Casaquistán

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
República de Casaquistán
Qazaqstan Respublikasy
Республика Казахстан
Respúblika Kazaxstán
Bandeira de Casaquistán
Escudo de Casaquistán
Bandeira Escudo
Kazakhstan (orthographic projection).svg

Capital Astana1
 • Poboación 538 000 (2005)
Cidade máis poboada Almati
Lingua oficial Casaco2
Forma de goberno República presidencialista
Nursultan Nazarbayev
Karim Massimov
Independencia da Unión Soviética 16 de decembro de 1991
Superficie Posto 9º
 • Total 2 727 300 km²
 • % auga 1,7
Fronteiras 12 012 km
Costas 0 km
Poboación Posto 61º
 • Total 15 233 244 hab.
 • Densidade 6,2 hab./km²
PIB (nominal) Posto 56º
 • Total (2006) 77 237 millóns US$
 • per cápita 5 113 US$
PIB (PPA) Posto 56º
 • Total (2006) 137 964 mill. US$
 • per cápita 9 134 US$
Moeda Tenge (KZT)
IDH (2007) 0.794 (73º) – medio
Xentilicio Casaco/a
Fuso horario UTC + 5 a + 6
 • Horario de verán Non aplica
Dominio de Internet .kz
Prefixo telefónico +7
Prefixo radiofónico UNA-UQZ
Código ISO 398 / KAZ / KZ
Membro de: ONU, OSCE, CEI, OCS, OCE
1 Chamada Akmola até xuño de 1998.
2 Tamén se fala o ruso e alemán, pero estes non son oficiais.

Casaquistán[1] é un país fundamentalmente asiático, aínda que tamén inclúa unha rexión relativamente pequena que, xeograficamente, pertence á Europa: a área entre o río Ural e a fronteira rusa, o punto máis oriental do continente europeo. Limita ao norte e oeste con Rusia (6.846 quilómetros de fronteira), ao leste con China (1.533 km), a sur co Kirguizistán (1.051 km), o Uzbequistán (2.203 km) e Turkmenistán (379 km) e a oeste co Mar Caspio. É o noveno país máis grande do mundo por superficie, mais ten unha densidade de 6 hab./km².

Casaquistán foi un dos países que se volveron independentes coa disolución da Unión Soviética, proclamando a súa independencia o 16 de decembro de 1991.

Historia[editar | editar a fonte]

Os casacos, ou cabaleiros das estepas, descenden de tribos nómades de orixe turca e relixión islámica que, no século XVII, piden protección ao tsar ruso diante da ameaza de invasión mongola. O Imperio Ruso retira o poder dos xefes tribais e domina gradualmente o Casaquistán.

Coa abolición da servidume polo imperio, no 1861, millóns de labregos rusos e ucraínos instálanse nas terras casacas doadas polo goberno central, provocando resentimentos entre os nativos. O exército tzarista reprime unha rebelión contra o poder ruso no 1916, matando 150.000 persoas.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Casaquistán é o maior país da Asia Central e inclúe tamén unha porción de territorio pertencente á Europa, delimitado polo río Ural a oriente, pola fronteira rusa a occidente e ao norte e polo mar Caspio ao sur. O terreo é practicamente chan, excepto ao longo das fronteiras leste e sueste (coa Rusia, a China e mais o Kirguizistán) e na cordilleira Karatau, ao sur, incluíndo vastas áreas situadas por baixo do nivel do mar. O punto máis baixo é a depresión de Kaundy, que chega aos 132 m por baixo do nivel do mar. As montañas orientais poden atinxir altitudes bastante elevadas, como os 6.995 m do pico Khan-Tengri, o punto máis elevado do país.

A maior parte do territorio está cuberta por deserto, semi-deserto e estepa, aínda que ao norte o país atinxa a zona da taiga. O clima é continental, con veráns quentes e invernos fríos.

Organización político-administrativa[editar | editar a fonte]

Kazakhstan provinces.svg
Artigo principal: Subdivisións de Casaquistán.

Casaquistán está formado por 14 provincias (oblystar; en singular: oblys) e tres cidades (qala; en singular: qalasy). A súa vez, as provincias divídense en distritos.

Provincia Capital Área (km²) Poboación
Akmola Kokshetau 121,400 829,000
Aktobe Aktobe 300,600 661,000
Almat(1) Almaty 324.8 1,226,300
Provincia de Almati Taldykorgan 224,000 860,000
Astana(1) Astana 710.2 600,200
Atyrau Atyrau 118,600 380,000
Baiconur(2) Baikonur 57 70,000
Casaquistán oriental Oskemen 283,300 897,000
Karagandy Karagandy 428,000 1,287,000
Kostanay Kostanay 196,000 975,000
Kyzylorda Kyzylorda 226,000 590,000
Mangystau Aktau 165,600 }316,847
Casaquistán setentrional Petropavl 123,200 586,000
Pavlodar Pavlodar 124,800 851,000
Casaquistán meridional Shymkent 118,600 1,644,000
Casaquistán occidental Oral 151,300 599,000
Zhambyl Taraz 144,000 962,000

Notas:[2]

Economía[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Economía de Casaquistán.

Mapas e imaxes[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Casaquistán Modificar a ligazón no Wikidata

Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.