Irixoa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°14′2.38″N 8°0′57.66″W / 43.2339944°N 8.0160167°W / 43.2339944; -8.0160167

Irixoa
Escudo de Irixoa
Casa do concello de Irixoa.JPG

Casa do concello.
Situacion Irixoa.PNG
Situación
Xentilicio[1] irixoés (non oficial)
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Betanzos
Poboación 1492 hab. (2012)
Área 68,6 km²
Densidade 21,75 hab./km²
Entidades de poboación 7 parroquias
Capital do concello Irixoa
Política (2011)
Alcalde Antonio Deibe Sanmartín
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 7
PSdeG-PSOE: 1
Eleccións municipais en Irixoa
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 98,15%
Na rede
www.irixoa.es
correo@irixoa.dicoruna.es

Irixoa é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2012 tiña 1.492 habitantes (1.526 no 2009, 1.552 no 2006, 1.579 no 2005, 1.619 no 2004, 1.632 en 2003).

Evolución da poboación de Irixoa (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 3.561  3.819  3.548  2.138  1.619      1.492  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía[editar | editar a fonte]

Paisaxe en Irixoa.

O concello, de 68,6 km², limita ao norte cos municipios de Miño, Vilarmaior e Monfero, ao sur con Aranga e Coirós, ao leste con Monfero e Aranga, e ao oeste con Paderne.

Está nunha zona de transición entre a chaira da Terra Chá e as comarcas costeiras das Mariñas e Ferrolterra. Cara ao leste na prolongación da Serra da Loba están o Pico de Vales (702 m) e Monte Vila (684 m), entre os cales nace o río Zarzo, afluente do Mandeo. Cara ao oeste hai un perfil máis suave, polo que discorre o río Lambre, que desemboca na Ponte do Porco.

O municipio está atravesado de oeste a leste pola estrada comarcal AC-640 (Betanzos - Viveiro) e a autonómica AC-151 (Montesalgueiro - Pontedeume).

Historia[editar | editar a fonte]

Durante a idade media a zona pertenceu ao arciprestado de Pruzos, incluíndo tamén as parroquias de Paderne e Adragonte (concello de Paderne), dependente da arquidiocese de Santiago de Compostela, e pertencente ao condado de Lemos. O Conde nomeaba un xuíz, que exercía no Pazo de Irixoa.

Durante o antigo réxime e até o final do Reino de Galiza a zona pertenceu á provincia de Betanzos. Trala División territorial de España en 1833 pasou a formar parte da provincia da Coruña.

Escudo[editar | editar a fonte]

O escudo do concello ten a seguinte descrición: de ouro e sobre ondas de azur e prata, un monte de sinople cargado de sete estrelas de prata e acompañado de dúas cruces ensanchadas de goles. Ao timbre, coroa real pechada. O cumio a que se refire é o monte de San Antón. As sete estrelas, aluden ás actuais sete parroquias, e as cruces ensanchadas refírense ás igrexas parroquiais de San Antón e Churío.

Curiosidades[editar | editar a fonte]

Neste concello realizouse a gravación do programa de tele-realidade A Casa de 1906, o primeiro programa de tele-realidade feito en Galicia.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Irixoa.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Irixoa

Ambroa (San Tirso) | Churío (San Martiño) | Coruxou (San Salvador) | Irixoa (San Lourenzo) | Mántaras (Santa María) | Verís (Santa María) | A Viña (Santaia)

Lugares de Irixoa[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Irixoa vexa: Lugares de Irixoa.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Irixoa Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca de Betanzos Comarca de Betanzos
Aranga
Aranga
Betanzos
Betanzos
Coirós
Coirós
Curtis
Curtis
Irixoa
Irixoa
Miño
Miño
Oza-Cesuras
Oza-Cesuras
Paderne
Paderne
Vilarmaioro
Vilarmaior
Vilasantar
Vilasantar