Irixoa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°14′2.38″N 8°0′57.66″W / 43.2339944°N 8.0160167°W / 43.2339944; -8.0160167

Irixoa
Escudo de Irixoa
Casa do concello de Irixoa.JPG

Casa do concello.
Situacion Irixoa.PNG
Situación
Xentilicio[1] irixoés (non oficial)
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Betanzos
Poboación 1.442 hab. (2013)
Área 68,6 km²
Densidade 21,02 hab./km²
Entidades de poboación 7 parroquias
Capital do concello Irixoa
Política (2011)
Alcalde Antonio Deibe Sanmartín
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 7
PSdeG-PSOE: 1
Eleccións municipais en Irixoa
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 84,84%
Na rede
www.irixoa.es
correo@irixoa.dicoruna.es

Irixoa é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Betanzos. Segundo o IGE en 2013 tiña 1.442 habitantes (1.492 no 2012, 1.502 no 2011, 1.501 no 2010). O seu xentilicio (non oficial) é irixoés.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Paisaxe en Irixoa.

Situación[editar | editar a fonte]

O concello, de 68,6 km², limita ao norte cos municipios de Miño, Vilarmaior e Monfero, ao sur con Aranga e Coirós, ao leste con Monfero e Aranga, e ao oeste con Paderne.

Orografía e hidrografía[editar | editar a fonte]

Está nunha zona de transición entre a chaira da Terra Chá e as comarcas costeiras das Mariñas e Ferrolterra. Cara ao leste na prolongación da Serra da Loba están o Pico de Vales (702 m) e Monte Vila (684 m), entre os cales nace o río Zarzo, afluente do Mandeo. Cara ao oeste hai un perfil máis suave, polo que discorre o río Lambre, que desemboca na Ponte do Porco.

Demografía[editar | editar a fonte]

Evolución da poboación de Irixoa (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 3.561  3.819  3.548  2.138  1.619  1.526  1.502  1.492  1.442
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia[editar | editar a fonte]

Durante a Idade Media a zona pertenceu ao arciprestado de Pruzos, incluíndo tamén as parroquias de Paderne e Adragonte (concello de Paderne), dependente da arquidiocese de Santiago de Compostela, e pertencente ao condado de Lemos. O Conde nomeaba un xuíz, que exercía no Pazo de Irixoa.

Durante o Antigo Réxime e até o final do Reino de Galiza a zona pertenceu á provincia de Betanzos. Trala División territorial de España en 1833 pasou a formar parte da provincia da Coruña.

Cultura[editar | editar a fonte]

Símbolos[editar | editar a fonte]

O escudo do concello ten a seguinte descrición: de ouro e sobre ondas de azur e prata, un monte de sinople cargado de sete estrelas de prata e acompañado de dúas cruces ensanchadas de goles. Ao timbre, coroa real pechada. O cumio a que se refire é o monte de San Antón. As sete estrelas, aluden ás actuais sete parroquias, e as cruces ensanchadas refírense ás igrexas parroquiais de San Antón e Churío.

Economía[editar | editar a fonte]

Infraestruturas de transporte[editar | editar a fonte]

O municipio está atravesado de oeste a leste pola estrada comarcal AC-640 (Betanzos - Viveiro) e a autonómica AC-151 (Montesalgueiro - Pontedeume).

Medios de comunicación[editar | editar a fonte]

Neste concello realizouse a gravación do programa de tele-realidade A Casa de 1906, o primeiro programa de tele-realidade feito en Galicia.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Irixoa.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Irixoa Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Irixoa

Ambroa (San Tirso) | Churío (San Martiño) | Coruxou (San Salvador) | Irixoa (San Lourenzo) | Mántaras (Santa María) | Verís (Santa María) | A Viña (Santaia)


Concellos da Comarca de Betanzos Comarca de Betanzos
Aranga
Aranga
Betanzos
Betanzos
Coirós
Coirós
Curtis
Curtis
Irixoa
Irixoa
Miño
Miño
Oza-Cesuras
Oza-Cesuras
Paderne
Paderne
Vilarmaior
Vilarmaior
Vilasantar
Vilasantar