Armenia - Հայաստան

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
(Redirixido desde "Armenia")
Հայաստանի Հանրապետություն
Hajastani Hanrapetut’jun


República de Armenia
Bandeira de Armenia Escudo de Armenia
Bandeira Escudo
Himno nacional: Mer Hayrenik (Մեր Հայրենիք)
 
Armenia (orthographic projection).svg
 
Capital
 • Poboación
Iereván
1.111.300 hab (2009)
Linguas Armenio
Forma de goberno República presidencialista
Serzh Sargsyan
Tigran Sargsyan
Estabelecemento
Independencia
 • Declarada
 • Recoñecida
28 de maio de 1918
da Unión Soviética
23 de agosto de 1990
21 de setembro de 1991
Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 141º
29.800 km²
4,71
5.529 km
0 km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 134º
3.299.000 (2009 est.)
n/d
PIB (nominal)
 • Total (2009)
 • PIB per cápita
Posto 125º
US$ 8.414 millóns
US$ 2.667
PIB (PPA)
 • Total (2009)
 • PIB per cápita
Posto 120º
US$ 18.715 millóns
US$ 4.966
IDH (2007) 0,798 (84º) – Medio
Moeda Dram (դր., AMD)
Xentilicio Armenio/a
Fuso horario
 • en verán
UTC +4
UTC +5
Dominio de Internet .am
Prefixo telefónico +374
Prefixo radiofónico EKA-EKZ
Código ISO AM
Membro de: ONU, OSCE, COE
Tódolos países do mundo

Armenia é un país localizado no Cáucaso, resultante da desagregación da Unión Soviética. Limita ao norte con Xeorxia, ao leste co Acerbaixán, ao sur con Irán e co enclave acerbaixaní de Nakhicheván, e a oeste con Turquía. Capital: Iereván.

Índice

[editar] Historia

Artigo principal: Historia de Armenia.

Armenia foi un imperio rexional cunha cultura rica nos anos que antecederon o século I. No 301, Armenia foi o primeiro estado en adoptar formalmente o cristianismo como relixión oficial de estado, doce anos antes de Roma. Oscilou entre diversas dinastías, mais despois dunha sucesión de ocupacións (parta (iraní), romana, árabe, mongol e persa), a Armenia enfraqueceu substancialmente. No 1454, o Imperio Otomán e a Persia Safavida dividiron a Armenia entre si.

[editar] Independencia

No 1813 e 1828, a Armenia actual (que consta dos Khanatos de Ereván e de Karabakh) foi temporariamente incorporada ao Imperio Ruso. O mesmo voltou a suceder coa incorporación da Armenia na URSS no 1920, na condición de RSS da Armenia, despois de existir brevemente como estado independente.

[editar] Xenocidio armenio

Artigo principal: Xenocidio Armenio.

Durante os anos finais do Imperio Otomán (1915-1923), unha gran proporción dos armenios que vivían na Anatolia oriental (chamada polos armenios "Armenia Occidental") morreron no coñecido como xenocidio armenio, un esforzo de deportación e erradicación foi levado a cabo polos otomanos co patrocinio do estado turco. As estimacións do número de armenios que foron asasinados durante eses acontecimentos varían entre 200.000 e 1.800.000. A morte desas persoas lémbrana os armenios en todo o mundo o 24 de abril.

[editar] Guerra por Nagorno-Karabakh

Armenia continúa envolvida nun longo conflito co Acerbaixán a propósito do Nagorno-Karabakh, un enclave poboado por armenios que incluiu Stalin no Azerbaixán soviético. Armenia e o Acerbaixán comezaron a loitar polo enclave en 1988 e a guerra estalou despois de obteren os dous países a independencia da Unión Soviética en 1991. En maio de 1994, cando se acordou un alto o fogo, as forzas armenias controlaban non só o Nagorno-Karabakh senón tamén un anaco do propio Acerbaixán. As economías de ambos os dous lados víronse afectadas pola súa incapacidade en facer calquera tipo de progreso substancial cara á resolución pacífica do conflito, e mais por bloqueos económicos mutuos.

[editar] Política

[editar] Xeografía

O terreo é principalmente montañoso, con ríos de fortes correntes e poucos bosques. As montañas do Cáucaso atravesan o país do leste ao oeste. O clima é continental de altura: veráns quentes e invernos fríos. O punto máis alto é o Monte Ararat, con 4095 m de altura sobre do nivel do mar.

[editar] Economía

Artigo principal: Economía de Armenia.

[editar] Subdivisión administrativa

Armenia subdivídese en 11 provincias (marzer, singular - marz):

Provincias de Armenia
  1. Aragadzotn (Արագածոտնի մարզ)
  2. Ararat (Արարատի մարզ)
  3. Armavir (Արմավիրի մարզ)
  4. Gelarquniq (Գեղարքունիքի մարզ)
  5. Kotaiq (Կոտայքի մարզ)
  6. Lori (Լոռու մարզ)
  7. Shirak (Շիրակի մարզ)
  8. Syunik (Սյունիքի մարզ)
  9. Tavush (Տավուշի մարզ)
  10. Vaiots Tzor (Վայոց Ձորի մարզ)
  11. Erevan (Երևան)

[editar] Mapas e imaxes

Commons ten fotos sobre Armenia

[editar] Véxase tamén

[editar] Ligazóns externas

Ferramentas persoais
Espazos de nomes
Variantes
Accións
Navegación
Imprimir/exportar
Caixa de ferramentas
Outras linguas