Rianxo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°39′N 8°49′W / 42.650°N 8.817°W / 42.650; -8.817

Rianxo
Escudo de Rianxo
Vila de Rianxo.jpg

Panorámica da vila.
Situacion Rianxo.PNG
Situación
Xentilicio[1] rianxeiro/-a
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca do Barbanza
Poboación 11729 hab. (2012)
Área 58,8 km²
Densidade 199,47 hab./km²
Entidades de poboación 6 parroquias
Capital do concello Rianxo
Política (2011)
Alcalde Adolfo Muíños
Concelleiros BNG: 6
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 5
Outros: -
Eleccións municipais en Rianxo
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 99,36%
Na rede
portelo.rianxo.com
rianxo@arrakis.es

Rianxo (xentilicio: rianxeiro/rianxeira) é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca do Barbanza. A vila ten unha poboación de 11.729 habitantes (2012)[3] (11.769 en 2009), o que a fai a terceira maior cidade da comarca, despois de Ribeira e Boiro. O concello posúe unha densidade de poboación de 199,47 hab./km², e unha superficie de 58,8 km².

Situación[editar | editar a fonte]

O concello de Rianxo atópase na marxe dereita do río Ulla e da ría de Arousa, a uns 50 km de Compostela. Rianxo fai fronteira polo norte cos concellos de Lousame e Rois, polo sur coa ría de Arousa, polo leste cos concellos de Dodro e Catoira (separada do concello polo río Ulla), e polo oeste co concello de Boiro.

Lugares de interese turístico[editar | editar a fonte]

A vila de Rianxo destaca polo seu atractivo turístico e cultural. Na parroquia do Araño atópase o meirande hórreo de toda Galicia[4], en canto a lonxitude (36,75 metros a cámara e 37,05 m o celeiro), e capacidade (cámara 109,31 m³, celeiro 59,09 m³). No tocante ao seu atractivo paisaxístico a vila destaca polo esteiro do Ulla, as súas praias e os miradores do Castro Barbudo, Monte Pena e do Pico Muralla dende o que se pode ver as torres da catedral de Santiago de Compostela e incluso as Illas Cíes, na bocana da Ría de Vigo, e inda máis alá, ata preto da costa portuguesa. Rianxo tamén destaca polo seu patrimonio arqueolóxico e cultural. Na vila atópanse númerosas mámoas como Os Campiños; petróglifos, na actualidade están catalogadas 59 estacións rupestres no concello; castros como o do Castriño, o das Sercas ou o de Traba; ademais de igrexas, capelas, ermidas, pazos, hórreos e cruceiros, hai máis de 118 cruceiros catalogados na vila[5].

Cultura e personaxes[editar | editar a fonte]

Ademais de polas súas paisaxes e patrimonio, Rianxo tamén é coñecida por A Rianxeira, canción popular galega, convertida nun dos símbolos culturais de Galicia e particularmente representativa do colectivo dos emigrantes popularizada por emigrantes rianxeiros no exterior.

Orixinarios da vila son personaxes de tanto peso na cultura galega coma Castelao, Manuel Antonio ou Rafael Dieste, entre outros.

Festas[editar | editar a fonte]

Toponimia[editar | editar a fonte]

O topónimo de Rianxo provén seguramente do latín rivus angulus, «a curvatura do río» (Rivu(m) Ángulu(m) > Riv'ang'lo > Rianxo) dada a forma que describe a ría ao seu paso pola vila. Porén, tamén se especula con que provén de rivus amplus, «río ancho».

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo Total (Habitantes) 11.729
Menores de 15 anos 1.520 (12.96 %)
Entre 15 e 64 anos 7.428 (63.33 %)
Maiores de 65 anos 2.781 (23.71 %)

Evolución da poboación de Rianxo entre 1900 e 2012:

Evolución da poboación de Rianxo (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 8.277  9.461  11.120  12.715  11.582  11.826    11.729  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Política[editar | editar a fonte]

Casa do concello
Artigo principal: Eleccións municipais en Rianxo.

Adolfo Muíños (BNG) é o alcalde de Rianxo dende xuño de 2011, cando accedeu ao posto tralas eleccións do 22 de maio de 2011. [6]. Nas derradeiras eleccións municipais do 2007, cun 63,77% de participación, o PSdG-PSOE foi o partido máis votado con 3.540 votos (49,73 %) obtendo así a maioría absoluta con 9 edís, o BNG foi o segundo partido máis votado con 1.737 (24,40%) e 4 edís, seguido polo PP con 1.725 votos (24,23%) e 4 edís[7]

Eleccións municipais, 25 de maio de 2003[8]
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 4.404 58,88 % 11
PP 1.275 16,47 % 3
BNG 1.178 15,22 % 2
Eleccións municipais, 27 de maio de 2007[9]
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 3.540 49,27 % 9
BNG 1.737 24,18 % 4
PP 1.725 24,01 % 4

Economía[editar | editar a fonte]

Na vila de Rianxo o sector predominante é o primario no que destacan principalmente a pesca de baixura (sobre todo da sardiña e da xouba), o marisqueo (do berberecho e da ameixa), e o cultivo do mexillón, existindo tamén outras actividades como a agricultura, a explotación forestal, e a gandería. A maior presencia industrial é a conserveira. Nos últimos anos produciuse un notable incremento do turismo que influiu notable e positivamente na economía da vila, chegando nos meses estivais case a duplicarse a poboación. En Rianxo existe unha grande oferta de festas variadas, actos culturais e ofertas deportivas[10].

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Rianxo
Vila de Rianxo

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rianxo

O Araño (Santa Baia) | Asados (Santa María) | Isorna (Santa María) | Leiro (Santa María) | Rianxo (Santa Comba) | Taragoña (San Salvador)

Lugares de Rianxo[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Rianxo vexa: Lugares de Rianxo.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.
  3. IGE
  4. http://portelo.rianxo.com/index.php?idMenu=374&idIdioma=2 O hórreo máis grande
  5. Lois M. Blanco, La Voz de Galicia, 4.03.1993.
  6. http://eleccions.crtvg.es/eleccions/historico.php?id=1076 Histórico das Eleccións Municipais nos concellos galegos
  7. http://www.elpais.com/comunes/2007/elecciones/municipales/Rianxo/15/072/ Resultados Elecciones Municipales 2007 - Rianxo en castelán
  8. Eleccións 2003
  9. Eleccións 2007
  10. http://portelo.rianxo.com/index.php?idMenu=151&idIdioma=2 Economía de Rianxo

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Rianxo Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca da Barbanza Comarca da Barbanza
Boiro
Boiro
A Pobra do Caramiñal
A Pobra do Caramiñal
Rianxo
Rianxo
Ribeira
Ribeira