Lingua romaní

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Romaní
Romani ćhib
Falado en: Romanía Romanía
República de Macedonia República de Macedonia
Serbia Serbia
España España
Eslovenia Eslovenia
Hungría Hungría
Alemaña Alemaña
Rusia Rusia
Noruega Noruega
Finlandia Finlandia
Turquía Turquía
Total de falantes: 4,8 millóns
Familia: Indoeuropea
 Indoirania
  Indoaria
   Central
    Romaní
Estatuto oficial
Lingua oficial de: Recoñecida como lingua minoritaria en Alemaña, Austria, Eslovaquia, Eslovenia, Finlandia, Montenegro, Países Baixos, Romanía, Serbia e Suecia.
Regulado por: Non ten regulación oficial
Códigos de lingua
ISO 639-1: rom
ISO 639-2: rom
ISO 639-3: rom

O romaní é a lingua propia do pobo xitano (rom). É unha lingua indoeuropea, orixinaria da zona noroeste da antiga India e o centro de Paquistán, enriquecida con palabras prestadas das linguas que se falaban nos países polos que os xitanos foron pasando. Calcúlase que ten máis de 1.000 anos de existencia e hoxe en día é falada en Europa, oeste de Asia, norte de África e América.

Protección en Europa[editar | editar a fonte]

A linguas romanís son lenguas minorizadas polas linguas dominantes coas que conviven. Varios Estados pertencentes ao Consello de Europa (organismo que agrupa a tódolos Estados de Europa excepto Bielorrusia por falta de garantías democráticas e Kosovo por ser recente a súa independencia e non estar recoñecido por todos) asinaron o tratado internacional Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias comprometéndose a protexer esta lingua.

Neste tratado cada Estado escolle as linguas a protexer e en que medida. Os que inclúen a protección ao romaní son: Alemaña, Austria, Eslovaquia, Eslovenia, Finlandia, Montenegro, Países Baixos, Romanía, Serbia e Suecia.

Polo contrario, queda sen protexer a lingua en comunidades romanís de: Albania, Bosnia e Hercegovina, Bulgaria, Croacia, Chequia, España, Estonia, Francia, Grecia, Hungría, Italia, Letonia, Lituania,República de Macedonia, Moldavia, Noruega, Polonia, Portugal, Reino Unido, Rusia, Suíza, Turquía e Ucraína.

Exemplos[editar | editar a fonte]

  • Sastipe. Ola.
  • Sar son. Que tal?
  • Con son. Quen es?
  • So keres. Que estás a facer?
  • Pa chiv tuka. Grazas
  • Ni eve tuka. Benvido!
  • Katar aves. De onde es?
  • Sar buchhos tuke?/So chero nav?. Como te chamas?
  • May buchhov. Chámome...
  • Va/ya. Si
  • Na. No
  • Kai chi familia. Está a túa familia contigo?
  • Kai zash. Onde vas?
  • Chi pachave tut. Non te entendo
  • Hacheres man?. Enténdesme?
  • Hidee mansa. Ven comigo
  • Ava kari/Hidee cutka. Ven aquí

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]

Wikipedia
Existe unha versión da Wikipedia en Lingua romaní.