Ordes

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°4′36″N 8°24′26″W / 43.07667°N 8.40722°W / 43.07667; -8.40722

Ordes
Escudo de Ordes
Ordes - concello - 4.jpg

Casa do Concello.
Situacion Ordes.PNG
Situación
Xentilicio[1] ordense
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Ordes
Poboación 12963 hab. (2012)
Área 157,3 km²
Densidade 82,41 hab./km²
Entidades de poboación 13 parroquias
Capital do concello Ordes
Política (2011)
Alcalde Manuel Regos
Concelleiros BNG: 2
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 1
Outros: UxO - 7, CideGa - 1
Eleccións municipais en Ordes
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 97,53%
Na rede
concellodeordes.com
administracion@concellodeordes.com

Ordes é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Ordes. Segundo o IGE en 2012 tiña 12.963 habitantes (12.868 no 2010, 12.294 no 2006, 12.272 no 2005, 12.287 no 2004, 12.266 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «ordense».

Evolución da poboación de Ordes (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 7.260  8.205  10.450  11.076  12.287  12.868    12.963  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía[editar | editar a fonte]

Ordes atópase nunha chaira a medio camiño entre Compostela e A Coruña. A altura sobre o nivel do mar oscila entre os 461 m nos montes do sur e os 450 m no norte e neste sentido flúen os cursos de auga, que desembocan case todos no río Tambre. O máis importante é o río Lengüelle, que baixa polo oeste marcando o límite co concello de Tordoia. Os regatos da parroquia de Ardemil desembocan no río Barcés. O terreo está formado por unha unidade xeolóxica de xistos denominada Xistos de Ordes.

O concello ocupa 157 km² e un terzo da poboación reside na capital, Ordes. Está atravesado pola N-550, a AP-9 e polo ferrocarril entre A Coruña e Compostela.

As precipitacións son abondosas e superan os 1.500 mm anuais. A temperatura media é de 13 °C, se ben xea todo o ano excepto no verán. Boa parte do territorio está ocupado por lameiros e bosques de eucaliptos.

Mancomunidade de Ordes[editar | editar a fonte]

Ordes é a capital da Mancomunidade de Ordes, composta tamén polos concellos de Trazo, Tordoia, Cerceda, Mesía, Frades e Oroso, cun total de 39.004 habitantes.

Historia[editar | editar a fonte]

Da época castrexa destacan o castro de Ceidón e o castro de Gosende nas proximidades do núcleo urbano, posuíndo todo o concello unha alta cantidade deste tipo de xacementos.

Durante a Idade Media fixo parte do condado de Trastámara, e posteriormente dividiuse entre a xurisdición de Folgoso, do conde de Altamira, o couto de Faramilláns e as xurisdicións de Gorgullos e Montaos. Montaos foi doado por Afonso VII á catedral de Santiago de Compostela en 1124.

En 1544 Filipe II, de camiño a Compostela, fixo noite na Calle, na parroquia de Poulo, feito do que deixa constancia unha inscrición no lintel da porta.

O xeneral Juan Díaz Porlier tamén pasou a noite en Ordes, onde foi feito prisioneiro. Durante a guerra civil de 1833 producíronse enfrontamentos entre liberais e absolutistas e en 1846 pasou Miguel Solís coas tropas do Exército Libertador de Galicia.

Entre 1878 e 1880 editouse en Ordes o semanario El Fomento.

Economía[editar | editar a fonte]

Durante a década de 1960 produciuse unha emigración cara ás cidades máis próximas e cara a Europa, que freou na década de 1970. Na actualidade, un cuarto da poboación adícase ao sector primario (especialmente gando bovino para o sector lácteo).

No que se refire ó sector secundario ou industrial, destaca o sector téxtil e a construción. Segundo a web do Concello de Ordes, en 2011 había rexistradas 21 empresas adicadas á produción téxtil.

O sector terciario concéntrase na capital do concello e destacan empresas de comercio ao por menor que dan servizo non so a Ordes senón tamén ós Concellos da Mancomunidade de Ordes, cun sector comercial máis reducido.

Feiras[editar | editar a fonte]

  • Feira semanal (ten lugar tódolos mércores) que ten lugar a entre a Rúa do Muíño e a Rúa da Feira, zona máis coñecida como o Campo da Feira.
  • Feira Multisectorial Expofegasa. Están representados distintos sectores (téxtil, agrícola queixo). Ten carácter anual e sempre coincide coa Festa do Champiñón.
  • Feira de Cans no Mesón do Vento. É unha feira de carácter anual de cans de caza.

Cultura[editar | editar a fonte]

Museos[editar | editar a fonte]

Agrupacións folclóricas[editar | editar a fonte]

Asociacións culturais[editar | editar a fonte]

Banda de música[editar | editar a fonte]

Grupos de Ordes[editar | editar a fonte]

Festivais de música[editar | editar a fonte]

Festivais de arte urbá[editar | editar a fonte]

Festivais de curtametraxes[editar | editar a fonte]

Festas gastronómicas[editar | editar a fonte]

  • Festa do champiñón. Ten lugar en Ordes, xeralmente a última fin de semana de abril. Vense celebrando dende 1989 e coincide no tempo coa Feira Multisectorial Expofegasa.
  • Festa do lacón. Ten lugar no Mesón do Vento.

Deportes[editar | editar a fonte]

En Ordes, de forma federada pódense practicar diversos deportes como o fútbol, fútbol sala, hóckey a patíns, tenis de mesa ou pádel. A pesar de non haber ningún club de tríatlon, é salientable que o triatleta ordense Iván Raña chegou a ser campión do mundo. Foi o primeiro triatleta galego en conseguir un campionato do mundo da especialidade, o primeiro en vencer nunha proba da Copa do Mundo e en participar nuns Xogos Olímpicos.

Clubs de fútbol[editar | editar a fonte]

Clubs de Hóckey a patíns[editar | editar a fonte]

  • Club Patín Ordes, é o club máis laureado do concello, con numerosos títulos en categorías masculina e feminina.

Clubs de Pádel[editar | editar a fonte]

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Ordes.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Ordes

Ardemil (San Pedro) | Barbeiros (Santa María) | Beán (Santa María) | Buscás (San Paio) | Leira (Santa María) | Lesta (Santo André) | Mercurín (San Clemente) | Ordes (Santa María) | Parada (Santa Mariña) | Pereira (Santaia) | Poulo (San Xulián) | Santa Cruz de Montaos (Santa Cruz) | Vilamaior (Santiago)

Lugares de Ordes[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Ordes vexa: Lugares de Ordes.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Ordes Modificar a ligazón no Wikidata

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Concellos da Comarca de Ordes Comarca de Ordes
Cerceda
Cerceda
Frades
Frades
Mesía
Mesía
Ordes
Ordes
Oroso
Oroso
Tordoia
Tordoia
Trazo
Trazo