Kosovo - Kosovë
| Republika e Kosovës República de Kosovo |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kosovo, (en albanés Kosovë ou Kosova; en serbio Косово, transcrito Kosovo), é un estado que se autoproclamou independente o 17 de febreiro de 2008, parcialmente recoñecido pola comunidade internacional[1], e que para Serbia, Rusia, China, A India, Romanía ou a mesma España, é a provincia autónoma de Kosovo e Metohija, malia ter declarado a Corte Internacional de Xustiza que a conversión en Estado de Kosovo non vulnera a legalidade internacional[2].
A maioría da poboación é albanesa (nun 88% segundo datos do 2003). A primeira declaración da independencia da República de Kosovo tivo lugar en 1990, pero non foi recoñecida, agás por Albania. Trala independencia de Montenegro, Kosovo turrou para consuerir a súa de Serbia, e anunciouna de xeito unilateral o 17 de febreiro de 2008[3].
Índice |
[editar] Etimoloxía
A orixe do topónimo Kosovo parece ser eslava. De feito, a palabra serbia косово (en alfabeto latino Kosovo, pronunciado [ˈkɔsɔvɔ]) é o adxectivo posesivo neutro de кос (kos, «merlo»)[4]. Trataríase, xa que logo, dunha elipse do nome Kosovo Polje (lugar da famosa batalla de Kosovo no 1389) que significa campo dos merlos.
No galego, á parte de Kosovo, recóllense as denominacións Kosova, Kósovo, Cosova e Cosovo.
Dentro do país, a pronunciación e a escritura do nome varían considerablemente entre os principais grupos étnicos. Os albaneses utilizan Kosova (forma definida, pronunciada [kɔˈsova]) ou Kosovë (forma indefinida, pronunciada [kɔˈsoːv]). Os serbios prefiren a denominación Косово и Метохија (Kosovo i Metohija), distinguindo a zona oriental (á que chaman Kosovo) da occidental (Metohija)[5].
Metohija deriva da palabra grega μετόχια (metochia) que significa "terra propiedade da igrexa". Historicamente, os mosteiros da Igrexa ortodoxa serbia situáronse principalmente en Kosovo. O nome en xeral é empregado polos serbokosovares mentres que os albanokosovares denomínano Rrafsh e Dukagjinit ("meseta do duque Gjin", en honor dun nobre albanés). Durante o goberno serbio a zona denominábase oficialmente "Kosovo e Metohija", aínda que ás veces empregábase a contracción Kosmet.
As organizacións internacionais tentaron utilizar a fórmula Kosovo/Kosova como un camiño intermedio entre ámbalas dúas posicións, que a miúdo son consideradas ofensivas polo outro grupo étnico. Porén, mentres o uso serbio asentou con maior forza na comunidade internacional, o albanés é utilizado polas forzas de ocupación asentadas no país.
[editar] Xeografía
Cunha extensión de 10.887 km² e unha poboación de máis de 2 millóns de habitantes antes da crise de 1999, Kosovo limita ó noroeste con Montenegro, ó norte con Serbia, ó sur coa República de Macedonia e ó suroeste con Albania.
As cidades principais son Pristina, a capital, cunha poboación estimada en 2005 de 254.021 habitantes, e Prizren, ó suroeste, con 159.145. Cinco cidades máis pasan dos 50.000 habitantes: Ferizaj (ou Uroševac), Gjakova (ou Đakovica), Peja (ou Peć), Gnjilane e Mitrovica.
O complexo mapa étnico da provincia inclúe latinos, turcos, arromaneses, romanís, goranis (eslavos de relixión musulmá), circaciáns e xudeus, ademais de serbios e albaneses. A gran maioría da poboación é albanesa, e o segundo grupo en importancia son os serbios, distribuídos de forma irregular no territorio, pero principalmente na fronteira setentrional.
[editar] Historia
- Artigo principal: Declaración de independencia de Kosovo.
Antigos nomes oficiais:
- Área autónoma de Kosovo-Metohija (1945 - 1963)
- Provincia Autónoma de Kosovo e Metohija (1963 - 1968)
- Provincia Socialista Autónoma de Kosovo (1968 - 1989)
- Provincia Autónoma de Kosovo e Metohija (1989 - 1990)
A Kosovo moderna existiu só como entidade política ou territorial dende 1945. Antes o territorio foi gobernado de forma completa ou parcial por Italia, Albania, Serbia, Montenegro, o Imperio Otomán, o Imperio Bizantino, Bulgaria e o Imperio Romano. Aínda que se ten suxerido que Kosovo foi unha rexión distintiva dende a antigüidade, os descubrimentos arqueolóxicos e os rexistros históricos contradín esta información.
A independencia foi proclamada polo parlamento cosovar o 17 de febreiro de 2008. A seguir, o día 18 de febreiro foi recoñecida esa independencia polas grandes potencias occidentais Estados Unidos, Francia, Reino Unido, Italia ou Alemaña, e pola maioría dos países da Unión Europea, agás Grecia, Eslovaquia, Chipre, Romanía, Bulgaria e España. Rusia e China tampouco recoñeceron o goberno cosovar.
[editar] Notas
- ↑ Un total de 69 países membros da ONU recoñecen, a data de xullo de 2010, a Kosovo como Estado; entre eles figuran os Estados Unidos de América, Xapón e até 22 membros da Unión Europea.
- ↑ La independencia de Kosovo no viola la legalidad internacional, nova aparecida no diario Público o 22 de xullo de 2010.
- ↑ Kosovo é xa "un estado democrático, libre e independente", GzNación, 17.02.08
- ↑ "The name Kosovo". Dr John-Peter Maher, Professor Emeritus of Linguistics, Northeastern Illinois University
- ↑ Constitution of the Republic of Serbia
