Provincia de Zamora

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Provincia de Zamora
Bandera de Zamora.svg Escudo de la provincia de Zamora.svg
Provincia Zamora.png
Capital Zamora
Área 10.561 km²
Poboación 194.214 hab. (2010)
Densidade 18,39 hab./km²
Concellos 248
Xentilicio Zamorano/a

A provincia de Zamora é unha provincia española integrada actualmente na Comunidade Autónoma de Castela e León e cuxo territorio pertenceu antigamente ao Reino de León.

O territorio da provincia de Zamora abarca 10.559 km² e conta con 198.028 habitantes (2005). Trátase dunha poboación fortemente envellecida e en clara regresión demográfica. Os seus principais núcleos de poboación son Zamora (capital da provincia), Benavente e Toro. Outras localidades, cabezas de partido xudicial xunto coas anteriores, son: Villalpando, Pobra de Seabra e Alcañices.

Orixe da provincia[editar | editar a fonte]

A provincia nace como tal co establecemento da División territorial de España en 1833, sendo adscrita á rexión do Reino de León. Parte dos seus territorios antes formaban parte de outras provincias como a de Valladolid e a extinta provincia de Toro.

Comarcas[editar | editar a fonte]

As comarcas da provincia son:

Mancomunidades[editar | editar a fonte]

Os municipios da provincia están agrupados nas seguintes mancomunidades:

Fronteiras[editar | editar a fonte]

A provincia limita coas seguintes provincias: ao norte e sur coas provincias de León e Salamanca respectivamente , ao Leste coa Valladolid, e ao oeste coa galega Ourense e tamén co distrito portugués de Bragança.

Características[editar | editar a fonte]

Comprendida na submeseta norte, o seu territorio presenta numerosos contrastes. Destaca unha zona montañosa ao norte, parte dos Montes de León, con alturas que chegan aos 2.127 m (Pena Trevinca). Na zona occidental da provincia, a Serra de La Culebra rexistra alturas de ata 1.243m (Pena Mira) e acolle no seu seo a Reserva Nacional de Caza do seu mesmo nome, con importantes poboacións de lobo ibérico (as máis significativas da península), cervos e xabaríns, entre outros. Ao SO da provincia o río Douro discorre encaxonado nunha garganta denominada Las Arribes del Duero con desniveis de ata 200 m, constituíndo unha fronteira natural con Portugal. A zona centro, leste e sur presenta a típica chaira meseteña.

Hidrografía e recursos do subsolo[editar | editar a fonte]

A hidrografía provincial está fortemente marcada polo Douro, que a atravesa de E a O, e os seus afluentes: Valderaduey, Esla, Órbigo, Teira, Cea, Aliste, (estes 4 últimos afluentes do Esla), Guareña, Tormes. A excepción constitúea o río Bibei, afluente do Sil, que discorre pola zona máis noroccidental da provincia. As augas do Douro, do Teira, do Esla, do Bibei e do Tormes foron embalsadas ao longo do seu curso pola provincia para aprovechamiento hidroeléctrico, sendo os encoros de maior capacidade o de Almendra no Tormes e o de Ricobayo no Esla. De particular interese son o Lago de Sanabria, o maior da península de orixe glaciar e as Lagoas de Villafáfila, de carácter estepario, con importantes concentracións de aves en determinadas épocas do ano. Existen augas mineiro-medicinais nos pobos de Almeida, Ribadelago (Bouzas) e Calabor.

Lingüística[editar | editar a fonte]

O idioma predominante é o castelán, mais tamén se conserva o leonés en zonas como Sanabria[1], Benavente[2], Aliste.[3], Sayago[4] . O seu arraigo é maior canto máis ao noroeste e máis disperso canto máis ao sur e leste [5] Nos vales do Tuela e o Bibei fálase galego (concellos de Porto, Hermisende, Pías, Lubián), onde ten cotas de emprego superiores ao 95%[6][7].

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Frías Conde, F.X. El sanabrés. Anuario do Instituto de Estudos Zamoranos "Florián Ocampo". Deputación de Zamora, 1999
  2. Ynduráin, Francisco. Notas sobre el habla de Benavente (Zamora).
  3. Curto López, Mª Rosa. Nuevas aportaciones dialectales al habla de la Tierra de Aliste. Universidade de Valladolid, 1973.
  4. Stern, Charlotte. Sayago and Sayagués in Spanish History and Ltierature. Hispanic Review, XXIX, University of Pennsylvania, 1961.
  5. Morala Rodríguez, José Ramón. Originales y copias: El proceso de castellanización en el área leonesa. Actas do V Congreso Internacional de Historia da Lingua Española, Valencia 31 de xaneiro -4 de febreiro 2000 / coord. por María Teresa Echenique Elizondo, Juan P. Sánchez Méndez, 2002.
  6. E-PrintsUCM - O galego exterior ás fronteiras administrativas (en castelán)
  7. Textos do galego exterior

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Provincia de Zamora Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]