Aranga

Aranga
Casa do Concello
Situación
Xentilicio	arangués
Xeografía
Provincia	Provincia da Coruña
Comarca	Comarca de Betanzos
Poboación	2072 hab. (2012)
Área	119,6 km²
Densidade	17,32 hab./km²
Entidades de poboación	6 parroquias
Capital do concello	Pontearanga
Política (2011)
Alcalde	Alberto Platas (PPdeG)
Concelleiros	BNG: 1 PPdeG: 6 PSdeG-PSOE: 4 Outros: -
Eleccións municipais en Aranga
Uso do galego (2001)
Galegofalantes	99,17%
Páxina web oficial
www.aranga.es

Aranga é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE, o 1 de xaneiro de 2012 tiña 2.072 habitantes, 1.038 homes e 1.034 mulleres (2.142 no 2009, 2.230 no 2006, 2.264 no 2005, 2.274 no 2004, 2.307 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é arangués.

Demografía

É un dos dous únicos concellos da provincia da Coruña que se considera concello rural marxinal (a poboación agraria supera o 70 % do total de poboación activa).

Evolución da poboación de Aranga (desde 1900 ata 2012)
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011	2012
4.710	4.980	4.618	2.723	2.274	2.142	2.113	2.072
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Censo Total	2.113
Menores de 16 anos	120 (5,72 %)
Entre 16 e 64 anos	1.221 (57,78 %)
Maiores de 64 anos	772 (36,54 %)

Xeografía

Ten unha superficie de 119,6 km². Limita cos concellos de Guitiriz (da provincia de Lugo), Curtis, Oza dos Ríos, Coirós, Irixoa e Monfero. O concello está atravesado polo río Mandeo.

Está situado a 40 km ao sueste da capital da provincia. Ten unha altitude media de 262 m sobre o nivel do mar.

Patrimonio

Consérvanse restos prehistóricos. Xunto á ermida de San Vitorio hai varios campos de dólmenes e un castro. Na Costa do Sal hai varios petróglifos, mámoas e outros restos.

En Fervenzas existen tres castros: no Valló, nos Casarellos e o máis o castro das Cotorras. Aprézase ben toda a súa estrutura, as murallas e o antecastro. Na parroquia atopáronse outros restos arqueolóxicos, como pequenos utensilios, hachas, puntas de flechas, e restos de enterramentos, especialmente nos arredores do Mato.

En Muniferral hai un castro, no que se aprecia ben toda a súa estrutura. En Feás está documentada a existencia dun castro denominado Castro de Flores, no lugar coñecido como Flores ou A Feira. Nas inmediacións do mesmo produciuse o achado dun torques, actualmente depositado no Museo Arqueolóxico Nacional (Madrid), e que aparece catalogado como torques de Ois (o lugar de Flores, e o propio castro, sitúanse da cabalo dos concellos de Coirós, parroquia de Santa María de Ois, e Aranga, parroquia de Feás), pero que tamén é coñecido como torques de Flores.

Arte relixiosa

A igrexa de Muniferral é un templo románico, do século XII. A igrexa de San Paio é barroca, do século XVII. Na capela do Cristo consérvase a Santa Cruz, de latón do século X.

Son numerosos os Cruceiros existentes nas distintas parroquias do concello. O cruceiro de San Vicente de Fervenzas está datado entre finais do século XV e principios do XVI. A capela de San Salvador de Fervenzas aparece xa citada no Catastro de Ensenada.

Arte Civil

A ponte sobre o río Mandeo en Pontearanga, data do século XVII. A Ponte Vella, na Castellana, tamén sobre o río Mandeo, data do século XVI, sendo posteriormente reformada. Por esta ponte pasaba o camiño real da Coruña a Lugo.

Existen varias pazos ou casas grandes de interese, como é o caso da casa do Vinculeiro, no lugar da Lagoa, na parroquia de Feás, hoxe en deficiente estado de conservación, e que presenta un intersante portalón de pedra.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Aranga.

• 

  Fonte de Santa Cruz

• 

  Pico

• 

  Reflexos no río Mandeo

Lugares de Aranga

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Aranga vexa: Lugares de Aranga.

Véxase tamén

Concellos da Comarca de Betanzos
Aranga	Betanzos	Cesuras	Coirós	Curtis	Irixoa	Miño	Oza dos Ríos	Paderne	Vilarmaior	Vilasantar