Cabana de Bergantiños

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 43°13′09″N 8°55′48″W / 43.21917°N 8.93000°W / 43.21917; -8.93000

Cabana de Bergantiños
Escudo de Cabana de Bergantiños
Concello Cabana de Bergantiños.jpg

Casa do concello
Situacion Cabana de Bergantiños.PNG
Situación
Xentilicio[1] cabanés - bergantiñán
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca de Bergantiños
Poboación 4.716 hab. (2013)
Área 99,8 km²
Densidade 47,25 hab./km²
Entidades de poboación 144 repartidas en 10 parroquias
Capital do concello A Carballa (Cesullas)
Política (2011)
Alcalde José Muíño Domínguez
Concelleiros BNG: 0
PPdeG: 9
PSdeG-PSOE: 2
Outros: -
Eleccións municipais en Cabana de Bergantiños
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 88,66%
Na rede
www.cabana.gal
cabana@concello-cabana.es

Cabana de Bergantiños é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Bergantiños. Limita ao norte co río Anllóns que o separa do concello de Ponteceso, ao leste co concello de Coristanco, ao sur co concello de Zas, e ao oeste co concello de Laxe e co estuario do río Anllóns que forma a fronte meridional da ría de Corme e Laxe.

Segundo o IGE a súa poboación no 2013 era de 4.716 habitantes (4.759 no 2012, 4.865 no 2011, 4.909 no 2010).

O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «cabanés».

Xeografía[editar | editar a fonte]

Situación[editar | editar a fonte]

Cabana de Bergantiños localízase no extremo occidental da comarca de Bergantiños na provincia da Coruña, en plena Costa da Morte.

Casa das asociacións, edificio no que se atopaba anteriormente a casa consistorial.

Ainda que hoxe en día a capital do concello esta situada no lugar da Carballa na parroquia de Cesullas, nun principio estivo no lugar de Cabana (de ahi ben o nome do concello), máis tarde chegou a estar nun edificio, hoxe en día en ruínas, situado no lugar do Bosque e ata fai poucos anos estivo situada no lugar da Áspera en cuxo edificio esta agora a Casa das asociacións.

Superficie[editar | editar a fonte]

Cabana ten unha superficie de 99,8 km²[3] repartidos en 10 parroquias.

Orografía[editar | editar a fonte]

No concello destacan os seguintes montes:

  • Borneiro (371 metros de altitude).
  • Lourido (312 metros de altitude).
  • O Castelo (318 metros de altitude).
  • O Gontón.
  • Perrol (de 438 metros de altitude).
  • Vilariño.

Hidrografía[editar | editar a fonte]

A ladeira oriental do concello encontrase percorrida por varios regatos que teñen os seus correspondentes nacementos nas ladeiras montañosas do concello. A rede fluvial da zona está formada por ríos que dirixíndose cara o norte, verten o seu caudal no río Anllóns.

Ríos[editar | editar a fonte]

Vista desde Canduas da desembocadura do rio Anllons.

O río Anllóns que atravesa e limita polo norte no seu curso co concello de Ponteceso ata desembocar formando a enseada de A Insua que o separa da ría de Corme e Laxe por unha lingua de area, que sae desde O Couto (Ponteceso) chamada A Barra e polo illote de A Tiñosa que de marea valeira forma unha península coa Barra.

Dentro de Cabana os ríos máis importantes són o río Cundíns e o río da Balsa que verten as súas augas no Anllóns.

Regatos[editar | editar a fonte]

  • Río do Reguenco.
  • Rego dos Muíños, chamado así debido aos numerosos muíños de auga que había e que aínda se conservan, pero nun estado lamentable de conservación. Hoxe en día dispón de unha senda fluvial que permite o paseo a carón do río.
  • Río da Balsa.

Clima[editar | editar a fonte]

O clima neste concello é suave con unha media de 14 ºC e unhas precipitacións de arredor dos 1.350 mm.

Flora[editar | editar a fonte]

A vexetación cobre aproximadamente o 55% da superficie do concello destacando as repoboacións de piñeiros e eucaliptos que cambiaron a vexetación autóctona.

Demografía[editar | editar a fonte]

Evolución da poboación de Cabana de Bergantiños (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 4.727  5.232  6.772  6.991  5.354  4.985  4.865  4.759  4.716
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia[editar | editar a fonte]

Prehistoria e Idade Antiga[editar | editar a fonte]

Vista do dolmen de Dombate

O Dolmen de Dombate, símbolo da cultura megalítica galega, e o castro de Borneiro ámbolos dous na parroquia de Borneiro dan fe da poboación na antigüidade no municipio. Ademais existen uns oito recintos castrexos.

A Vía Per Loca Marítima que cruzaría o río Anllóns por Ponteceso camiño de Corme e as minas de Corcoesto[4] dan fe da presenza dos romanos. Tamén aparecen vestixios romanos nas igrexas de Cundíns, Cesullas e Riobo.

Idade Moderna[editar | editar a fonte]

Os pazos de Canduas, Corcoesto, Nantón, O Bosque (Cesullas), e a Torre da Penela son vestixios da Idade Moderna estes últimos bastante abandonados.

Ao século XVIII corresponden os retablos das igrexas de Nantón e Riobo. Nesta última atópanse os cadaleitos dos Condes da Penela. Nesta mesma parroquia está a torre da Penela.

Cultura[editar | editar a fonte]

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Patrimonio arqueolóxico[editar | editar a fonte]

Patrimonio cultural[editar | editar a fonte]

Etnografía[editar | editar a fonte]

Festas e celebracións[editar | editar a fonte]

Nas festas hai que distinguir entre as oficiais do municipio e as das parroquias.

A festa oficial do concello celébrase o 1 de agosto na honra á San Fins do Castro.

Festas das parroquias.
  • Anos:
Santo Estevo, día 29 de decembro.
  • Borneiro:
San Xoán, día 24 de xullo.
Virxe do Carme, día 18 de xullo no lugar do Briño.
  • Canduas:
San Bras, día 3 de febreiro.
Virxe do Carme, o 28 de agosto.
San Antonio, o 29 de agosto.
San Martiño, día 11 de novembro.
San Lucía, día 13 de decembro.
  • Cesullas:
Virxe do Carme, o 1º domingo do mes de xullo no lugar de Neaño.
Virxe do Carme, o 10 de agosto no lugar de San Fins.
Santo Estevo, día 29 de decembro.
  • O Esto:
San Ramón, o 31 de agosto.

Gastronomía[editar | editar a fonte]

Podemos gozar da rica gastronomía da zona onde teñen especial interese os produtos da horta o caldo galego xunto co cocido e os produtos derivados do cocho, así como os lácteos en xeral.

Economía[editar | editar a fonte]

A agricultura e a gandería en Cabana teñen un peso de certa importancia na economia municipal sendo os cultivos como o millo e a pataca os que máis destacan neste eido.

Como chegar[editar | editar a fonte]

Desde A Coruña, chégase pola estrada C-552 que vai ata Fisterra, pasando por Arteixo, Paiosaco e A Laracha e ó chegar a Carballo (capital da comarca de Bergantiños) desviarse cara a Malpica ata Buño. Aí cómpre desviarse cara a Ponteceso e despois cara Cabana.

Ao pasar Carballo tamén se pode continuar pola C-552 sen desviarse ata Baio (concello de Zas) pasando por Coristanco, Agualada, Natón (xa en Cabana de Bergantiños) e Baio.

Desde Santiago de Compostela chégase pola estrada C-545 ata Portomouro, e alí cómpre desviarse cara a Santa Comba, Zas e Baio, e aí coller o desvío cara a Borneiro.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". http://praza.gal/recurso/1263/evolucion-no-uso-do-galego-por-concellos/. Consultado o 14 de outubro de 2014.
  3. Fernández Carrera, Xan (2001). "Concello de Cabana de Bergantiño". Descubre a Comarca de Bergantiños. p. 193.
  4. hoxe en día están outra vez en estudo para unha posible reapertura Una empresa canadiense compra la mina de Corcoesto para extraer oro
  5. A Xunta dá luz verde ao proxecto sectorial do Parque do Megalistismo da Costa da Morte

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Cabana de Bergantiños Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Cabana de Bergantiños

Anos (Santo Estevo) | Borneiro (San Xoán) | Canduas (San Martiño) | Cesullas (Santo Estevo) | Corcoesto (San Pedro) | Cundíns (San Paio) | O Esto (San Xoán Bautista) | Nantón (San Pedro) | Riobó (San Martiño) | A Silvarredonda (San Pedro)


Concellos da Comarca de Bergantiños Comarca de Bergantiños
Cabana de Bergantiños
Cabana de
Bergantiños
Carballo
Carballo
Coristanco
Coristanco
A Laracha
A Laracha
Laxe
Laxe
Malpica de Bergantiños
Malpica de
Bergantiños
Ponteceso
Ponteceso