Cegueira

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Este é un dos 1000 artigos que toda Wikipedia debería ter.
Cegueira
Clasificación e recursos externos

Reloxo para deficientes visuais
ICD-10 H54.0 H54.1H54.4
ICD-9 369
DiseasesDB 28256
MedlinePlus blindness
Aviso médico.
Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.
Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.
Cabalo cego

A cegueira é a perda do sentido da vista.[1] A cegueira desde o punto de vista legal é máis complicada de definir e está establecida en Norteamérica e Europa cando a agudeza visual da persoa é de 20/200 (6/60) ou menos no ollo con mellor visión e provisto coa mellor corrección posible. Na práctica significa que un cego debería estar a 2 metros dun obxecto para velo co mesmo grado de claridade co que unha persoa de visión normal o ve desde 20 metros. Algunhas lexislacións tamén consideran cegueira ter un campo de visión menor de 20 grados en lugar dos 180 grados normais.

Ao redor do 10% das persoas consideradas legalmente como cegas o son totalmente. Nos países en vías de desenvolvemento a falta de suficiente atención sanitaria provoca maior incidencia de casos de cegueira que nos países desenvolvidos.

Epidemioloxía[editar | editar a fonte]

En agosto do 2014 o Organización Mundial da Saúde publicou o artigo Visual impairment and blindness onde se estimaba que había 285 millóns de persoas (ao redor do 2,6% da poboación mundial) que presentaban deficiencias da visión, destes, uns 346 millóns (un 2%) tiñan unha visión diminuída e 39 millóns (un 0,6%) eran cegos.[2] Dos que son cegos o 90% viven en países en vias de desenvolvemento.[3] No mundo o promedio é de 3.4 persoas que teñen baixa visión, por países e rexións a variación vai desde as 2,4 ata 5,5.[4]

Deficiencia visual[editar | editar a fonte]

Un deficiente visual é unha persoa cunha visión que non chega, malia as correcciones ópticas adecuadas, o 100% de resto visual. O resto visual fórmana dous parámetros de definición visual: a agudeza visual e o campo visual.

O agudeza visual, é a capacidade de distinguir as formas dos obxectos a certa distancia e mídese coa proba das letras (ou as formas xeométricas) de tamaño menguante, establecendo cada liña, vista ou non, nun 10 % da agudeza visual.

O campo visual é o ángulo que o ollo ve, correspondendo 90º a cada ollo (total 180º). O campo redúcese, ben "pechándose" polos lados, ben de forma aleatoria, debido a manchas que se forman no ollo.

A persoa que, a pesar do uso de correccións ópticas, non consegue chegar ao 100%, pero supera o 50% de resto visual leva unha vida normal e posiblemente non teña conciencia da súa diminución. En cambio, por baixo do 50%, empeza a ter dificultades evidentes e dise que ten baixa visión. Hai que ter en conta que, por baixo do 20% de resto visual, as dificultades visuais son severas e fan imprescindible o uso de técnicas de adaptación.

Cando non se consegue superar o 10% de agudeza e/ou ten restrinxido a só 10º o seu campo visual, considérase entón que padece cegueira legal. Finalmente, si non ve máis que zonas difusas de iluminación e sombra, ou ben nada en absoluto, fálase de cegueira total.[5]

Tipos de cegueira[editar | editar a fonte]

  • Cegueira parcial: é cando a persoa ve con baixa visión ou non ten a suficiente capacidade de ter unha boa visión e vense obrigados a usar lentes para ter boa visión.
  • Ceguera total ou completa: é cando a persoa non ve nin sente absolutamente nada, nin sequera luz nin o seu reflexo (resplandor).

Principais causas de cegueira[editar | editar a fonte]

Enfermidades[editar | editar a fonte]

Anormalidades e lesións[editar | editar a fonte]

Defectos xenéticos[editar | editar a fonte]

Tratamento[editar | editar a fonte]

Un estudo de 2008 publicado no New England Journal of Medicine[7] puxo a proba o efecto do uso da terapia xénica para contribuír a restaurar a vista de pacientes cunha forma rara de cegueira herdada, coñecida como amaurose conxénita de Leber, ou ACL. A amaurose conxénita de Leber dana os receptores de luz da retina e habitualmente comeza a afectar a vista a principios da nenez, e a vista vai empeorando ata que se chega a unha cegueira completa cara á idade de trinta anos.

Este estudo utilizou un virus do arrefriado común para levar unha versión normal do xene chamado RPE65 directamente aos ollos dos pacientes afectados. Notablemente, os tres pacientes (de idades de 19, 22 e 25 anos) responderon ben ao tratamento e afirmaron que a vista melloraralles logo deste tratamento. Debido á idade dos pacientes e a natureza dexenerativa da ACL, a mellora da vista nos pacientes de terapia xénica anima os investigadores. Espérase que a terapia xénica poida ser aínda máis eficaz nos pacientes de ACL máis novos que sufriron unha perda de vista limitada, así como noutros individuos parcial ou totalmente cegos.

Técnicas de adaptación e axudas[editar | editar a fonte]

Un bastón branco pregable, e semi-pregado

Para a mobilidade[editar | editar a fonte]

Ferramentas como o bastón branco coa punta vermella -símbolo internacional da cegueira - utilízanse para mellorar a movilidade. É un bastón longo que amplía a sensación táctil do alcance do usuario. A persoa cega dálle un movemento baixo de varrido, na traxectoria prevista do percorrido, para así detectar os obstáculos.

Un can guía é un can adestrado para guiar persoas cegas ou cunha deficiencia visual grave, ou para axudalas nos traballos da fogar. Cando conduce os deficientes visuales, o can debe ter a capacidade de discernir eventuais perigos debidos a obstáculos suspendidos, o que require cans de intelixencia bastante elevada e un adestramento avanzado.[8][9]

Para a lectura[editar | editar a fonte]

Unha persoa le en braille.
Artigo principal: Braille.

O braille é un sistema de lectura e escritura táctil deseñado para as persoas cegas. Foi inventado a mediados do século XIX polo francés Louis Braille. Onde cada carácter (e algún indicador, como por exemplo o de maiúsculas) está representado por unha caixa. Cada caixa braille consta de seis puntos nun rectángulo de tres filas e dúas columnas. Por cada caixa haberá unha determinada combinación en relevo destes puntos, que permitirá a identificación do carácter.

Un teclado braille é un teclado que permite a introdución de carácteres dunha forma máis sinxela (polos invidentes) que un teclado convencional, ao dispoñer de menos teclas.

Coa chegada da informática unha serie de dispositivos e de software apareceron para axudar ás persoas cegas ou con dificultade importante da visión. Entre estes están os escáners con recoñecemento óptico de carácteres, os lectores de pantalla etc.

Identificación de cores[editar | editar a fonte]

Métodos electrónicos[editar | editar a fonte]

Importante, por exemplo, para poder determinar a cor da roupa que o cego se pon ou compra, para separar a roupa que se poña na lavadora, saber se hai a luz acesa nunha habitación (para poder acendela ou apagala).

Así existen aparellos do tamaño dun mando dunha TV, que se conecta a uns audífonos e a persoa cega entón pode escoitar con voz humana a identificación da cor. Ponse en contacto o lector do aparello co obxecto que se quere identificar a cor, pulsase un botón e o aparello di a cor. É necesario que o obxecto estea iluminado. Así pode dicir vermello marrón escuro ou gris pálido. Non pode identificar tramados de cores, deben ser sólidos.[10][11]

Tamén esta na etapa final de deseño un aparello, baseado na sinestesia, que asociaría as cores a música. A tonalidade sería indicada pola nota musical (así unha nota aguda indicaría unha cor de tonalidade clara e unha nota grave unha de cor escura) e a cor polo instrumento (así a frauta doce indicaría o amarelo, o clarinete o azul, os tambores o vermello ou o piano o verde). Probouse en nenos e adolescentes.[12][13][14]

Método por tacto[editar | editar a fonte]

Unha persoa cega identificando unha flor coas súas cores

Trátase dun sistema de identificación polo tacto, xa que logo, similar ao Braille. Actualmente utilizado en talleres educativos e de lecer para a identificación da cor en obras de arte, que deben estar preparadas, é dicir, que teñan un relevo cos signos e, mellor, uns límites da cor e a tonalidade a identificar. É, a diferenza dos sistemas electrónicos, independente dun aparello ou dunha lingua. Desenvolvido por Constanza Bonilla (Sistema Constanz),[15] identifica a cor polas cores básicas (amarelo: unha liña recta; vermello: unha liña en zigzag; azul: unha liña ondulada), ou na súa combinación (así o verde sería unha liña recta -amarelo- e unha liña ondulada -azul-), e por tonalidades (claro: unha redonda; escuro: un punto; moi escuro: catro puntos, etc).[16]

Vida dos cegos[editar | editar a fonte]

Un semáforo con altofalantes para cegos.
Un cego co seu can guía en Brasília, Brasil.

Hai varios xeitos de minimizar os efectos negativos da cegueira para os que a sofren. Son exemplos os semáforo especialmente adaptados para eles, os cans guía ou o Braille, un sistema de escritura baseado no tacto que lles permite ler. Así mesmo os avances tecnolóxicos procuraron diferentes aparellos que permite ás persoas cegas e deficientes visuales obter un nivel de integración na sociedade bastante alto. Así, por exemplo, o desenvolvemento de software e periféricos permite a estes interaccionar cos ordenadores e teléfonos. Varias adaptacións en obxectos cotiáns, os cales son adaptados para permitir a interpretación destes vía o tacto Tamén están presentes e tidos en conta pola sociedade, así diferentes moedas foron adaptadas para cegos como o euro, etc.

Consideracións sobre ás habilidades dos cegos

Na Europa Occidental considerouse que as persoas cegas eran máis adecuadas para estudar carreiras de letras que de ciencias, en cambio na Unión Soviética dixeron o contrario, xa que dicían que tiñan máis facilidade para imaxinar e pensar, e xa que logo daríaselles mellor unha carreira de matemáticas ou física.[17]

Pedro Zurita, ex-secretario xeral da Unión Mundial de Cegos durante 14 anos (1986-2000), nunha entrevista publicada no diario Avui o 16 de xuño de 2009, recalcaba: « Poderiamos dicir que a España é o país con maior número de ocupados cegos e co mellor xeito de crear esta ocupación  »e«  ... conseguiuse que a ocupación laboral en persoas que teñen idade de traballar sexa prácticamente igual en persoas cegas que en persoas con visión  »[17]

Durante o século XX a Unión Soviética tiña unha alta porcentaxe de cegos ocupados, xa que había moitas empresas que debían ter un 50% de persoas sen vista no seu persoal. Debido ao colapso desta e outras situacións, moitas persoas cegas quedáronse sen traballo, o que produciu unha gran disminución no emprego deste colectivo.

Un dos principais problemas en torno ao emprego das persoas cegas sucede no feito de que moitas das ocupacións que eran tidas, tradicionalmente, como saídas laborais para este colectivo están sufrindo grandes cambios, por exemplo en Francia e Italia dáse este problema, xa que unha das principais tarefas que ocupaban os cegos estase informatizando moito, os telefonistas. Pola súa banda, Inglaterra é o país de Europa onde hai unha gama maior de profesións dedicadas ás persoas cegas. En canto a EEUU, estes son unha sociedade moito máis flexible nunha serie de aspectos e por iso mesmo as persoas cegas teñen un abanico moito maior de postos de traballo e posibilidades.

O deporte[editar | editar a fonte]

As persoas con cegueira ou discapacidade visual poden practicar diferentes deportes que requiren algunhas adaptacións sinxelas. Natación, atletismo, ciclismo en tándem, judo, esquí, fútbol sala, montañismo, xadrez ou goalball (este último creouse especialmente para persoas cegas e organízase en dúas porterías, 3 persoas a cada lado e unha pelota con cascabeis ) son algunhas das disciplinas deportivas que non teñen barreiras. A Federación Española de Deportes para Cegos (FEDC), entidade que xestiona todo o referente ao deporte de competición das persoas con discapacidade visual, tramitou, en 2005, 3.103 licenzas deportivas, e organizou, durante este ano, 143 actividades deportivas de competición, nas que participaron 5.494 deportistas cegos e deficientes visuais.

Primeiros auxilios[editar | editar a fonte]

Ante unha perda de visión débese contactar co médico ou acudir á sala de urxencias inmediatamente. A maioría das formas graves de perda da visión son indoloras e a ausencia de dor de ningún xeito diminúe a necesidade urxente de conseguir atención médica. Moitas formas de perda da visión só dan unha marxe de tempo breve no cal pódense tratar en forma exitosa.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Consello Internacional de Oftalmoloxía: "International Standards: Visual Standards — Aspects and Ranges of Vision Loss with Emphasis on Population Surveys." PDF Abril del 2002. (en inglés)
  2. Organización Mundial da Saúde, ed. (2014). «Visual impairment and blindness» (WEB). Fact Sheet N°282 (en inglés). Consultado o 25 de xullo do 2015. 
  3. Bosanquet N, Mehta P., P. Evidence base to support the UK Vision Strategy. RNIB and The Guide Dogs for the Blind Association
  4. World Health Organization
  5. ACCDV Associació Catalana de Cecs i Disminuïts Visuals - PMF (en castelán)
  6. Trachoma
  7. Bainbridge J. W., Smith A. J., Barker S. S. et al. (Maig 2008). N. Engl. J. Med., ed. «Effect of gene therapy on visual function in Leber's congenital amaurosis» 358 (21). pp. 2231–9. doi:10.1056/NEJMoa0802268. PMID 18441371. 
  8. Cans guía - os mellores amigos dos cegos (en portugués)
  9. Escola de cans guía para cegos en Mortágua, Portugal (en portugués)
  10. Manuel Bueno Martín (2003). Junta de Andalucía, ed. «Tecnología para ciegos y deficientes visuales. Recopilación de recursos gratuitos en la Red» (PDF) (en castelán). Consultado o 15 de xuño de 2015. 
  11. Caretec (2011). «Colorino» (en castelán). 
  12. El Mundo, ed. (2009). «‘COL.diesis’, escuchar los sonidos del color». 
  13. Jessica Rossi i cols (2009). «COL.diesis: Transforming Colour into Melody and Implementing the Result in a Colour Sensor Device» (PDF). 
  14. Luis Córdova, Diego Otárola. Marvin Rodríguez. (2011). «Sistema de desarrollo de sinestesia color-sonido para invidentes utilizando un protocolo de audio» (PDF) (en castelán). Consultado o 15 de xuño do 2015. 
  15. Constanza Bonilla Monroy (9 de marzo do2010). «Enseñanza táctil - geometría y color. Juegos didácticos para niños ciegos y videntes» (PDF) (en castelán). Consultado o 15 de xuño do 2015. 
  16. Alba Marqués (2011). «Sistema Constanz» (en castelán). Consultado o 15 de xuño do 2015. 
  17. 17,0 17,1 Diario Avui, 28 novembro do 2008: L'ocupació laboral dels cecs a l'Estat espanyol està pràcticament equiparada a la de les persones amb visió, entrevista amb Pedro Zurita (en catalán)

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Cegueira

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]