Premio Nobel de Física

O Nobel de Física é unha condecoración creada pola Fundación Nobel, de gran relevancia dende a súa creación, obedecendo a vontade do químico Alfred Nobel, expresa no seu testamento. É un premio atribuído anualmente, en outubro, polos membros da Real Academia das Ciencias de Suecia, a eminentes pesquisadores que salienten na produción de coñecementos innovadores no eido da física. A medalla e o diploma da fundación son oficialmente entregadas polo rei de Suecia, o 10 de decembro, día do aniversario do creador do premio. Dende 2001, a cantidade que se lle dá ó gañador é de 10 millóns de coroas suecas (pouco máis de 1 millón de euros).

A 1ª Conferencia de Solvay, en 1911, na que participaron 9 laureados co Nobel de Física. Sentados, de esquerda a dereita: W. Nernst, M. Brillouin, E. Solvay, H. Lorentz (presidente da conferencia), E. Warburg, J. Perrin, W. Wien, M. Curie e H. Poincaré. De pé, de esquerda a dereita: R. Goldschmidt, M. Planck, H. Rubens, A. Sommerfeld, F. Lindemann, M. de Broglie, M. Knudsen, F. Hasenöhrl, G. Hostelet, E. Herzen, J.H. Jeans, E. Rutherford, H. Kamerlingh Onnes, A. Einstein e P. Langevin.

Premiados

Data	Laureados	Nacionalidade	Traballos recompensados
1901	Wilhelm Conrad Röntgen	Imperio Alemán	Descuberta dos raios X
1902	Hendrik Antoon Lorentz Pieter Zeeman	Países Baixos	Polos seus estudos sobre a influencia do magnetismo na radiación, en especial pola descuberta da polarización das liñas espectrais dunha fonte luminosa debida a un campo magnético (Efecto Zeeman)
1903	Antoine Henri Becquerel Pierre Curie Marie Curie	Francia	Descuberta da radioactividade e isolamento de dous elementos radioactivos: o radio e o polonio
1904	Lord John William Strutt	Inglaterra	Descuberta do argon
1905	Philipp Lenard	Imperio Alemán	Polo seu traballo sobre os raios catódicos
1906	Sir Joseph John Thomson	Inglaterra	Pescudas sobre a condución do gas. Primeiro modelo atómico.
1907	Albert Abraham Michelson	Estados Unidos	Desenvolvemento de diversos instrumentos ópticos de precisión e investigacóns desenvolvidas con estes instrumentos nos campos da espectroscopía e meteoroloxía
1908	Gabriel Lippmann	Francia	Polo seu método de reproducir fotografías en color baseado nos fenómenos de interferencia luminosa
1909	Guglielmo Marconi Karl Ferdinand Braun	Italia  Imperio Alemán	Invención da telegrafía sen fíos por ondas hertzianas e do osciloscopio catódico (tubo de Braun)
1910	Johannes Diderik van der Waals	Países Baixos	Ecuación de estado para gases e líquidos (lei de Van der Waals)
1911	Wilhelm Wien	Imperio Alemán	Descubrimento sobre as leis da radiación da calor
1912	Gustaf Dalén	Suecia	Invención do regulamento automático para a chama das farolas e dos faros.
1913	Heike Kamerlingh Onnes	Países Baixos
1914	Max von Laue	Imperio Alemán
1915	William Henry Bragg William Lawrence Bragg	Inglaterra	Fundamentos da radiocristalografía moderna
1916	Destinado ao Fondo Especial desta sección do premio.
1917	Charles Glover Barkla	Inglaterra	Propagación das ondas de radio e os raios X
1918	Max Planck	Alemaña
1919	Johannes Stark	Alemaña	O efecto Stark: descomposición dos raios espectrais por un campo eléctrico
1920	Charles Edouard Guillaume	Suíza
1921	Albert Einstein	Alemaña	Efecto fotoeléctrico
1922	Niels Bohr	Dinamarca	Estrutura do átomo, mellora do modelo de Rutherford.
1923	Robert Andrews Millikan	Estados Unidos	Medida da carga elemental do electrón: e
1924	Karl Manne Georg Siegbahn	Suecia
1925	James Franck Gustav Ludwig Hertz	Alemaña
1926	Jean Baptiste Perrin	Francia
1927	Arthur Holly Compton Charles Thomson Rees Wilson	Alemaña Escocia
1928	Sir Owen Willans Richardson	Inglaterra
1929	Louis de Broglie	Francia	Natureza ondulatoria do electrón, mecánica ondulatoria.
1930	Sir Chandrasekhara Venkata Raman	India
1931	Non concedido
1932	Werner Heisenberg	Alemaña
1933	Paul Adrien Maurice Dirac Erwin Schrödinger	Inglaterra Austria
1934	Non concedido
1935	James Chadwick	Inglaterra	Descuberta do neutrón
1936	Carl David Anderson Victor Franz Hess	Estados Unidos Austria
1937	Clinton Joseph Davisson Sir George Paget Thomson	Estados Unidos Inglaterra
1938	Enrico Fermi	Italia
1939	Ernest Lawrence	Estados Unidos
1940	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1941	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1942	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1943	Otto Stern	Estados Unidos
1944	Isidor Isaac Rabi	Estados Unidos
1945	Wolfgang Ernst Pauli	Austria
1946	Percy Williams Bridgman	Estados Unidos
1947	Edward Victor Appleton	Inglaterra
1948	Patrick Maynard Stuart Blackett	Inglaterra
1949	Hideki Yukawa (湯川 秀樹)	Xapón
1950	Cecil Frank Powell	Inglaterra
1951	Sir John Cockcroft Ernest Walton	Inglaterra Irlanda
1952	Felix Bloch Edward Mills Purcell	Estados Unidos
1953	Frits Zernike	Países Baixos
1954	Max Born Walther Wilhelm Georg Bothe	R. Federal Alemá
1955	Willis Eugene Lamb Polykarp Kusch	Estados Unidos
1956	William Bradford Shockley Walter Houser Brattain John Bardeen	Estados Unidos
1957	Chen Ning Yang (楊振寧) Tsung-Dao Lee (李政道)	China
1958	Pavel Tcherenkov (Павел Черенков) Ilia Frank (Илья Франк) Igor Tamm (Игорь Тамм)	URSS
1959	Emilio Gino Segrè Owen Chamberlain	Estados Unidos	Descuberta do antiprotón
1960	Donald Arthur Glaser	Estados Unidos
1961	Robert Hofstadter Rudolf Ludwig Mössbauer	Estados Unidos R. Federal Alemá
1962	Lev Davidovich Landau (Лев Давидович Ландау)	URSS
1963	Eugene Paul Wigner Maria Goeppert-Mayer Hans Daniel Jensen	Estados Unidos
1964	Charles Townes Nikolai Basov (Николай Геннадиевич Басов) Alexandre Prokhorov (Александр Михайлович Прохоров)	Estados Unidos  URSS  URSS
1965	Julian Schwinger Richard P. Feynman Sin-Itiro Tomonaga (朝永 振一郎)	Estados Unidos Estados Unidos Xapón
1966	Alfred Kastler	Francia
1967	Hans Bethe	Estados Unidos
1968	Luis Walter Álvarez	Estados Unidos
1969	Murray Gell-Mann	Estados Unidos
1970	Hannes Alfvén Louis Eugène Félix Néel	Suecia Francia
1971	Dennis Gabor	Hungría
1972	John Bardeen Leon Cooper John Robert Schrieffer	Estados Unidos
1973	Leo Esaki (江崎 玲於奈) Ivar Giaever Brian David Josephson	Xapón Estados Unidos Gales
1974	Sir Martin Ryle Antony Hewish	Inglaterra
1975	James Rainwater Aage N. Bohr Ben Roy Mottelson	Estados Unidos Dinamarca Dinamarca
1976	Burton Richter Samuel Chao Chung Ting (丁肇中)	Estados Unidos
1977	Philip Warren Anderson Sir Nevill Francis Mott John Hasbrouck van Vleck	Estados Unidos Inglaterra Estados Unidos
1978	Pyotr Kapitsa (Петр Леонидович Капица) Arno Allan Penzias Robert Woodrow Wilson	URSS Estados Unidos Estados Unidos
1979	Sheldon Lee Glashow Abdus Salam Steven Weinberg	Estados Unidos Paquistán Estados Unidos
1980	James Watson Cronin Val Logsdon Fitch	Estados Unidos
1981	Nicolaas Bloembergen Arthur Leonard Schawlow Kai Siegbahn	Estados Unidos Estados Unidos Suecia
1982	Kenneth Geddes Wilson	Estados Unidos
1983	Subrahmanyan Chandrasekhar William A. Fowler	Estados Unidos
1984	Carlo Rubbia Simon van der Meer	Italia Países Baixos
1985	Klaus von Klitzing	R. Federal Alemá
1986	Gerd Binnig Heinrich Rohrer Ernst August Friedrich Ruska	R. Federal Alemá Suíza R. Federal Alemá
1987	Johannes Georg Bednorz Karl Alexander Müller	R. Federal Alemá Suíza
1988	Leon Lederman Melvin Schwartz Jack Steinberger	Estados Unidos
1989	Hans Georg Dehmelt Wolfgang Paul Norman Foster Ramsey	R. Federal Alemá R. Federal Alemá Estados Unidos
1990	Jerome Isaac Friedman Henry Way Kendall Richard E. Taylor	Estados Unidos Estados Unidos Canadá
1991	Pierre-Gilles de Gennes	Francia
1992	Georges Charpak	Francia
1993	Russell Alan Hulse Joseph Hooton Taylor	Estados Unidos	Descuberta dun pulsar nun sistema de estrelas binarias
1994	Bertram N. Brockhouse Clifford G. Shull	Canadá Estados Unidos	Estudo da estrutura e das propiedades dos cristais
1995	Martin Lewis Perl Frederick Reines	Estados Unidos	Descuberta do leptón τ Pola detección do neutrino
1996	Douglas Dean Osheroff David Morris Lee Robert Coleman Richardson	Estados Unidos	Polo descubrimento da superfluideza no Helio-3
1997	Claude Cohen-Tannoudji Steven Chu William Daniel Phillips	Francia Estados Unidos Estados Unidos	Desenvolvemento de métodos para arrefecer e atrapar átomos con luz láser
1998	Robert B. Laughlin Horst L. Störmer Daniel C. Tsui	Estados Unidos Alemaña Estados Unidos	Polo descubrimento dunha nova forma de fluído cuántico con excitacións cargadas fraccionais (efecto Hall cuántico)
1999	Gerardus 't Hooft Martinus J. G. Veltman	Países Baixos	Por dilucidar a estrutura cuántica da interacción electrofeble na física de partículas
2000	Zhores Ivanovich Alferov Herbert Kroemer Jack S. Kilby	Bielorrusia Alemaña Estados Unidos	Desenvolvemento de heteroestruturas semi-condutoras para a electrónica rápida e a optoelectrónica
2001	Eric A. Cornell Wolfgang Ketterle Carl E. Wieman	Estados Unidos Alemaña Estados Unidos	Pola realización da condensación Bose-Einstein en gases enrarecidos de átomos alcalinos
2002	Masatoshi Koshiba (小柴 昌俊) Raymond Davis Riccardo Giacconi	Xapón Estados Unidos Estados Unidos	Polas súas contribucións pioneiras á astrofísica, en particular na detección de neutrinos cósmicos (Koshiba e Davis), e a descuberta das fontes astrofísicas de raios X (Giacconi)
2003	Alekséi Alekséyevich Abrikósov (Алексей Алексеевич Абрикосов) Vitaly L. Ginzburg (Виталий Лазаревич Гинзбур) Anthony J. Leggett	Rusia Rusia Estados Unidos	Polas súas contribucións pioneiras á teoría dos supercondutores e superfluídos
2004	David Gross, H. David Politzer e Frank Wilczek	Estados Unidos	Polos seus descubrimentos sobre as interaccións dos quarks formulando o concepto de liberdade asintótica en cromodinámica cuántica
2005	Roy J. Glauber e John L. Hall Theodor W. Hänsch	Estados Unidos Alemaña	Roy J. Glauber pola súa contribución á teoría cuántica de coherdanza óptica. John L. Hall e Theodor W. Hänsch, polas súas contribucións ó desenvolvemento da espectroscopía de precisión baseada en láser, incluíndo a técnica de frecuencia óptica combinada
2006	George Fitzgerald Smoot e John Cromwell Mather	Estados Unidos	Pola descuberta da natureza dos corpos negros, da radiación cósmica de fondo e das súas anisotropías
2007	Albert Fert e Peter Grünberg	Francia Alemaña	Polas simultáneas da magnetorresistencia xigante
2008	Makoto Kobayashi e Toshihide Maskawa, e mais Yoichiro Nambu	Xapón Estados Unidos	• Polo descubrimento da orixe da disimetría que predí cando menos a existencia de tres familias de quarks • Polo descubrimento dos mecanismos de disimetría espontánea en física subatómica.
2009	Charles K. Kao, Willard S. Boyle e George E. Smith.	Hong Kong Estados Unidos	Polos seus traballos na comunicación óptica e de circuítos semicondutores.
2010	Andre Geim, Konstantín Novosiólov.	Rusia	Polos seus traballos no desenvolvemento do grafeno.
2011	Saul Perlmutter, Adam Riess, e Brian Schmidt.	Estados Unidos Australia	Polo descubrimento da expansión acelerada do universo a través do estudo e observación das supernovas.
2012	Serge Haroche David Wineland	Francia Estados Unidos	Pola súa metodoloxía revolucionaria que permitiu medir e manipular os sistemas individuais de quanto.

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Fundación Nobel