Filipinas

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
República das Filipinas
Repúblika ng Pilipinas
Republic of the Philippines
Bandeira de Filipinas
Escudo de Filipinas
Bandeira Escudo
PHL orthographic.svg
Lema: Maka-Diyos, Maka-Tao, Makakalikasan at Makabansa
(Filipino: «Polo amor de Deus, a xente, a natureza e o país»)

Capital Manila
 • Poboación 3 702 757 (2005)
Cidade máis poboada Quezón
Linguas oficiais Filipino (Tagalo)
Forma de goberno República presidencialista
Rodrigo Duterte
Leni Robredo
 · declarada
 · recoñecida
12 de xuño de 1898
4 de xullo de 1946
Superficie Posto 71º
 • Total 300 000 km²
 • % auga 0,6
Fronteiras 0 km
Costas 36 289 km
Poboación Posto 12º
 • Total 88 706 300 hab.
 • Densidade 276 hab./km²
PIB (nominal) Posto 47º
 • Total (2006) 116 931 millóns US$
 • per cápita 1 345 US$
PIB (PPA) Posto 25º
 • Total (2006) 443 369 millóns US$
 • per cápita 5 160 US$
Moeda Peso filipino (PHP)
IDH n/d
Xentilicio Filipino, filipina
Fuso horario UTC + 8
 • Horario de verán Non aplica
Dominio de Internet .ph
Prefixo telefónico +63
Prefixo radiofónico DUA-DZZ / 4DA-4IZ
Código ISO 608 / PHL / PH
Membro de: ONU, ASEAN, APEC, UL

A República de Filipinas é un estado asiático situado no arquipélago das illas Filipinas chamadas así en honor do rei español Filipe II. Constitúe un vasto arquipélago delimitado polo mar das Filipinas ó leste, mar das Celebes e mar de Sulu ó sur e mar da China Meridional ó oeste. O estreito de Luzon, ó norte, separa as Filipinas de Taiwán, o estreito de Balabac, ó suroeste, é unha das fronteiras marítimas con Malaisia, e hai tamén fronteira marítima con Indonesia, ó sur. Tamén Palau se sitúa nas inmediacións, no sueste. A súa capital é Manila.

Historia[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Historia de Filipinas.

Política[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Política das Filipinas.

Filipinas é unha república presidencialista organizada como un estado unitario. O presidente é o xefe de estado e tamén o xefe de goberno, e é elixido pola poboación para un período de 6 anos.

Subdivisións[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Subdivisións de Filipinas.

A República de Filipinas está organizada nunha xerarquía de unidades de goberno local, en que a provincia é a unidade primaria. As provincias subdivídense en cidades e municipios que, á súa vez, se compoñen de “barangays”, que son a máis pequenas unidade de goberno. Ten oitenta e un provincias, 131 cidades, 1,497 municipios, e 41,994 barangays.

As provincias encóntranse agrupadas en 17 rexións administrativas, onde os diversos ministerios establecen escritorios rexionais, mais non ten un goberno local separado, coa excepción da Rexión Autónoma do Mindanao Musulmán (Autonomous Region in Muslim Mindanao ou ARMM) e Cordilleira.

Á súa vez, varias rexións xúntanse en grupos de illas:

  • Luzón (Rexións I a V + RCN + RAC).
  • Visayas (Rexións VI a VIII).
  • Mindanao (Rexións IX a XIII + RAMM).
Rexión Designación Centro de goberno
Ilocos Rexión I San Fernando, A Unión
Val do Cagayán Rexión II Tuguegarao, Cagayan
Luzón Central Rexión III San Fernando, Pampanga
CALABARZON¹ ² Rexión IV-A Calamba, Lagoa
MIMARO¹ ² ³ Rexión IV-B Calapan, Mindoro Oriental
Bicolandia Rexión V Legazpi, Albáy
Visayas Occidental³ Rexión VI Iloílo
Visayas Central Rexión VII Cebú
Visayas Oriental Rexión VIII Tacloban, Leyte
Península de Zamboanga Rexión IX Pagadían, Zamboanga do Sur
Mindanao do Norte Rexión X Cagayán de Ouro
Rexión de Davao Rexión XI Davao
SOCCSKSARGEN¹ Rexión XII Koronadal, Cotabato do Sur
Caraga Rexión XIII Butuan
Rexión Autónoma para o Mindanao Musulmán RAMM Cidade Cotabato
Rexión Administrativa de Cordilleira RAC Baguio
Metro Manila RCN Manila
Provincias e rexións de Filipinas.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Xeografía de Filipinas.

As Filipinas son un arquipélago de 7107 illas cunha área terrestre total de preto de 300 mil km², localizadas entre as lonxitudes 116° 40' e 126° 34' E e as latitudes 4° 40' e 21° 10' N, entre Taiwán, ó norte, o mar das Filipinas ó leste, o mar das Celebes, ó sur e o mar da China Meridional ó oeste.

As illas acostuman ser divididas en tres grupos: Luzón, ó norte, Visayas, no centro e Mindanao, no sur.

Manila, en Luzón (que é a maior illa), é a capital do país e a súa segunda maior cidade, despois de Quezón.

O clima é quente, húmido e tropical. A temperatura media anual ronda os 26,5 °C. Os filipinos acostuman falar de tres estacións: o Tag-init ou Tag-araw (a estación quente, ou verán, que dura de marzo a maio), o Tag-ulan (a estación chuviosa entre xuño e novembro) e o Tag-lamig (a estación fría, de decembro a febreiro).

A maior parte das accidentadas illas estaba orixinalmente cuberta por florestas húmidas. A orixe das illas é volcánica. O punto máis elevado é o monte Apo en Mindanao, con 2954 m. Moitos dos volcáns do país, como o Pinatubo, están activos. O país está tamén integrado na rexión de tifóns do Pacífico occidental e é atinxido por unha media de 19 tifóns por ano.

Gran parte das illas encóntranse nunha placa tectónica encravada entre as placas euroasiática e do Pacífico; a placa das Filipinas.

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía de Filipinas.

Cultura[editar | editar a fonte]

A lingua máis usada é o tagalo, sendo o castelán utilizado tamén nas rexións do norte e do sur.

Mapas e imaxes[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Filipinas

Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.