Ordes

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ordes (homónimos).

Ordes
Casa do Concello
Situación
Xentilicio:	Ordense
Xeografía
Provincia:	Provincia da Coruña
Comarca:	Ordes
Poboación:	12.868 hab. (2010)
Área:	157,3 km²
Densidade:	79,68 hab./km²
Entidades de poboación:	13 parroquias
Capital do concello:	Ordes
Política (2011)
Alcalde:	Manuel Regos (UXO)
Concelleiros:	BNG: 2 PPdeG: 6 PSdeG-PSOE: 1 Outros: UXO - 7, CideGa - 1
Eleccións municipais en Ordes
Uso do galego (2001)
Galegofalantes:	97,53 %
Sitio web oficial
www.concellodeordes.com

Ordes é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Ordes. Segundo o IGE en 2010 tiña 12.868 habitantes (12.294 no 2006, 12.272 no 2005, 12.287 no 2004, 12.266 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é Ordense.

Evolución da poboación de Ordes - desde 1900 ata 2010 -
1900	1930	1950	1981	2004	2010
7.260	8.205	10.450	11.076	12.287	12.868
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía

Ordes atópase nunha chaira a medio camiño entre Compostela e A Coruña. A altura sobre o nivel do mar oscila entre os 461 m nos montes do sur e os 450 m no norte e neste sentido flúen os cursos de auga, que desembocan case todos no río Tambre. O máis importante é o río Lengüelle, que baixa polo oeste marcando o límite co concello de Tordoia. Os regatos da parroquia de Ardemil desembocan no río Barcés. O terreo está formado por unha unidade xeolóxica de xistos denominada Xistos de Ordes.

O concello ocupa 157 km² e un terzo da poboación reside na capital, Ordes. Está atravesado pola N-550, a AP-9 e polo ferrocarril entre A Coruña e Compostela.

As precipitacións son abondosas e superan os 1.500 mm anuais. A temperatura media é de 13 °C, se ben xea todo o ano excepto no verán. Boa parte do territorio está ocupado por lameiros e bosques de eucaliptos.

Mancomunidade de Ordes

Ordes é a capital da Mancomunidade de Ordes, composta por 7 concellos e un total de 39.004 habitantes:

• Concello de Trazo
• Concello de Tordoia
• Concello de Cerceda
• Concello de Mesía
• Concello de Frades
• Concello de Oroso

Parroquias

Ardemil (San Pedro) Barbeiros (Santa María) Beán (Santa María) Buscás (San Paio) Leira (Santa María) Lesta (Santo André) Mercurín (San Clemente)

Ordes (Santa María) Parada (Santa Mariña) Pereira (Santaia) Poulo (San Xulián) Santa Cruz de Montaos, Ordes Vilamaior (Santiago)

Historia

Da época castrexa destacan o castro de Ceidón e o castro de Gosende nas proximidades do núcleo urbano, posuindo todo o concello unha alta cantidade deste tipo de xacementos.

Durante a Idade Media fixo parte do condado de Trastámara, e posteriormente dividiuse entre a xurisdición de Folgoso, do conde de Altamira, o couto de Faramilláns e as xurisdicións de Gorgullos e Montaos. Montaos foi doado por Afonso VII á catedral de Santiago de Compostela en 1124.

En 1544 Filipe II, de camiño a Compostela, pernoctou na Calle, na parroquia de Poulo, feito do que deixa constancia unha inscrición no lintel da porta.

O xeneral Juan Díaz Porlier tamén pernoctou en Ordes e aquí foi feito prisioneiro. Durante a guerra civil de 1833 producíronse enfrontamentos entre liberais e absolutistas e en 1846 pasou Miguel Solís coas tropas do Exército Libertador de Galicia.

Economía

Durante a década de 1960 produciuse unha emigración cara as cidades máis próximas e cara Europa, que freou na década de 1970. Na actualidade, un cuarto da poboación adícase ao sector primario (especialmente gando bovino para o sector lácteo). No que se refire ó sector secundario ou industrial, destaca o sector téxtil e a construción. Segundo a web do Concello de Ordes, en 2011 hai rexistradas 21 empresas adicadas á producción téxtil. O sector terciario concéntrase na capital do concello e destacan empresas de comercio ao por menor que dan servizo non so a Ordes senón tamén ós Concellos da Mancomunidade de Ordes, cun sector comercial máis reducido.

Feiras

• Feira semanal (ten lugar tódolos mércores) que ten lugar a entre a Rúa do Muiño e a Rúa da Feira, zona máis coñecida como o Campo da Feira.
• Feira Multisectorial Expofegasa. Están representados distintos sectores (téxtil, agrícola queixo), Ten carácter anual e sempre coincide coa Festa do Champiñón.
• Feira de Cans no Mesón do Bento. É unha feira de carácter anual de cans de caza.

Cultura

Museos

• Museo Juanjo Liñares

Agrupacións folclóricas

• Sementes da arte
• A.C.Camiño Real, na parroquia de Poulo

Asociacións Culturais

• Asociación de usuarios de Linux "Inestable"
• Tarandeira: Asociación cultural e de tempo libre, especialmente de sendeirismo.

Banda de música

• Asociación Cultural "Amigos da Música" de Ordes

Grupos de ordes

• Dios ke te crew
• Kastomä
• O chícharo psicótico
• Cona Ye-Ye
• Axóuxere, grupo folk.

Festivais de música

• En Ordes, Festival Brincadeira
• Na parroquia de Poulo, festival Meigas fora.
• Na parroquia de Santa Cruz de Montaos, festival Revoltosa Rock.

Festivais de arte urbá

• Desordes creativas na vila de Ordes

Festivais de curtametraxes

• Festival Cinestable en Ordes. Único festival a nivel estatal de curtametraxes con licenza Creative Commons.

Festas Gastronómicas

• Festa do champiñón. Ten lugar en Ordes, xeralmente o último fin de semana de abril. Vense celebrando dende 1989 e coincide no tempo coa Feira Multisectorial Expofegasa.
• Festa do Lacón. Ten lugar no Mesón do Bento

Deportes

En Ordes, de forma federada pódense praticar diversos deportes Fútbol, Fútbol sala, Hóckey a patíns, Tenis de mesa ou Pádel. A pesar de non haber ningún clube en de Tríatlon, é salientable que o triatleta ordense Iván Raña chegou a ser campión do mundo. Foi o primeiro triatleta galego en conseguir un campionato do mundo da especialidade, o primeiro en vencer nunha proba da Copa do Mundo e en participar nuns Xogos Olímpicos.

Clubes de fútbol

• Sociedad Deportiva Club Órdenes
• Mesón do Bento Club de Fútbol
• AD Vila de Ordes

Clubes de Hóckey a patíns

• Club Patín Ordes, é o clube máis laureado do Concello con numerosos títulos en categorías masculina e feminina.

Clubes de Pádel

• Pádel Ordes

Lugares de Ordes

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Ordes vexa: Lugares de Ordes.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Ordes.

• 
• 

  In Memoriam, escultura en homenaxe ás vítimas do atentado do 11 de marzo de 2004 en Madrid, situada na praza da Constitución de Ordes.

• 

  |Detalle

• 

  Graffiti en Ordes

Ligazóns

• Web do Concello de Ordes
• Web da Mancomunidade de Ordes