Rianxo

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°39′N 8°49′W / 42.650°N 8.817°W / 42.650; -8.817

Rianxo
Escudo de Rianxo
Vila de Rianxo.jpg

Panorámica da vila.
Situacion Rianxo.PNG
Situación
Xentilicio[1] rianxeiro/-a
Xeografía
Provincia Provincia da Coruña
Comarca Comarca do Barbanza
Poboación 11.598 hab. (2013)
Área 58,8 km²
Densidade 197,24 hab./km²
Entidades de poboación 6 parroquias
Capital do concello Rianxo
Política (2011)
Alcalde Adolfo Muíños
Concelleiros BNG: 6
PPdeG: 6
PSdeG-PSOE: 5
Outros: -
Eleccións municipais en Rianxo
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 85,73%
Na rede
www.rianxo.com
info@concelloderianxo.es

Rianxo é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca do Barbanza.

Segundo o IGE no 2013 tiña unha poboación de 11.598 habitantes [3] (11.729 en 2012, 11.780 en 2011, 11.826 en 2010), o que o fai o terceiro concello en poboación da comarca, despois de Ribeira e Boiro. O concello posúe unha densidade de poboación de 197,24 hab./km², e unha superficie de 58,8 km².

O seu xentilicio é rianxeiro/rianxeira.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Situación[editar | editar a fonte]

O concello de Rianxo atópase na marxe dereita do río Ulla e da ría de Arousa, a uns 50 km de Compostela. Rianxo fai fronteira polo norte cos concellos de Lousame e Rois, polo sur coa ría de Arousa, polo leste cos concellos de Dodro e Catoira (separada do concello polo río Ulla), e polo oeste co concello de Boiro.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo Total (Habitantes) 11.598
Menos de 16 anos 1.497 (12.91 %)
Entre 16 e 64 anos 7.343 (63.31 %)
Máis de 64 anos 2.758 (23.78 %)

Evolución da poboación de Rianxo entre 1900 e 2012:

Evolución da poboación de Rianxo (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 8.277  9.461  11.120  12.715  11.582  11.769  11.780  11.729  11.598
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Cultura[editar | editar a fonte]

Orixinarios da vila son personaxes de tanto peso na cultura galega coma Castelao, Manuel Antonio ou Rafael Dieste, entre outros.

Toponimia[editar | editar a fonte]

O topónimo de Rianxo provén seguramente do latín rivus angulus, «a curvatura do río» (Rivu(m) Ángulu(m) > Riv'ang'lo > Rianxo) dada a forma que describe a ría ao seu paso pola vila. Porén, tamén se especula con que provén de rivus amplus, «río ancho».

Patrimonio[editar | editar a fonte]

A vila de Rianxo destaca polo seu atractivo turístico e cultural. Na parroquia do Araño atópase o meirande hórreo de toda Galicia[4], en canto a lonxitude (36,75 metros a cámara e 37,05 m o celeiro), e capacidade (cámara 109,31 m³, celeiro 59,09 m³). No tocante ao seu atractivo paisaxístico a vila destaca polo esteiro do Ulla, as súas praias e os miradores do Castro Barbudo, Monte Pena e do Pico Muralla dende o que se pode ver as torres da catedral de Santiago de Compostela e incluso as Illas Cíes, na bocana da Ría de Vigo, e inda máis alá, ata preto da costa portuguesa. Rianxo tamén destaca polo seu patrimonio arqueolóxico e cultural. Na vila atópanse númerosas mámoas como Os Campiños; petróglifos, na actualidade están catalogadas 59 estacións rupestres no concello; castros como o do Castriño, o das Sercas ou o de Traba; ademais de igrexas, capelas, ermidas, pazos, hórreos e cruceiros, hai máis de 118 cruceiros catalogados na vila[5].

Etnografía[editar | editar a fonte]

Festas e celebracións[editar | editar a fonte]

Folclore[editar | editar a fonte]

Ademais de polas súas paisaxes e patrimonio, Rianxo tamén é coñecida por A Rianxeira, canción popular galega, convertida nun dos símbolos culturais de Galicia e particularmente representativa do colectivo dos emigrantes popularizada por emigrantes rianxeiros no exterior.

Economía[editar | editar a fonte]

Na vila de Rianxo o sector predominante é o primario no que destacan principalmente a pesca de baixura (sobre todo da sardiña e da xouba), o marisqueo (do berberecho e da ameixa), e o cultivo do mexillón, existindo tamén outras actividades como a agricultura, a explotación forestal, e a gandería. A maior presencia industrial é a conserveira. Nos últimos anos produciuse un notable incremento do turismo que influiu notable e positivamente na economía da vila, chegando nos meses estivais case a duplicarse a poboación. En Rianxo existe unha grande oferta de festas variadas, actos culturais e ofertas deportivas[6].

Política e goberno[editar | editar a fonte]

Casa do concello
Artigo principal: Eleccións municipais en Rianxo.

Adolfo Muíños (BNG) é o alcalde de Rianxo dende xuño de 2011, cando accedeu ao posto tralas eleccións do 22 de maio de 2011. [7]. Nas derradeiras eleccións municipais do 2007, cun 63,77% de participación, o PSdG-PSOE foi o partido máis votado con 3.540 votos (49,73 %) obtendo así a maioría absoluta con 9 edís, o BNG foi o segundo partido máis votado con 1.737 (24,40%) e 4 edís, seguido polo PP con 1.725 votos (24,23%) e 4 edís[8]

Eleccións municipais, 25 de maio de 2003[9]
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 4.404 58,88 % 11
PP 1.275 16,47 % 3
BNG 1.178 15,22 % 2
Eleccións municipais, 27 de maio de 2007[10]
Partido Votos % Concelleiros
PSOE 3.540 49,27 % 9
BNG 1.737 24,18 % 4
PP 1.725 24,01 % 4

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Vexa o artigo principal en: Galería de imaxes de Rianxo
Vila de Rianxo

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". http://praza.gal/recurso/1263/evolucion-no-uso-do-galego-por-concellos/. Consultado o 14 de outubro de 2014.
  3. IGE
  4. http://portelo.rianxo.com/index.php?idMenu=374&idIdioma=2 O hórreo máis grande
  5. Lois M. Blanco, La Voz de Galicia, 4.03.1993.
  6. http://portelo.rianxo.com/index.php?idMenu=151&idIdioma=2 Economía de Rianxo
  7. http://eleccions.crtvg.es/eleccions/historico.php?id=1076 Histórico das Eleccións Municipais nos concellos galegos
  8. http://www.elpais.com/comunes/2007/elecciones/municipales/Rianxo/15/072/ Resultados Elecciones Municipales 2007 - Rianxo en castelán
  9. Eleccións 2003
  10. Eleccións 2007

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Rianxo Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rianxo

O Araño (Santa Baia) | Asados (Santa María) | Isorna (Santa María) | Leiro (Santa María) | Rianxo (Santa Comba) | Taragoña (San Salvador)


Concellos da Comarca da Barbanza Comarca da Barbanza
Boiro
Boiro
A Pobra do Caramiñal
A Pobra do Caramiñal
Rianxo
Rianxo
Ribeira
Ribeira