Santiago de Cuba

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Santiago de Cuba
Escudo Actual Santiago de Cuba.jpg
Situación xeográfica
Cu-map.png
País Flag of Cuba.svg Cuba
Provincia Provincia de Santiago de Cuba
Xeografía
Altitude 82 msnm
Superficie 1023,8 km²
Poboación
Poboación 445.399 hab. (2010)
Densidade 477,7 hab/km²
Xentilicio santiaguero, -a
Información
Código postal 10xxx - 19xxx
Alcalde
Páxina web Páxina oficial
Catedral de Santiago de Cuba

Santiago de Cuba[1][2][3] é a capital da provincia do mesmo nome, no leste de Cuba. As súas coordenadas xeográficas son 20.01° N, 75.82° W. É a segunda cidade máis importante do país, con cerca de 500 mil habitantes.

Situada ao leste da illa, foi capital da antiga provincia de Oriente e actualmente éa da provincia do mesmo nome. Foi fundada en 1515 polo conquistador español Diego Velázquez de Cuéllar, entre as primeiras sete vilas de Cuba. O conquistador Hernán Cortés foi o primeiro alcalde da cidade e de alí partiu cara á conquista de México. De Santiago partiu tamén o conquistador e explorador Pánfilo de Narváez co título de Adiantado, ademais de Gobernador, rumbo ás costas de Florida en viaxe exploratoria, viaxe que rematou en fracaso e lle custou a morte.

Foi a primeira capital de Cuba. Pola baía santiagueira entraron os primeiros escravos negros a Cuba e con eles fortes raíces africanas e españolas. É coñecida como a Cidade Heroe de Cuba, título que lle foi concedido polo apoio do seu pobo ás xestas libertarias ds cubanos.

Historia[editar | editar a fonte]

Santiago de Cuba atópase no Caribe e posúe unha situación xeográfica óptima grazas á cal foi a primeira capital de Cuba, desde a súa fundación en 1515 até 1556.

Santiago de Cuba foi atacada nos seus tempos por corsarios, piratas e filibusteiros, que andaban na procura de riquezas que había neste territorio.

A Guerra dos Dez Anos atopou un positivo apoio nas xurisdicións de Santiago, a pesar de ser unha comarca fortemente defendida pola súa condición de centro político-económico. As xestas independentistas arrastraron a unha gran cantidade dos habitantes da cidade. O 24 de febreiro de 1895 reiniciouse a Guerra de Independencia. Santiago responde, guiada por diferentes dirixentes. A fin do dominio colonial español tamén incluíu accións decisivas nas proximidades da cidade, como o Combate da Lomba de San Juan e a Batalla Naval de Santiago.

O 26 de xullo de 1953 prodúcese o asalto ao Cuartel Moncada, levado a cabo polos revolucionarios dirixidos por Fidel Castro, acción que fracasou. O 30 de novembro de 1956 prodúcese un levantamento de Santiago de Cuba e saen ás rúas por primeira vez as Milicias Verde Oliveira do Movemento 26 de Xullo, cun brazalete negro e rubio, decididas a botar a Fulgencio Batista e apoiar o desembarco de Fidel proveniente de Túxpam (México) con 81 acompañantes. Con posterioridade ao desembarco do Granma o 2 de decembro de 1956, reúnese Frank País con Fidel na Serra Maestra e promételle fortalecer a guerrilla cos combatentes da clandestinidade. Este plan contribuíu a que se lograra a vitoria. Nos días finais de 1958, as tropas dirixidas polo Comandante Fidel Castro e as que estaban ao mando dos comandantes Huber Matos e Juan Almeida sitiaron a cidade. O 31 de decembro o Exército Rebelde estaba presto para o asalto final e tomar a cidade, apoiado polos grupos que operaban na clandestinidade. Na fin da noite do 1 de xaneiro desde o balcón central do Concello, situado actualmente onda o Parque Céspedes, Fidel proclamou o triunfo definitivo da Revolución Cubana.

Situación xeográfica[editar | editar a fonte]

Santiago de Cuba atópase no sueste da illa. Historicamente, foi a segunda cidade máis importante de Cuba, por detrás da Habana. Conta cunha baía conectada co Mar Caribe e é un importante porto.

A cidade foi medrando a carón da súa baía e está cercada, en terra firme, pola Serra Maestra. Isto condiciona o clima cálido e húmido do lugar, á vez que permite paisaxes compostas de elementos urbanos, naturais e mariños. Posúe un relevo irregular, o cal contribuíu ao desenvolvemento dun escenario urbano onde as avenidas e rúas se empinan ou descenden.

Poboación[editar | editar a fonte]

No 2009, a cidade de Santiago de Cuba tiña unha poboación de 446.223 habitantes.[4] Segundo a mesma fonte, o municipio, no mesmo ano, contaba con 1.493.700 habitantes.

Evolución da poboación de Santiago de Cuba
1861 1899 1907 1919 1931 1943 1953
36.752 43.090 45.470 62.083 101.508 118.266 163.237
1970 1981 2002 2003 2004 2005 2006
277.600 347.279 423.392 424.031 424.905 425.780 426.199
2007 2008 2009
426.618 426.679 446.233
Censos até 2002; estimacións entre 2003 e 2009

Arquitectura[editar | editar a fonte]

Na cidade coinciden estilos arquitectónicos múltiples, desde o barroco até o neoclásico máis depurado. Son de especial interese os parques arborados, as rúas escalonadas, os edificios coloniais con inmensas ventás e balcóns arrimados. En Santiago consérvanse construcións históricas, como a primeira casa de América, a primeira catedral de Cuba, a primeira mina de cobre a ceo aberto de todo o continente americano ou o primeiro museo cubano.

Cultura[editar | editar a fonte]

Santiago de Cuba é berce dunha gran cantidade dos xéneros musicais de Cuba. Foi recoñecida como berce do son e o bolero, así como a trova tradicional e a expresión coral teñen un profundo arraigo na cidade. En Santiago naceron grandes músicos, tales como Sindo Garay, Ñico Saquito, Eliades Ochoa, Compay Segundo, etc

As festas populares de maior importancia son "O Carnaval Santiagueiro" e "A Festa do Fogo".

Santiago de Cuba posúe varios centros de educación superior. Entre os máis importantes están a Universidade de Oriente, o Instituto Superior de Ciencias Médicas e o Instituto Superior Pedagóxico Frank País.

Patrimonio da Humanidade[editar | editar a fonte]

Castelo de San Pedro de la Roca[editar | editar a fonte]

Castelo de San Pedro de la Roca

O Castelo de San Pedro de la Roca foi declarado pola Unesco en 1997 como Patrimonio da Humanidade, onde se cita como «o máis completo e mellor preservado exemplo da arquitectura militar hispanoamericana, baseado en principios de deseño italiano e renacentista».[5]

Ruínas das plantacións de café[editar | editar a fonte]

As paisaxes arqueolóxicas das primeiras plantacións de café do sueste de Cuba foron declaradas pola Unesco en 2000 como Patrimonio da Humanidade por ser unha evidencia única dunha forma pioneira da agricultura nun terreo difícil.[6]

Reserva Mundial da Biosfera[editar | editar a fonte]

Parque Baconao[editar | editar a fonte]

Parque Baconao

O Parque Baconao en Santiago de Cuba foi inscrito en 1987 pola Unesco na Rede Mundial de Reservas de Biosfera.[7]

Personalidades da cidade[editar | editar a fonte]

       

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega (aquí) e no Portal das Palabras (aquí) para santiagueiro.
  2. Goretti Sanmartín Rei et al. Criterios para o uso da lingua. Servizo de Normalización Lingüística, Universidade da Coruña. p. 123. ISBN 84-9749-199-8. http://www.udc.es/publicaciones/documentos/biblioteca/CriteriosParaUsoDaLingua.pdf. 
  3. Diciopedia do século 21. 3. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). Editorial Galaxia. 2007. p. 1887. ISBN 9788482893600. 
  4. Panorama Demográfico Santiago de Cuba 2009
  5. Sitios Patrimonio da Humanidade
  6. Sitios Patrimonio da Humanidade
  7. Lista de Reservas da Biosfera

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]