Áraba

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Provincia de Áraba
Arabako Probintzia
Flag of Alava.png Escudo alava.png
Provincia Araba.png
Capital Vitoria
Área 2.963 km²
Poboación 317.352 hab. (2010)
Densidade 107,1 hab./km²
Concellos 51
Xentilicio Arabés, -a
Áraba no País Vasco.

Áraba[1] (en éuscaroAraba; en castelánÁlava, oficialmente Araba/Álava) é unha das tres provincias que conforman a Comunidade Autónoma do País Vasco (Euskadi en éuscaro), ademais de ser unha das sete provincias da rexión histórica do País Vasco. A súa capital é Vitoria, que é tamén capital da comunidade autónoma.

A provincia ocupa unha área de 2.963 km², nos que vivían en 2007 un total de 305.459 habitantes, o que lle confería unha densidade populacional de 103,09 hab/km². Entre as poboacións máis importantes de Áraba, á parte da capital, cómpre destacar Amurrio, Laudio, Agurain e Ayala.

Xeografía[editar | editar a fonte]

A provincia de Áraba é a única do País Vasco que carece de costa. Ao norte limita con Biscaia e Guipúscoa, ao oeste e suroeste con Burgos e tamén con o enclave de Orduña (administrativamente de Biscaia), ao sur coa Rioxa, e ao leste con Navarra. No seu interior limita tamén con a provincia de Burgos, xa que esta posúe nela un enclave, o Condado de Treviño.

A serra Salvada no noroste de Áraba.

Relevo[editar | editar a fonte]

O norte de Áraba é unha franxa montañosa con varias serras que se elevan por encima dos 1.000 m de altura, que marcan en boa medida os límites con Biscaia. Están poboadas de bosques, de tipo atlántico. Destacan as serras de Urkilla (con o Aizkorri, 1544 m), Artabán, Gorbeia (1.482 no pico homónimo). Estas serras prolónganse parcialmente cara occidente, nos límites con a provincia de Burgos: (serra Salvada, serra Garobe).

O centro do territorio, chairo, constitúe unha prolongación da Meseta Central, cunha altitude media duns 600 m. No sur sitúase a Rioxa arabesa, na conca do río Ebro, que se abre paso entre os primeiros cordais do Sistema Ibérico (serra de Toloño, serra de Codés), nas lindes coas comunidades da Rioxa e Navarra.

Vista da Llanada de Áraba, con Vitoria no centro.

Hidrografía[editar | editar a fonte]

A maior parte do territorio arabés está incluído na conca do río Ebro, que polo sur serve, en parte, de límita con a provincia de Burgos, durante uns 100 km. Os ríos Omecillo, Bayas, Zadorra e Ayuda, son os seus principais afluentes, e únense a el pola dereita.

O noroeste da provincia, está drenado polo río Nervión e afluentes, que pertencen á vertente cantábrica.

Clima[editar | editar a fonte]

Boa parte da provincia recibe a influencia do clima oceánico (800 mm de precipitacións, 12 °C de temperatura media), o que permite que plantas como a faia penetren até o sur. No val do Ebro, porén séntese a infliencia mediterránea.

División administrativa[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Cuadrillas de Áraba.

Áraba está dividida administrativamente en sete cuadrillas (vasco kuadrilak, pl. de kuadrila) :

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para arabés.
Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Áraba Modificar a ligazón no Wikidata
Commons
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Áraba