Irixoa

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Irixoa.

Irixoa
Casa do concello.
Situación
Xentilicio	irixoés (non oficial)
Xeografía
Provincia	Provincia da Coruña
Comarca	Comarca de Betanzos
Poboación	1492 hab. (2012)
Área	68,6 km²
Densidade	21,75 hab./km²
Entidades de poboación	7 parroquias
Capital do concello	Irixoa
Política (2011)
Alcalde	Antonio Deibe Sanmartín (PPdeG)
Concelleiros	BNG: 1 PPdeG: 7 PSdeG-PSOE: 1 Outros:
Eleccións municipais en Irixoa
Uso do galego (2001)
Galegofalantes	98,15%
Páxina web oficial
www.irixoa.es
Correo electrónico	correo@irixoa.dicoruna.es

Irixoa é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2012 tiña 1.492 habitantes (1.526 no 2009, 1.552 no 2006, 1.579 no 2005, 1.619 no 2004, 1.632 en 2003).

Evolución da poboación de Irixoa (desde 1900 ata 2012)
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011	2012
3.561	3.819	3.548	2.138	1.619			1.492
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía

Paisaxe en Irixoa.

O concello, de 68,6 km², limita ao norte cos municipios de Miño, Vilarmaior e Monfero, ao sur con Aranga e Coirós, ao leste con Monfero e Aranga, e ao oeste con Paderne.

Está nunha zona de transición entre a chaira da Terra Chá e as comarcas costeiras das Mariñas e Ferrolterra. Cara ao leste na prolongación da Serra da Loba están o Pico de Vales (702 m) e Monte Vila (684 m), entre os cales nace o río Zarzo, afluente do Mandeo. Cara ao oeste hai un perfil máis suave, polo que discorre o río Lambre, que desemboca na Ponte do Porco.

O municipio está atravesado de oeste a leste pola estrada comarcal AC-640 (Betanzos - Viveiro) e a autonómica AC-151 (Montesalgueiro - Pontedeume).

Historia

Durante a idade media a zona pertenceu ao arciprestado de Pruzos, incluíndo tamén as parroquias de Paderne e Adragonte (concello de Paderne), dependente da arquidiocese de Santiago de Compostela, e pertencente ao condado de Lemos. O Conde nomeaba un xuíz, que exercía no Pazo de Irixoa.

Durante o antigo réxime e até o final do Reino de Galiza a zona pertenceu á provincia de Betanzos. Trala División territorial de España en 1833 pasou a formar parte da provincia da Coruña.

Escudo

O escudo do concello ten a seguinte descrición: de ouro e sobre ondas de azur e prata, un monte de sinople cargado de sete estrelas de prata e acompañado de dúas cruces ensanchadas de goles. Ao timbre, coroa real pechada. O cumio a que se refire é o monte de San Antón. As sete estrelas, aluden ás actuais sete parroquias, e as cruces ensanchadas refírense ás igrexas parroquiais de San Antón e Churío.

Curiosidades

Neste concello realizouse a gravación do programa de tele-realidade A Casa de 1906, o primeiro programa de tele-realidade feito en Galicia.

Lugares de Irixoa

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Irixoa vexa: Lugares de Irixoa.

Véxase tamén

Concellos da Comarca de Betanzos
Aranga	Betanzos	Coirós	Curtis	Irixoa	Miño	Oza-Cesuras	Paderne	Vilarmaior	Vilasantar