Laxe

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°13′11″N 9°0′18″W / 43.21972°N 9.00500°W / 43.21972; -9.00500

Laxe
Escudo de Laxe
Panoramica de laxe.jpg

Vista xeral de Laxe
Situacion Laxe.PNG
Situación
Xentilicio[1] laxense
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Bergantiños
Poboación 3.267 hab. (2013)
Área 36,9 km²
Densidade 88,54 hab./km²
Entidades de poboación 6 parroquias
Capital do concello Laxe
Política (2011)
Alcalde Antonio Carracedo Sacedón
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 4
PSdeG-PSOE: 5
Outros: IXL - 1
Eleccións municipais en Laxe
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 84,35%
Na rede
www.concellodelaxe.com
info@concellodelaxe.com

Laxe é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños.

Segundo o IGE en 2013 tiña 3.267 habitantes (3.313 no 2012, 3.366 no 2011, 3.417 no 2010).

O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é laxense.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Situación[editar | editar a fonte]

Laxe está situado no noroeste da provincia da Coruña, no corazón da costa da Morte, e no extremo sur da ría que leva o seu nome. Limita ao norte coa ría de Corme e Laxe, ao sur con Vimianzo, ao leste con Cabana de Bergantiños e Zas e ao oeste co océano Atlántico.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo Total (Habitantes) 3.267
Menos de 16 anos 333 (10.19 %)
Entre 16 e 64 anos 2.084 (63.79 %)
Máis de 64 anos 850 (26.02 %)

Evolución da poboación entre 1900 e 2013:

Evolución da poboación de Laxe (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 3.245  3.228  3.884  3.654  3.558  3.413  3.366  3.313  3.267
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia[editar | editar a fonte]

A historia de Laxe remóntase a tempos prehistóricos, como o demostran os restos aparecidos no castro de Torre da Moa ou o castro de Castrelo. Ata aquí tamén chegaba a vía Per Loca Marítima construída polos romanos para acceder a todo este territorio. Estas terras foron gobernadas na Idade Media polos poderosos condes de Traba, entre os que destaca Pedro Foilaz de Traba. Este nobre, que se autodenominou Conde de Galicia, formou na súa xuventude ao rei Afonso V.

Posteriormente a zona de Laxe pasou a mans da familia Moscoso-Altamira. Outras familias ilustres como os Montero-Núñez tamén exerceron o seu poder en Laxe. A finais do século XII, residen en Soesto o rei Afonso IX e a súa esposa Dona Berenguela, reis de Galicia e León.

No século XIV constrúese a igrexa de Santa María da Atalaia, que tería a misión auxiliar de servir de defensa ante posibles ataques á poboación. Malia iso, no século XVIII a vila foi arrasada polos piratas ingleses.

O 19 de decembro de 1830 afóndese na baía o buque inglés "Adelaide". Procedente de Bristol con rumbo ás Antillas trasportando armas e ouro, o temporal que azoutaba esa noite a costa leva ao capitán Guillermo Dovel a buscar refuxio na ría. Soamente el e un mariño puideron chegar á praia. Ao día seguinte, foron aparecendo os corpos sen vida do resto da tripulación, entre a que se atopaba a muller e o fillo do capitán, que foron enterrados moi preto da igrexa de Santa María. Durante anos, o capitán Dovel volvía a Laxe para visitar a tomba, que na actualidade se atopa nun terreo privado.

Outros ilustres habitantes da vila foron o xeólogo Isidro Parga Pondal (1900 - 1986), que fundou en Laxe un interesante Laboratorio Xeolóxico, unha das institucións xeográficas máis importantes do mundo, e Antón Zapata García, importante poeta que emigrou a Bos Aires a principios do século XX.

Cultura[editar | editar a fonte]

Toponimia[editar | editar a fonte]

A orixe do topónimo está na verba laxe, procedente da forma altomedieval lagena, de probable orixe celta.[3]

Laxe na cultura popular[editar | editar a fonte]

Aú aú aú!
a maragota no cordel,
aú aú aú
a caldeirada no bar de Pichel!.
Dígoche Sabela
que o deño non dorme,
embarquei pra Laxe
fun quedando en Cosme.
Xuntaronse catro un dia
os millores deste barrio,
mataron un gato a tiros
e o meteron nun saco.
Vai o gato metido nun saco
vai o gato pra terra de Laxe,
vai o gato metido nun saco
Hai gatiño! xa non volve máis!.
Aquel gato era un artista,
traballaba na ribeira,
agora é un bañista
na praia da castañeira.
Vai o gato metido nun saco
vai o gato pra terra de Laxe,
vai o gato metido nun saco
Hai gatiño! xa non volve máis!.

Economía[editar | editar a fonte]

É unha vila señorial e histórica que sempre tivo un grande arraigo turístico, debido principalmente á súa praia urbana, converténdose no verán nunha vila alegre e de grande encanto.

As fontes de riqueza da poboación do municipio son a agricultura e a pesca. Laxe é unha vila de gran tradición pesqueira, experimentando un grande auxe a mediados do século XX cunha ampla flota de baixura. Na súa lonxa podemos atopar toda clase de peixes e mariscos do día. Nos últimos anos, houbo un claro aumento do turismo.

Infraestruturas portuarias[editar | editar a fonte]

As principais actividades que se levan a cabo no peirao de Laxe están relacionadas coa pesca de baixura (motor principal da economía laxense). Así pois, o porto laxense é o único da Costa da Morte que está aumentando tanto o número de capturas como de embarcacións e de traballadores. Outras actividades que se levan a cabo neste porto son: a descarga de atún e madeira así como tamén de ferro para construción.

Turismo[editar | editar a fonte]

Praias[editar | editar a fonte]

Praia de Laxe[editar | editar a fonte]

Ó pé das casas a gran praia de Laxe, resgardada dentro da ría, caracterízase polas súas augas repousadas e limpas, e por ter unha area fina e moi branca.

Esténdese ó longo de case dous quilómetros. Por estar no mesmo centro da Vila de Laxe, conta con servizos propios dunha praia urbana: aparcadoiro para os coches, varias duchas ó longo do areal, autobuses, vixilancia, pasarelas, rampas de acceso para os minusválidos, paseo marítimo, limpeza diaria, cruz vermella, sinalización do estado do mar, establecementos de hostalería e restauración moi próximos á praia etc.

Praia de Soesto[editar | editar a fonte]

A praia de Soesto é unha praia de reducidas dimensións -850 metros de extensión-, e caracterízase por ser un areal retirado, tranquilo, de area fina e de augas ás veces mansas e moitas outras feras que rachan coa dureza da costa rochosa do mar aberto. Praia ideal para a práctica do surf e por iso o último fin de semana de agosto ten lugar nas súas augas a celebración de probas deportivas pertencentes ó campionato de España.

Praia de Traba[editar | editar a fonte]

A praia de Traba é a praia máis grande, agreste, e con máis valor medioambiental de tódalas que hai en Laxe. Ten case tres quilómetros de lonxitude e está rodeada por un inmenso areal, con dunas, marismas e unha lagoa costeira cargada de lendas. O grande interese medioambiental da lagoa e da praia de Traba foi recoñecido ó ser declarada espazo natural co nome de Espazo natural da Lagoa e Dunas de Traba.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Laxe.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". http://praza.gal/recurso/1263/evolucion-no-uso-do-galego-por-concellos/. Consultado o 14 de outubro de 2014.
  3. Cabeza Quiles, Fernando (2008). Toponímia de Galicia. Galaxia, Vigo, px. 338. ISBN 978-84-9865-092-1.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Laxe Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Laxe

Laxe (Santa María) | Nande (San Simón) | Sarces (San Amedio) | Serantes (Santa María) | Soesto (Santo Estevo) | Traba (Santiago)


Concellos da Comarca de Bergantiños Comarca de Bergantiños
Cabana de Bergantiños
Cabana de
Bergantiños
Carballo
Carballo
Coristanco
Coristanco
A Laracha
A Laracha
Laxe
Laxe
Malpica de Bergantiños
Malpica de
Bergantiños
Ponteceso
Ponteceso