Débeda pública

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar para a navegação Saltar para a pesquisa

A débeda pública ou débeda soberana é aquela emitida polo goberno, xeralmente cun compromiso de realizar liquidacións periódicas de intereses e de devolver o valor nominal no prazo de vencemento. A débeda pública acostúmase expresar na propia moeda do país. Calquera emisión de bonos realizada por unha entidade pública é débeda pública, pero ás veces o termo emprégase para referirse á emisión de bonos nunha moeda diferente da do estado. O termo crise de débeda pública foi acuñado pola prensa para facer referencia aos casos nos que un goberno está en risco de non poder asumir os pagamentos da súa débeda pública.

As condicións nas que un goberno pode vender débeda dependen da solvencia que os mercados estiman que ten. Aínda que as axencias internacionais de cualificación crediticia avalían a súa débeda, son os participantes no mercado os que toman a decisión de adquirila.

Historia[editar | editar a fonte]

A primeira emisión de débeda pública en forma de bonos produciuse nos Países Baixos no ano 1517. Como os Países Baixos non existían naquel momento, os bonos emitidos pola cidade de Ámsterdam considéranse os seu predecesores, que posteriormente se fusionaron coa débeda pública do país. O tipo de xuro medio naquel momento flutuaba arredor do 20 %.

A primeira emisión de bonos de débeda pública realizada polo goberno dun estado realizouna o Banco de Inglaterra en 1693 por medio da tontina (operación de lucro na que un fondo económico aportado por varias persoas se reparte entre os superviventes nunha data fixada de antemán) para financiar unha guerra contra Francia. Guillerme III de Inglaterra, o Príncipe de Orange, creou o Banco de Inglaterra e copiou da República dos Sete Países Baixos Unidos o sistema de emisión de bonos para así aumentar a débeda pública nos territorios nos que gobernaba como estatúder co obxectivo de financiar os esforzos de Inglaterra na guerra.

Máis tarde, os gobernos europeos empezaron a emitir bonos perpetuos (bonos sen data de vencemento) para financiar guerras e outros gastos do goberno. A utilización de débeda perpetua cesou no século XX e actualmente os gobernos emiten débeda con data límite de vencemento.

Riscos[editar | editar a fonte]

Risco de crédito[editar | editar a fonte]

A emisión de bonos de débeda pública na moeda do país tómase ás veces como unha aproximación da débeda de risco cero teórica, dado que se supón que o goberno pode elevar os impostos ou emitir máis moeda para amortizar o bono ao seu vencemento. Déronse casos nos que un goberno incumpriu a súa débeda interna, por exemplo en Rusia no 1998 (a «crise do rublo»).

Risco de cambio[editar | editar a fonte]

O risco de cambio é a perda potencial como consecuencia das variacións do tipo de cambio, é dicir, aquel no que o valor da divisa na que se paga o bono de débeda diminúe con respecto da divisa de referencia do comprador do bono. Por exemplo, un investidor alemán pode considerar que a débeda dos Estados Unidos ten un maior risco de cambio cá débeda alemá, dado que o dólar pode baixar con relación ao euro. De igual forma, un investidor estadounidense pode considerar que a débeda alemá ten máis risco de cambio cá débeda estadounidense, xa que o euro pode baixar con respecto ao dólar. Mercar débeda nunha moeda que historicamente non mantén o seu valor pode non ser unha boa decisión, mesmo se o tipo de xuro que se ofrece é elevado.

Risco de inflación[editar | editar a fonte]

O risco de inflación é a incerteza que provoca a existencia de inflación sobre a taxa de rendemento real dun investimento, é dicir, o valor da moeda na que se paga un bono de débeda pública diminúe ao longo do tempo. Os investidores esperan certa inflación, polo que o risco está en que a taxa de inflación sexa maior cá esperada. Moitos gobernos emiten bonos indexados á inflación que protexen aos investidores contra este risco por medio da vinculación das liquidacións de xuros e do pagamento ao vencemento cun índice de prezos ao consumidor.

Oferta monetaria[editar | editar a fonte]

Se un banco central merca débeda soberana, como bonos ou letras do Tesouro, aumenta a oferta monetaria e, en consecuencia, créase diñeiro.

Débeda pública en España[editar | editar a fonte]

A débeda pública española é o conxunto de débedas que mantén o Estado español fronte aos particulares, que poden ser españois ou non. Os bonos de débeda pública que existen actualmente no país son as letras do Tesouro, os Bonos do Estado e as Obrigas do Estado, que atenden principalmente ao seu prazo de amortización. A débeda pública ascendeu en 2013 ao 93,4% do PIB (Produto Interior Bruto).