Dumbría

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°0′N 9°7′W / 43.000°N 9.117°W / 43.000; -9.117

Dumbría
Bandeira de Dumbría---Escudo de Dumbría
Dumbría.jpg

Casa do concello
Situacion Dumbría.PNG
Situación
Xentilicio[1] dumbriés
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Fisterra
Poboación 3291 hab. (2012)
Área 124,7 km²
Densidade 26,39 hab./km²
Entidades de poboación 7 parroquias
Capital do concello Dumbría
Política (2011)
Alcalde José Manuel Pequeño Castro
Concelleiros BNG: 0
PPdeG: 1
PSdeG-PSOE: 9
Outros: PIED - 1
Eleccións municipais en Dumbría
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 99,81%
Na rede
www.dumbria.com
alcaldia@dumbria.dicoruna.es

Dumbría é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Fisterra, na costa da Morte.

Segundo o IGE a súa poboación no 2012 era de 3.291 habitantes (3.705 no 2010, 3.970 no 2006, 4.067 no 2005, 4.166 no 2004, 4.307 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «dumbriés».


Evolución da poboación de Dumbría (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 3.526  3.824  5.031  4.778  4.166  3.705    3.291  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía[editar | editar a fonte]

No concello está a desembocadura do río Xallas, sendo o único río de Europa que desemboca nunha fervenza.

O concello está atravesado polo camiño a Fisterra que adoitan facer os peregrinos unha vez feito o camiño de Santiago.

Historia[editar | editar a fonte]

Os vestixios humanos máis antigos son o dolmen da Pedra da Arca (do megalitismo) e o petróglifo de Pedra Ancha (da Idade de Bronce). Hai tamén varias mámoas a carón da ermida de San Pedro Mártir e en Bustelo. Do período castrexo destacan os castros das Teixoeiras, o castelo de Logoso, o castro de Regoelle, o de Berdeogas ou o de Alvarellos.

A primeira mención en documentos sobre Dumbría é do ano 868, no documento de Tructinio, citada como Santa Eulalia in Donobria. Tamén aparece mencionada na relación de parroquias da entón diocese de Iria Flavia. Na baixa Idade Media as terras de Olveira e Olveiroa aparecen vinculadas aos dominios do bispo de Compostela, e nesta última parroquia, que aínda conserva trazas dun urbanismo medieval, había unha torre de defensa, ou casa forte, para controlar o paso sobre o río Xallas. A parroquia de Buxantes pertencía ao Mosteiro de San Martiño Pinario, xunto co mosteiro de Moraime (Muxía).

A aldea de Hospital debe o seu nome a un albergue para peregrinos, doado polo seu fundador ao cabido compostelán.

No Antigo Réxime a maioría das parroquias de Dumbría pertencían á xurisdición de Corcubión, rexentada polo conde de Altamira.

Durante a Guerra da Independencia Española as tropas francesas cruzaron o río Xallas pola Ponte Olveira camiño de Cee e Corcubión, derrotando a cativa resistencia ofrecida polos guerrilleiros. Despois destrozaron as aldeas de Olveiroa e Hospital, matando a moitos dos seus habitantes. Tamén queimaron o lugar da Fonte Santa. Un dos líderes guerrilleiros era o párroco do Ézaro.

A comezos do século XX instaláronse ao pé do Xallas as primeiras centrais hidroeléctricas da zona, sendo na actualidade un dos ríos máis aproveitados para a produción eléctrica.

Servizos[editar | editar a fonte]

Neste concello está o CEIP Santa Eulalia de Dumbría, situado nun pequeno núcleo de poboación rural adicado maioritariamente a actividades económicas relacionadas coa agricultura, a gandería, hidroelectricidade, ferrosilicio e servizos.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Dumbría

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Dumbría

Berdeogas (Santiago) | Buxantes (San Pedro) | Dumbría (Santa Baia) | O Ézaro (Santa Uxía) | Olveira (San Martiño) | Olveiroa (Santiago) | Salgueiros (San Mamede)

Lugares de Dumbría[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Dumbría vexa: Lugares de Dumbría.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Dumbría Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca de Fisterra Comarca de Fisterra
Cee
Cee
Corcubión
Corcubión
Dumbría
Dumbría
Fisterra
Fisterra
Muxía
Muxía