Parlamentarismo
 | Este artigo precisa de máis fontes ou referencias que aparezan nunha publicación acreditada que poidan verificar o seu contido, como libros ou outras publicacións especializadas no tema. Por favor, axude mellorando este artigo. (Desde xaneiro de 2016.) |
| Parlamentarismo | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| Wikidata | |||||||
O parlamentarismo[1] é un sistema de goberno no cal o xefe de estado (que pode ser un monarca ou presidente) non exerce as funcións de xefe de goberno.
O xefe de goberno, xeralmente co título de primeiro ministro, é escollido polo parlamento entre o partido ou bloque de partidos que conforman a coalición maioritaria, pero nada impide que a oposición venza. Se unha crise política dinamita a base sobre a que se sustenta o goberno, o parlamento poderá destituír o xefe de goberno do poder executivo e substituílo por outro. Teoricamente, o líder do partido ou coalición que obteña a maioría das cadeiras parlamentarias terá o dereito de escoller o xefe de goberno e compor o gabinete de goberno. Mais, ás veces, iso non ocorre. Unha desas excepcións aconteceu en Europa, co gabinete español, no ano 2004, pois, no mesmo, a oposición, con minoría simple no novo sufraxio, gañou as eleccións e montou un novo goberno parlamentarista, outra denominación do parlamentarismo.
A orixe do parlamentarismo remonta ao Reino de León,[2] cando o soberano Afonso IX compartiu o poder cun parlamento (Cortes de León de 1188).[3] Os primeiros consellos dese tipo reuníanse ó redor dunha grande mesa, na cal o rei ficaba na cabeceira en posición máis alta, e as persoas influentes ocupaban ámbolos lados. Canto máis rico, íntimo ou influente fose, máis próximo do rei podería o nobre sentar.
Pódese dicir que Inglaterra foi o berce do parlamentarismo moderno, sendo o primeiro país en limitar os poderes do seu monarca, chegando mesmo a decapitar un rei absolutista, Carlos I en 1649, transferindo o poder de goberno á Cámara dos Lores. Actualmente o Consello dos Lores é a Cámara dos Lores ou Cámara Alta para os ingleses. En Francia é o parlamento, no cal o primeiro ministro é elixido por un período de 6 anos. Outro exemplo é Israel, onde o principal partido do parlamento dende o 2004 é o Likud.
Conmemoración
[editar | editar a fonte]A Asemblea Xeral das Nacións Unidas acordou en 2018 celebrar cada 30 de xuño o Día Internacional do Parlamentarismo, conmemorando que nesa data, do ano 1889, se constituíu a Unión Interparlamentaria (UIP).[4]
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para parlamentarismo.
- ↑ "The Decreta of León of 1188 - The oldest documentary manifestation of the European parliamentary system". UNESCO Memory of the World. 2013. Consultado o 21 de maio de 2016.
- ↑ John Keane: The Life and Death of Democracy, London 2009, 169-176.
- ↑ "Día Internacional del Parlamentarismo" (en castelán). Consultado o 2023-12-25.
 |
Este artigo sobre política é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre. Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír. |