Aranga

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°14′00″N 08°00′57″W / 43.23333°N 8.01583°W / 43.23333; -8.01583

Aranga
Escudo de Aranga
ConcelloAranga.jpg

Casa do Concello
Situacion Aranga.PNG
Situación
Xentilicio[1] arangués
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Betanzos
Poboación 2072 hab. (2012)
Área 119,6 km²
Densidade 17,32 hab./km²
Entidades de poboación 6 parroquias
Capital do concello Pontearanga
Política (2011)
Alcalde Alberto Platas
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 4
Outros: -
Eleccións municipais en Aranga
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 99,17%
Na rede
www.aranga.es

Aranga é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE, o 1 de xaneiro de 2012 tiña 2.072 habitantes, 1.038 homes e 1.034 mulleres (2.142 no 2009, 2.230 no 2006, 2.264 no 2005, 2.274 no 2004, 2.307 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é arangués.

Demografía[editar | editar a fonte]

É un dos dous únicos concellos da provincia da Coruña que se considera concello rural marxinal (a poboación agraria supera o 70 % do total de poboación activa).

Evolución da poboación de Aranga (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 4.710  4.980  4.618  2.723  2.274  2.142  2.113  2.072  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Censo Total 2.113
Menores de 16 anos 120 (5,72 %)
Entre 16 e 64 anos 1.221 (57,78 %)
Maiores de 64 anos 772 (36,54 %)

Xeografía[editar | editar a fonte]

Ten unha superficie de 119,6 km². Limita cos concellos de Guitiriz (da provincia de Lugo), Curtis, Oza-Cesuras, Coirós, Irixoa e Monfero. O concello está atravesado polo río Mandeo.

Está situado a 40 km ao sueste da capital da provincia. Ten unha altitude media de 262 m sobre o nivel do mar.

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Consérvanse restos prehistóricos. Xunto á ermida de San Vitorio hai varios campos de dólmenes e un castro. Na Costa do Sal hai varios petróglifos, mámoas e outros restos.

En Fervenzas existen tres castros: no Valló, nos Casarellos e o máis o castro das Cotorras. Aprézase ben toda a súa estrutura, as murallas e o antecastro. Na parroquia atopáronse outros restos arqueolóxicos, como pequenos utensilios, machados, puntas de frechas, e restos de enterramentos, especialmente nos arredores do Mato.

En Muniferral hai un castro, no que se aprecia ben toda a súa estrutura. En Feás está documentada a existencia dun castro denominado Castro de Flores, no lugar coñecido como Flores ou A Feira. Nas inmediacións do mesmo produciuse o achado dun torques, actualmente depositado no Museo Arqueolóxico Nacional (Madrid), e que aparece catalogado como torques de Ois (o lugar de Flores, e o propio castro, sitúanse da cabalo dos concellos de Coirós, parroquia de Santa María de Ois, e Aranga, parroquia de Feás), pero que tamén é coñecido como torques de Flores.

Arte relixiosa[editar | editar a fonte]

A igrexa de Muniferral é un templo románico, do século XII. A igrexa de San Paio é barroca, do século XVII. Na capela do Cristo consérvase a Santa Cruz, de latón do século X.

Son numerosos os Cruceiros existentes nas distintas parroquias do concello. O cruceiro de San Vicente de Fervenzas está datado entre finais do século XV e principios do XVI. A capela de San Salvador de Fervenzas aparece xa citada no Catastro de Ensenada.

Arte Civil[editar | editar a fonte]

A ponte sobre o río Mandeo en Pontearanga, data do século XVII. A Ponte Vella, na Castellana, tamén sobre o río Mandeo, data do século XVI, sendo posteriormente reformada. Por esta ponte pasaba o camiño real da Coruña a Lugo.

Existen varias pazos ou casas grandes de interese, como é o caso da casa do Vinculeiro, no lugar da Lagoa, na parroquia de Feás, hoxe en deficiente estado de conservación, e que presenta un intersante portalón de pedra.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Aranga.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Aranga

Aranga (San Paio) | Cambás (San Pedro) | Feás (San Pedro) | Muniferral (San Cristovo) | San Vicente de Fervenzas (San Vicente) | Vilarraso (San Lourenzo)


Lugares de Aranga[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Aranga vexa: Lugares de Aranga.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Aranga


Concellos da Comarca de Betanzos Comarca de Betanzos
Aranga
Aranga
Betanzos
Betanzos
Coirós
Coirós
Curtis
Curtis
Irixoa
Irixoa
Miño
Miño
Oza-Cesuras
Oza-Cesuras
Paderne
Paderne
Vilarmaioro
Vilarmaior
Vilasantar
Vilasantar