Ordes
Coordenadas: 43°4′36″N 8°24′26″W / 43.07667°N 8.40722°W
| Ordes | |
|---|---|
 |
|
 |
|
| Casa do Concello. | |
| Situación | |
 |
|
| Xentilicio[1] | ordense |
| Xeografía | |
| Provincia | Provincia da Coruña |
| Comarca | Comarca de Ordes |
| Poboación | 12963 hab. (2012) |
| Área | 157,3 km² |
| Densidade | 82,41 hab./km² |
| Entidades de poboación | 13 parroquias |
| Capital do concello | Ordes |
| Política (2011) | |
| Alcalde | Manuel Regos (UXO) |
| Concelleiros | BNG: 2 PPdeG: 6 PSdeG-PSOE: 1 Outros: UxO - 7, CideGa - 1 |
| Eleccións municipais en Ordes | |
| Uso do galego[2] (2001) | |
| Galegofalantes | 97,53% |
| Páxina web oficial | |
| www.concellodeordes.com | |
Ordes é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Ordes. Segundo o IGE en 2012 tiña 12.963 habitantes (12.868 no 2010, 12.294 no 2006, 12.272 no 2005, 12.287 no 2004, 12.266 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «ordense».
| Evolución da poboación de Ordes (desde 1900 ata 2012) | |||||||
| 1900 | 1930 | 1950 | 1981 | 2004 | 2009 | 2011 | 2012 |
| 7.260 | 8.205 | 10.450 | 11.076 | 12.287 | 12.868 | 12.963 | |
| Fontes: INE e IGE
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.) |
|||||||
Índice |
Xeografía [editar]
Ordes atópase nunha chaira a medio camiño entre Compostela e A Coruña. A altura sobre o nivel do mar oscila entre os 461 m nos montes do sur e os 450 m no norte e neste sentido flúen os cursos de auga, que desembocan case todos no río Tambre. O máis importante é o río Lengüelle, que baixa polo oeste marcando o límite co concello de Tordoia. Os regatos da parroquia de Ardemil desembocan no río Barcés. O terreo está formado por unha unidade xeolóxica de xistos denominada Xistos de Ordes.
O concello ocupa 157 km² e un terzo da poboación reside na capital, Ordes. Está atravesado pola N-550, a AP-9 e polo ferrocarril entre A Coruña e Compostela.
As precipitacións son abondosas e superan os 1.500 mm anuais. A temperatura media é de 13 °C, se ben xea todo o ano excepto no verán. Boa parte do territorio está ocupado por lameiros e bosques de eucaliptos.
Mancomunidade de Ordes [editar]
Ordes é a capital da Mancomunidade de Ordes, composta tamén polos concellos de Trazo, Tordoia, Cerceda, Mesía, Frades e Oroso, cun total de 39.004 habitantes.
Historia [editar]
Da época castrexa destacan o castro de Ceidón e o castro de Gosende nas proximidades do núcleo urbano, posuíndo todo o concello unha alta cantidade deste tipo de xacementos.
Durante a Idade Media fixo parte do condado de Trastámara, e posteriormente dividiuse entre a xurisdición de Folgoso, do conde de Altamira, o couto de Faramilláns e as xurisdicións de Gorgullos e Montaos. Montaos foi doado por Afonso VII á catedral de Santiago de Compostela en 1124.
En 1544 Filipe II, de camiño a Compostela, fixo noite na Calle, na parroquia de Poulo, feito do que deixa constancia unha inscrición no lintel da porta.
O xeneral Juan Díaz Porlier tamén pasou a noite en Ordes, onde foi feito prisioneiro. Durante a guerra civil de 1833 producíronse enfrontamentos entre liberais e absolutistas e en 1846 pasou Miguel Solís coas tropas do Exército Libertador de Galicia.
Economía [editar]
Durante a década de 1960 produciuse unha emigración cara ás cidades máis próximas e cara a Europa, que freou na década de 1970. Na actualidade, un cuarto da poboación adícase ao sector primario (especialmente gando bovino para o sector lácteo).
No que se refire ó sector secundario ou industrial, destaca o sector téxtil e a construción. Segundo a web do Concello de Ordes, en 2011 había rexistradas 21 empresas adicadas á produción téxtil.
O sector terciario concéntrase na capital do concello e destacan empresas de comercio ao por menor que dan servizo non so a Ordes senón tamén ós Concellos da Mancomunidade de Ordes, cun sector comercial máis reducido.
Feiras [editar]
- Feira semanal (ten lugar tódolos mércores) que ten lugar a entre a Rúa do Muíño e a Rúa da Feira, zona máis coñecida como o Campo da Feira.
- Feira Multisectorial Expofegasa. Están representados distintos sectores (téxtil, agrícola queixo). Ten carácter anual e sempre coincide coa Festa do Champiñón.
- Feira de Cans no Mesón do Vento. É unha feira de carácter anual de cans de caza.
Cultura [editar]
Museos [editar]
Agrupacións folclóricas [editar]
- Sementes da arte
- A.C.Camiño Real, na parroquia de Poulo
Asociacións Culturais [editar]
- Asociación de usuarios de Linux "Inestable"
- Tarandeira: Asociación cultural e de tempo libre, especialmente de sendeirismo.
Banda de música [editar]
Grupos de ordes [editar]
- Dios ke te crew
- Kastomä
- O chícharo psicótico
- Cona Ye-Ye
- Axóuxere, grupo folk.
Festivais de música [editar]
- En Ordes, Festival Brincadeira. As primeiras edicións do Festival Brincadeira celebráronse no Concello de Ordes pero no ano 2012, por primeira vez celebrarase no Concello de Cambre.
- Na parroquia de Poulo, festival Meigas fóra.
- Na parroquia de Santa Cruz de Montaos, festival Revoltosa Rock.
Festivais de arte urbá [editar]
- Desordes creativas na vila de Ordes
Festivais de curtametraxes [editar]
- Festival Cinestable en Ordes. Único festival a nivel estatal de curtametraxes con licenza Creative Commons.
Festas gastronómicas [editar]
- Festa do champiñón. Ten lugar en Ordes, xeralmente a última fin de semana de abril. Vense celebrando dende 1989 e coincide no tempo coa Feira Multisectorial Expofegasa.
- Festa do lacón. Ten lugar no Mesón do Vento.
Deportes [editar]
En Ordes, de forma federada pódense practicar diversos deportes como o fútbol, fútbol sala, hóckey a patíns, tenis de mesa ou pádel. A pesar de non haber ningún club de tríatlon, é salientable que o triatleta ordense Iván Raña chegou a ser campión do mundo. Foi o primeiro triatleta galego en conseguir un campionato do mundo da especialidade, o primeiro en vencer nunha proba da Copa do Mundo e en participar nuns Xogos Olímpicos.
Clubs de fútbol [editar]
Clubs de Hóckey a patíns [editar]
- Club Patín Ordes, é o club máis laureado do concello, con numerosos títulos en categorías masculina e feminina.
Clubs de Pádel [editar]
Galería de imaxes [editar]
- Artigo principal: Galería de imaxes de Ordes.
-
-
In Memoriam, escultura en homenaxe ás vítimas do atentado do 11 de marzo de 2004 en Madrid, situada na praza da Constitución de Ordes.
-
|Detalle
-
Graffiti en Ordes
.jpg)
Parroquias [editar]
Lugares de Ordes [editar]
Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Ordes vexa: Lugares de Ordes.
Notas [editar]
- ↑ Véxase no Galizionario.
- ↑ Datos de 2001 publicados en 2004.
.svg){kind=small}
