española.