San Tomé e Príncipe

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
República Democrática de São Tome e Príncipe

República Democrática de San Tomé e Príncipe

Bandeira de San Tomé e Príncipe Escudo de San Tomé e Príncipe
Bandeira Escudo
Lema: Unidade, Disciplina, Trabalho
(galego: «Unidade, Disciplina, Traballo»)
Himno nacional: Independência total
 
Location São Tomé and Príncipe AU Africa.svg
 
Capital
 • Poboación
San Tomé
56.156 hab. (2005)
Cidade máis poboada San Tomé
Linguas oficiais
Portugués
Forma de goberno República
Manuel Pinto da Costa

Patrice Trovoada

Independencia
de Portugal

12 de xullo de 1975

Superficie
 • Total
 • % auga
Fronteiras
Costas
Posto 185º
1.001 km²
desprezable
0 km km
209 km km
Poboación
 • Total
 • Densidade
Posto 174º
193,413
170 hab./km²
PIB (nominal)
 • Total
 • PIB per cápita

n/d
n/d
PIB (PPA)
 • Total (2005)
 • PIB per cápita
Posto 187º
US$ 268'000.000
US$ 1.638
IDH (2003) 0.604 (126º) – medio
Moeda Dobra (STD)
Xentilicio Santomense
Fuso horario
 • en verán
UTC
non aplica
Dominio de Internet .st
Prefixo telefónico +239
Prefixo radiofónico S9A-S9Z
Código ISO 678 / STP / ST
Membro de: ONU, UA, CPLP
Tódolos países do mundo

A República Democrática de San Tomé e Príncipe (en portugués: República Democrática de São Tome e Príncipe, é un país africano formado por varias illas localizadas no Golfo de Guinea, especificamente ao noroeste da costa de Gabón, moi preto da liña ecuatorial. As illas de maior importancia son: San Tomé (São Tome) e Príncipe.

Historia[editar | editar a fonte]

As illas foron descubertas polos navegantes portugueses João de Santarém e Pedro Escobar entre 1469 e 1472 xunto con Annobón. A primeira colonización exitosa de San Tomé foi establecida en 1493, con xudeus sefardís exiliados de España, por Alvaro Caminha, que recibiu a terra como unha concesión da coroa portuguesa. Príncipe foi colonizada en 1500 baixo un acordo similar. Para a metade do século XVI, e coa axuda dos escravos, os colonos portugueses converteran ás illas no principal exportador de azucre de África. San Tomé e Príncipe foron dominadas e administradas pola coroa portuguesa en 1522 e 1573, respectivamente.

O cultivo de azucre declinou nos seguintes 100 anos, e pola metade do século XVII, San Tomé pasou a ser pouco máis que un porto de escala para barcos provedores de carbón. A principios do século XIX, dúas novas colleitas, café e cacao, foron introducidas. Os ricos chans volcánicos pareceron ser apropiados para a nova industria de colleitas. Como consecuencia, grandes plantacións (roças), apropiadas polas compañías portuguesas ou terratenentes absentistas, pasaron a ocupar case todo o bo labrantío. Para 1908, San Tomé chegara a ser o produtor mundial máis grande de cacao, e ademais a colleita máis importante do país.

O sistema roças, que deu aos administradores das plantacións un alto grao de autoridade, conduciu aos abusos contra os granxeiros africanos. Aínda que Portugal aboliu oficialmente a escravitude en 1876, a práctica do traballo remunerado forzado continuou. Nos primeiros anos do século XX, unha controversia publicitada internacionalmente descubriu que os contratistas angolanos estiveron suxeitos a traballos forzados e a condicións insatisfactorias de traballo. A desorde laboral esporádico e o descontento continuaron ao longo do século XX, culminando nun estalido de motíns en 1953 no que varios centos de traballadores africanos morreron nun enfrontamento cos seus gobernadores portugueses. Esta "Masacre de Batepa" segue sendo un feito importante na historia colonial das illas, e o goberno recorda oficialmente o seu aniversario.

Para os últimos anos da década de 1950, cando outras nacións emerxentes no continente africano estaban esixindo a independencia, un pequeno grupo de santomenses formaran o Movemento para a Liberación de San Tomé e Príncipe (MLSTP), o cal estableceu finalmente a súa base en Gabón. Tomando ímpeto nos anos sesenta, os acontecementos seguíronse rapidamente tras o derrocamento da ditadura de Salazar e Caetano en Portugal en abril de 1974. O novo réxime portugués comprometeuse á disolución das súas colonias de ultramar. En novembro de 1974, os seus representantes reuníronse co MLSTP en Alxer e elaboraron un acordo para a transferencia da soberanía. Tras un período de goberno de transición, San Tomé e Príncipe logrou a independencia o 12 de xullo de 1975, elixindo como primeiro presidente ao secretario xeral do MLSTP, Manuel Pinto dá Costa.

En 1990, San Tomé converteuse nun dos primeiros países africanos en incorporarse á reforma democrática, e os cambios na constitución -a legalización dos partidos políticos da oposición- conduciu a eleccións en 1991 que foron pacíficas, libres e transparentes. Miguel Trovoada, un ex Primeiro Ministro que estivera no exilio desde 1986, regresou como candidato independente e foi elixido presidente. Trovoada foi reelixido na segunda elección presidencial multipartidista de San Tomé en 1996. O Partido da Converxencia Democrática (PCD) derrubou ao MLSTP para tomar a maioría dos escanos na Asemblea Nacional, co MLSTP converténdose nunha minoría importante e vocal. Eleccións municipais seguiron en 1992, nas que o MLSTP volveu gañar unha maioría de escanos en cinco dos sete concellos rexionais.

Nas primeiras eleccións lexislativas en outubro de 1994, o MLSTP gañou unha maioría de escanos na Asemblea. Reconquistou unha maioría cabal de asentos nas eleccións de novembro de 1998. As eleccións presidenciais celebráronse en xullo de 2001. O candidato apoiado polo Partido Independente de Acción Democrática, Fradique de Menezes, foi elixido na primeira volta e instalado no goberno o 3 de setembro. Despois, en marzo de 2002, celebráronse unhas eleccións parlamentarias que levaron a un goberno de coalición despois de que ningún partido lograse unha maioría de escanos. Un intento de golpe de estado por uns membros dos militares e a Fronte Demócrata Cristián (maiormente representantes dos ex voluntarios santomenses do exército surafricano de éraa do apartheid) en xullo de 2003 foi revertido por mediación internacional, ata a estadounidense, sen vertedura de sangue. En setembro de 2004, o presidente Menezes despediu ao primeiro ministro e nomeou a un novo gabinete, o cal foi aceptado polo partido maioritario.

Goberno e Política[editar | editar a fonte]

San Tomé e Príncipe funciona baixo un sistema multipartidario desde 1990. O presidente da República é electo por voto secreto, universal e directo por un período de 5 anos. O presidente pode ser reelixido ata o termo de dous períodos consecutivos. O primeiro ministro é nomeado polo presidente, e os catorce membros do gabinete son elixidos polo primeiro ministro.

A Asemblea Nacional, o órgano supremo do Estado e o máis alto corpo lexislativo, está composto por 55 membros, os cales son electos por un período de 4 anos.

A Xustiza é administrada pola Corte Suprema. O poder xudicial é independente, segundo o que establece a actual Constitución.

San Tomé posúe un bo nivel no que respecta a Dereitos Humanos, incluíndo a liberdade de expresión e de prensa, do mesmo xeito que a de formar partidos de oposición.

Organización político-administrativa[editar | editar a fonte]

SaoTome Districts.png

O país está dividido en dúas provincias: San Tomé e Príncipe (esta última con autogoberno desde o 29 de abril de 1995).

Á súa vez está dividido en sete distritos, seis en San Tomé e un en Príncipe:

  1. Água Grande (San Tomé)
  2. Cantagalo (Santana)
  3. Caué (São João dos Angolares)
  4. Lembá (Neves)
  5. Lobata (Guadalupe)
  6. Mé-Zóchi (Trindade)
  7. Paguei (San António)

Xeografía[editar | editar a fonte]

Mapa de San Tomé e Príncipe

As illas de San Tomé e Príncipe, situadas sobre o Atlántico ecuatorial, a 300 km e 250 km respectivamente da costa noroeste de Gabón, constitúen o país máis pequeno de África. As illas forman parte dunha cadea montañosa de volcáns extintos que inclúen tamén as illas de Annobón ao suroeste e de Bioko ao nordés, que pertencen a Guinea Ecuatorial, e o Monte Camerún na costa oeste de África.

A illa de San Tomé ten un tamaño de 50 km de longo e 32 km de ancho e é a máis montañosa das illas. A súa máxima altura é de 2.024 m e nela vive a maior cantidade de poboación e atópase a capital do país, a cidade de San Tomé.

A illa do Príncipe ten un tamaño de 16 km de longo e 6 km de ancho, e é a segunda en tamaño. Tamén existen varios illotes deshabitados de menor tamaño, que forman parte do país: Illote das Rolas, Illote das Cabras, Illote Bombón, Illote Carozo, Tinhosa Grande e Tinhosa Pequena.

Ecoloxicamente, ambas as illas forman parte da ecorrexión denominada selva de terras baixas de San Tomé, Príncipe e Annobón.

Economía[editar | editar a fonte]

Desde 1800, a economía de San Tomé e Príncipe baseouse na agricultura. No tempo da independencia, as plantacións que posúen os portugueses ocupaban o 90% das terras cultivables. Logo da independencia, o control destas plantacións pasaron a varias empresas agrícolas estatais, que se foron privatizando co tempo. O cultivo dominante en San Tomé e Príncipe é o cacao, que representa un 95% das exportacións. Outros produtos son a copra, palmeira anana, banana e café.

A produción doméstica é inadecuada para o consumo local, polo que o país importa parte desta comida. foron emprendidos os esforzos que veu facendo o goberno nos últimos anos para expandir a produción alimenticia e outros grandes proxectos, a maioría deles, financiados por doantes estranxeiros.

Ademais da agricultura, a principal actividade económica é a pesca e pequenas industrias do sector alimenticio. As paisaxes das illas teñen un potencial atractivo turístico, e o goberno está tratando de mellorar a infraestrutura do lugar, que ata o momento é precaria. O sector do goberno representa un 11% do emprego.

Logo da independencia, o país centralizou a súa economía e a maioría dos medios de produción son e están controlados polo Estado. A Constitución garante unha economía mixta, con cooperativas privadas combinadas con propiedade e medios de produción pública. Na década dos 80 e os 90, a economía de San Tomé atravesou grandes dificultades. A economía viuse estancada, e as exportacións de cacao caeron tanto en valor, como en volume, creando grandes déficits. Os esforzos por redistribuír as terras para a plantación resultaron nun descenso da produción do cacao. Ao mesmo tempo, os prezos internacionais do cacao caeron.

En resposta á crise económica, o goberno levou a cabo unha serie de reformas. En 1987, púxose en funcionamento un programa de axuste do Fondo Monetario Internacional (FMI) e invitouse a capitais privados a participar en actividades relacionadas coa agricultura, o comercio, os bancos e o turismo. As reformas dos noventa centráronse na privatización, especialmente na agricultura e os sectores industriais.

O goberno santomense vén obtendo axuda estranxeira de varios doantes, incluído o Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento, o Banco Mundial, a Unión Europea, Portugal, Taiwan, e o Banco Africano de Desenvolvemento. En abril de 2000, o FMI aprobou unha redución da pobreza e instalación do crecemento para San Tomé que tiña como resultado reducir a inflación a un 3% en 2001, crecemento da economía a un 4% e redución do déficit fiscal. A finais de 2000, o país foi recoñecido polo seu significante redución na súa débeda.

En 2001, San Tomé e Nixeria chegaron a un acordo para a exploración conxunta das augas reclamadas por ambos os países na provincia do Delta Nixeriano.

Actualmente estase intentando potenciar o turismo aínda que por agora a existencia destas illas é practicamente descoñecida para a maioría das axencias de viaxes non portuguesas.

Demografía[editar | editar a fonte]

A poboación do arquipélago estímase en 165.000 habitantes, coa seguinte composición étnica:

    • Negros: 88%
    • Mestizos: 10%
    • Brancos: 2 %

Todos son descendentes de emigrantes que chegaron ás illas desde 1485. O primeiro poboamento exitoso (forzoso) fíxose con xudeus sefardís españois por orde do rei Xoán II de Portugal. Case toda a poboación vive na illa de San Tomé, o resto das illas, incluída Príncipe, non suman máis de 10.000 habitantes.

Cidades principais[editar | editar a fonte]

A capital, San Tomé ten uns 53.300 habitantes, e Santo Antonio de Príncipe 8.000.

Outros indicadores[editar | editar a fonte]

  • Esperanza de vida (2002):
    • Mulleres 68,9 anos
    • Homes 65,7 anos
    • Media 67,31 anos

Cultura[editar | editar a fonte]

Idiomas[editar | editar a fonte]

A pesar que é un país pequeno, fálanse catro idiomas nacionais: a lingua oficial é o portugués (falado polo 95% da poboación[Cómpre referencia]), e os crioulos portugueses: o forro (85%), o angolar (3%) e o principense (0,1%).

Festividades[editar | editar a fonte]

Festas e festivos nacionais

Data Nome Nome local Observacións
1 de xaneiro Ano novo Ano novo
4 de xaneiro Festa do Rei Amador Rei Amador
3 de febreiro Festa dos mártires da liberación Martires dá Liberdade
1 de maio Día do traballo Internacional do Trabalhador
12 de xullo Festa nacional Día nacional
6 de setembro Día das forzas armadas Forças armadas
30 de setembro Día das nacionalizacións Nacionalizaçõé
21 de decembro Acordo de Alxer Acordo de Alxer
25 de decembro Nadal Natal ou tamén Dia dá família

Festas e festivos locais

Data Nome Nome local Observacións
22 de Abril Festa da cidade de São Tomé Cidade de São Tomé

Festivos con día variable

Data Nome Nome local Observacións
Febreiro Entroido
Abril Venres Santo Sexta Feira Santa
Abril Pascoa Pascoa
Novembro Día dos mortos Finados

Educación[editar | editar a fonte]

En San Tomé e Príncipe hai tres niveis de educación:

  • Educación elemental
  • Educación secundaria
  • Educación superior
  • Taxa de alfabetización (2001):
    • Mulleres 62%
    • Homes 85%
    • Total 75%

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: San Tomé e Príncipe Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]