Carnota

Carnota
Casa do concello.
Situación
Xentilicio	carnotán
Xeografía
Provincia	Provincia da Coruña
Comarca	Comarca de Muros
Poboación	4605 hab. (2012)
Área	70,9 km²
Densidade	64,95 hab./km²
Entidades de poboación	5 parroquias
Capital do concello	Carnota
Política (2011)
Alcalde	Ramón Noceda Caamaño (BNG)
Concelleiros	BNG: 4 PPdeG: 5 PSdeG-PSOE: 2 Outros: -
Eleccións municipais en Carnota
Uso do galego (2001)
Galegofalantes	99,33%
Páxina web oficial
www.concellodecarnota.com

Carnota é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Muros. Segundo o IGE no ano 2012 tiña 4.605 habitantes (4.938 no 2009, 5.017 no 2007, 5.112 no 2006, 5.244 no 2005, 5.285 no 2004, 5.421 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «carnotán».

Evolución da poboación de Carnota (desde 1900 ata 2012)
1900	1930	1950	1981	2004	2009	2011	2012
5.507	6.594	7.196	7.213	5.285			4.605
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía

Praia de Carnota. Lira está na península, Carnota, a capital, á esquerda de todo.

O concello ten 70,9 km², e abrangue 5 parroquias. Ocupa unha estreita faixa costeira entre os montes da serra de Outes ao leste (límite co concello de Mazaricos) e a costa do océano Atlántico ao oeste. Limita ao norte co concello de Dumbría a través da desembocadura do río Xallas e o monte Pindo, e ao sur co concello de Muros a través da punta Lens, nas inmediacións do Ancoradoiro. O seu centro administrativo e a casa do concello atópanse no núcleo de Carnota, dentro da parroquia de Santa Comba de Carnota.

Desde a súa creación, a estrada C-550 (de Fisterra a Tui) é a principal rota de comunicación. Na actualidade, coa mellora da estrada de Santa Comba a Muros, esta última converterase na vía principal con Santiago de Compostela.

Praia de Carnota, co lugar de Parada en primeiro plano, logo Boca do Río e Caldebarcos no fondo.

O concello marca a transición entre as rías Altas e as rías Baixas e é, segundo algúns, o derradeiro polo sur da costa da Morte.

A parte norte, a partir de Caldebarcos, é pedregosa e vai subindo cara O Pindo, que no extremo norte cae sobre o mar desde unha grande altura. Os montes do Pindo esténdense entre a desembocadura do Xallas e o Valdebois. Este macizo montañoso atinxe a súa maior altura na monte Pindo (627 m), desde a que se poden albiscar as torres da catedral de Santiago. Existen numerosas lendas relacionadas con estes montes, chamados "O Olimpo Celta". Ao sur predominan as praias. A praia de Carnota pasa, cos seus case sete quilómetros, por ser a máis longa de Galiza. Parte deste espazo natural está protexido dentro da Rede Natura 2000 e conta con dunas móbeis, semi-móbeis e fixas. O relevo érguese rapidamente cara o interior, chegando aos 503 m no lugar de Adraño.

O clima é oceánico húmido, con temperaturas suaves de 14-15 ºC anuais e precipitacións abondosas entre 1.500 e 2.000 mm anuais.

Historia

Castelo de San Xurxo, no monte Pindo.

Existen mámoas e castros que indican que a zona foi poboada desde antigo. O castro de Mallou é unha acrópole fortificada da idade do ferro. O castro de Miñarzos está na actual vila de Lira, polo que está moi alterado.

Na Idade Media pertenceu aos condes de Trastámara e de Lemos e formou parte do antigo condado de Cornatum. Coa Gran Guerra Irmandiña de 1467 desapareceron as fortalezas. Hai restos de catro fortificacións:
O castelo de Penafiel, situado sobre o monte e a fervenza do Ézaro, foi derrubado durante a Gran Guerra Irmandiña. Era un castelo roqueiro, cunha serie de construcións e aterrazamentos nun penedo de difícil acceso. Na súa base hai unha inscrición de excomuñón, o que podería remontar a súa existencia cando menos ao século XII
O castelo de Pindo Central é unha gran fortificación na zona máis alta do Monte Pindo. Nela había unha capela.
O castelo de San Xurxo está nunha penichaira do monte Pindo, no camiño natural entre o arco de Carnota e as aldeas do Ézaro e o Pindo. Foi construído no século X polos prelados da Catedral de Santiago de Compostela, e pertenceu á Mitra de Santiago, á monarquía e a nobres feudais.
O castelo de Canedo (Canetum, ou Bico do Santo) é outra fortificacións episcopal do século X. Tamén tiña unha capela, destruída segundo a tradición oral polo exército francés.

O lugar da capital, Carnota, naceu no século XVII. No século XIX foi saqueada polos franceses na Guerra de Independencia española.

Monumentos e turismo

Hórreo de Carnota.

Carnota é coñecida sobre todo polos hórreos ("cabaceiras") de Carnota (Monumento Nacional) e Lira, que compiten por seren os máis grandes de Galiza.

A igrexa de Carnota (Santa Comba) é barroca, ten planta de cruz latina e tres naves lonxitudinais. A de San Mamede é neoclásica, e conta cun retablo do século XVIII, obra do escultor J. Ferreiro.

O bico do Santo, situado no lugar de Pedrafigueira, é un picacho en cuxo cumio houbo unha ermida dedicada a San Sebastián.

Na praia de Carnota o areal mide sete quilómetros. As dunas son o produto do insistente vento do noroeste. A zona de marismas divídese en dúas partes: Caldebarcos, ao norte e A Lagoa ao sur. Sepáranas Punta Larada, que tamén divide as praias de Carnota estrita e a de San Mamede (A Berberecheira).

A praia de Boca do Río, onde desemboca o río Valdebois, é moi popular entre os veraneantes. De feito, a revista alemá Traum Strände considéraa unha das praias máis fermosas do mundo.

Festas

• O 1 de xaneiro celebrase a festa popular de San Gregorio con gran prestixio na comarca.
• A comezos de agosto, celébrase a Festa de San Mamede, en honor ó patrón municipal.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Carnota.

• 

  Aeroxeneradores nos montes do Pindo.

• 

  Hórreo de Carnota.

• 

  Hórreo de Lira.

• 

  Vista da Igrexa de San Mamede de Carnota dende a porta do adro.

• 

  Solpor na praia de Carnota.

Lugares de Carnota

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Carnota vexa: Lugares de Carnota.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Páxina web do Concello de Carnota

Concellos da Comarca de Muros
Carnota	Muros