Guinea

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
République de Guinée (francés)
República de Guinea
Bandeira de Guinea Escudo de Guinea
Bandeira Escudo
Lema: Travail - Justice - Solidarité
Trabajo - Justicia - Solidaridad
Himno nacional: Liberté
 
LocationGuinea.svg
 
Capital
 • Poboación
Conakry
2.000.000 hab. (2002)
Cidade máis poboada Conakry
Lingua oficial
Francés1
Forma de goberno República gobernada por una Junta militar
Alpha Condé
Mohamed Said Fofana
Independencia
- data
de Francia
2 de outubro de 1958
Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 77º
245.857 km²
-
3.399 km km
320 km km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 84º
9.452.670
38,5 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total
 • PIB per cápita

n/d
n/d
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per cápita
Posto 113º
US$ 18.945'000.000
US$ 1.986
IDH (2007) 0,456 (160º) – Baixo
Moeda Franco guineano (GNF)
Xentilicio Guineano, guineana[1]
Fuso horario
 • en verán
GMT
non aplica
Dominio de Internet .gn
Prefixo telefónico +224
Prefixo radiofónico 3XA-3XZ
Código ISO 324 / GIN / GN
Membro de: ONU

1 o fula, kissi, kpelle, Maninkakan, Susu e toma tamén se falan

Tódolos países do mundo

Guinea,[1] oficialmente República de Guinea (en francés: République de Guinée), é un país da África Occidental, limitado a norte pola Guinea-Bissau e polo Senegal, a norte e leste polo Mali, a leste pola Costa do Marfil, a sur pola Liberia e pola Serra Leoa e a oeste polo Océano Atlántico. A súa capital é Conacri.

Historia[editar | editar a fonte]

En parte do que é agora Guinea, moitos imperios xurdiron e caeron. Entre eles o Imperio de Malí creado por Sundiata Keita, quen derrotou ao rei dos Sosso, Soumaoro Kanté na batalla de Kirina en 1235, coa cal terminou o Imperio Sosso.

O Imperio de Malí comprendía partes do área norte de Guinea que foi gobernada por mansa (emperadores). O máis famoso foi Kankan Musa I, que fixo unha famosa peregrinación cara a A Meca en 1324. O Imperio de Malí caeu presa dos invasores almorávidas que viñan do norte de África, que estableceu o Imperio Songhai, o cal caeu a mans dos marroquís en 1591.

Os musulmáns Fulani migraron a Fouta Djalon en Guinea Central e estableceron un estado islámico de 1735 ata 1898 cunha constitución escrita e gobernadores alternados.

Os aventureiros europeos comezaron o comercio de escravos na rexión costeira de Guinea desde o século XVI ata o século XIX.

A actual Guinea foi creada como colonia por Francia en 1890 con Noël Balley, sendo o primeiro gobernador. A capital, Conakry, foi fundada na illa Tombo en 1890. En 1895 o país incorporouse ao África Occidental Francesa.

Independente de Francia desde 1958, Guinea non tivo eleccións democráticas ata 1993, cando o xeneral Lansana Conté (xefe do goberno militar) foi elixido presidente nunha votación. As supresións da seguridade continúan, aínda que non tan severas como nas primeiras décadas. Reelixido en 1998, o presidente enfrontouse á crecente crítica en 1999 polo seu encarceramento dun principal líder da oposición e o extenso malestar económico. As desordes en Serra Leoa tamén continuaron ameazando a estabilidade de Guinea.

En 2008, á morte de Lansana Conté, tomou o poder Moussa Dadis Camara, que ten como primeiro ministro a Cellou Dalein Diallo.

Xeografía[editar | editar a fonte]

Pódense diferenciar catro zonas xeográficas:

Estas catro zonas, ás veces denominadas "rexións naturais", non se corresponden coas rexións administrativas.

Hidrografía e orografía[editar | editar a fonte]

Guinée

O país ten 320 km de costa, na que con frecuencia se desenrolan manglares. Abundan as augas interiores: vinte e dous grandes ríos da África Occidental nacen na Guinea, sendo o Fouta Djalon o gran centro difusor. Entre eses ríos salientan o Níxer, o Senegal e o Gambia. As montañas máis elevadas son interiores, no confín fronteirizo con Costa do Marfil e Liberia, érguese a maior elevación do país o Monte Nimba, con 1.764 metros.

Economía[editar | editar a fonte]

Véxase: Economía de Guinea.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Outros artigos[editar | editar a fonte]