Premio Nobel de Física

Premio Nobel de Física
Instancia de premio de física  Subclase de Premios Nobel  Parte de Premios Nobel  Epónimo Alfred Nobel
Implicados  Concedido por Real Academia das Ciencias de Suecia  Gañador/a 2024: Geoffrey Hinton 2024: John Hopfield 2023: Ferenc Krausz 2023: Anne L'Huillier 2023: Pierre Agostini 2022: John Clauser 2022: Alain Aspect 2022: Anton Zeilinger 2021: Klaus Hasselmann 2021: Giorgio Parisi 2021: Syukuro Manabe 2020: Roger Penrose 2020: Reinhard Genzel 2020: Andrea M. Ghez 2019: Didier Queloz 2019: James Peebles 2019: Michel Mayor 2018: Arthur Ashkin 2018: Donna Strickland 2018: Gèrard Mourou 2017: Barry C. Barish 2017: Kip S. Thorne 2017: Rainer Weiss 2016: David J. Thouless 2016: Duncan Haldane 2016: J. Michael Kosterlitz 2015: Arthur B. McDonald 2015: Takaaki Kajita 2014: Osamu Akasaki 2014: Hiroshi Amano 2014: Shuji Nakamura 2013: François Englert 2013: Peter Higgs 2012: Serge Haroche 2012: David Wineland 2011: Saul Perlmutter 2011: Adam Riess 2011: Brian Schmidt 2010: Andre Geim 2010: Konstantín Novosiólov 2009: George E. Smith 2009: Charles K. Kao 2009: Willard Boyle 2008: Toshihide Maskawa 2008: Makoto Kobayashi 2008: Yoichiro Nambu 2007: Albert Fert 2007: Peter Grünberg 2006: John Cromwell Mather 2006: George Smoot 2005: Roy J. Glauber 2005: Theodor W. Hänsch 2005: John L. Hall 2004: David Gross 2004: Frank Wilczek 2004: H. David Politzer 2003: Alekséi Alekséyevich Abrikósov 2003: Anthony Leggett 2003: Vitali Ginzburg 2002: Masatoshi Koshiba 2002: Raymond Davis Jr. 2002: Riccardo Giacconi 2001: Carl Wieman 2001: Wolfgang Ketterle 2001: Eric Allin Cornell 2000: Herbert Kroemer 2000: Zhores Ivanovich Alferov 2000: Jack Kilby 1999: Martinus J. G. Veltman 1999: Gerardus 't Hooft 1998: Horst Ludwig Störmer 1998: Robert B. Laughlin 1998: Daniel C. Tsui 1997: William Daniel Phillips 1997: Steven Chu 1997: Claude Cohen-Tannoudji 1996: Douglas D. Osheroff 1996: Robert Coleman Richardson 1996: David Morris Lee 1995: Martin Lewis Perl 1995: Frederick Reines 1994: Bertram Brockhouse 1994: Clifford Shull 1993: Russell Alan Hulse 1993: Joseph Hooton Taylor Jr. 1992: Georges Charpak 1991: Pierre-Gilles de Gennes 1990: Jerome Isaac Friedman 1990: Richard E. Taylor 1990: Henry Way Kendall 1989: Hans Georg Dehmelt 1989: Norman Foster Ramsey 1989: Wolfgang Paul 1988: Leon Lederman 1988: Melvin Schwartz 1988: Jack Steinberger 1987: Karl Alexander Müller 1987: Johannes Georg Bednorz 1986: Gerd Binnig 1986: Ernst Ruska 1986: Heinrich Rohrer 1985: Klaus von Klitzing 1984: Carlo Rubbia 1984: Simon van der Meer 1983: Subrahmanyan Chandrasekhar 1983: William Alfred Fowler 1982: Kenneth G. Wilson 1981: Nicolaas Bloembergen 1981: Arthur Leonard Schawlow 1981: Kai Siegbahn 1980: James Cronin 1980: Val Logsdon Fitch 1979: Steven Weinberg 1979: Abdus Salam 1979: Sheldon Lee Glashow 1978: Pyotr Kapitsa 1978: Robert Woodrow Wilson 1978: Arno Allan Penzias 1977: Philip Warren Anderson 1977: Nevill Francis Mott 1977: John Hasbrouck van Vleck 1976: Samuel C. C. Ting 1976: Burton Richter 1975: James Rainwater 1975: Aage Niels Bohr 1975: Ben Roy Mottelson 1974: Martin Ryle 1974: Antony Hewish 1973: Leo Esaki 1973: Brian David Josephson 1973: Ivar Giæver 1972: John Bardeen 1972: Leon Cooper 1972: John Robert Schrieffer 1971: Dennis Gabor 1970: Hannes Alfvén 1970: Louis Eugène Félix Néel 1969: Murray Gell-Mann 1968: Luis Walter Álvarez 1967: Hans Bethe 1966: Alfred Kastler 1965: Julian Schwinger 1965: Richard Feynman 1965: Sin-Itiro Tomonaga 1964: Nikolai Basov 1964: Charles Hard Townes 1964: Aleksandr Mikhailovich Prokhorov 1963: Maria Göppert-Mayer 1963: Eugene Wigner 1963: J. Hans D. Jensen 1962: Lev Landau 1961: Robert Hofstadter 1961: Rudolf Mößbauer 1960: Donald Arthur Glaser 1959: Emilio Gino Segrè 1959: Owen Chamberlain 1958: Ilya Frank 1958: Pavel Cherenkov 1958: Igor Tamm 1957: Tsung-Dao Lee 1957: Yang Chen Ning 1956: Walter Houser Brattain 1956: John Bardeen 1956: William Bradford Shockley 1955: Willis Lamb 1955: Polykarp Kusch 1954: Max Born 1954: Walther Bothe 1953: Frits Zernike 1952: Felix Bloch 1952: Edward Mills Purcell 1951: John Cockcroft 1951: Ernest Walton 1950: Cecil Frank Powell 1949: Hideki Yukawa 1948: Patrick Maynard Stuart Blackett 1947: Edward Victor Appleton 1946: Percy Williams Bridgman 1945: Wolfgang Pauli 1944: Isidor Isaac Rabi 1943: Otto Stern 1939: Ernest Lawrence 1938: Enrico Fermi 1937: Clinton Davisson 1937: George Paget Thomson 1936: Victor Francis Hess 1936: Carl David Anderson 1935: James Chadwick 1933: Erwin Schrödinger 1933: Paul Dirac 1932: Werner Heisenberg 1930: Chandrasekhara Venkata Raman 1929: Louis de Broglie 1928: Owen Willans Richardson 1927: Arthur Compton 1927: Charles Thomson Rees Wilson 1926: Jean Perrin 1925: James Franck 1925: Gustav Ludwig Hertz 1924: Manne Siegbahn 1923: Robert Andrews Millikan 1922: Niels Bohr 1921: Albert Einstein 1920: Charles Edouard Guillaume 1919: Johannes Stark 1918: Max Planck 1917: Charles Glover Barkla 1915: William Lawrence Bragg 1915: William Henry Bragg 1914: Max von Laue 1913: Heike Kamerlingh Onnes 1912: Gustaf Dalén 1911: Wilhelm Wien 1910: Johannes Diderik van der Waals 1909: Karl Ferdinand Braun 1909: Guglielmo Marconi 1908: Gabriel Lippmann 1907: Albert Abraham Michelson 1906: Joseph John Thomson 1905: Philipp Lenard 1904: John William Strutt 1903: Marie Curie 1903: Pierre Curie 1903: Henri Becquerel 1902: Pieter Zeeman 1902: Hendrik Lorentz 1901: Wilhelm Röntgen
Datas  Fundación / creación 1901
Recoñecemento  Puntuación da crítica 1 IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence (en) 0.8 Innovation, Science and Economic Development Canada (en)
Localización  Localización Estocolmo  País Suecia
Identificadores Freebase /m/0dt39 WordLift data.thenextweb.com…
Fontes e ligazóns  Páxina WEB nobelprize.org
Wikidata G:Commons C:Commons

A 1ª Conferencia de Solvay, en 1911, na que participaron 9 laureados co Nobel de Física. Sentados, de esquerda a dereita: W. Nernst, M. Brillouin, E. Solvay, H. Lorentz (presidente da conferencia), E. Warburg, J. Perrin, W. Wien, M. Curie e H. Poincaré. De pé, de esquerda a dereita: R. Goldschmidt, M. Planck, H. Rubens, A. Sommerfeld, F. Lindemann, M. de Broglie, M. Knudsen, F. Hasenöhrl, G. Hostelet, E. Herzen, J.H. Jeans, E. Rutherford, H. Kamerlingh Onnes, A. Einstein e P. Langevin.

O Premio Nobel de Física (en sueco: Nobelpriset i fysik), é un dos cinco Premios Nobel que outorga a Real Academia das Ciencias de Suecia, en Estocolmo, xunto cos Premio Nobel de Química, o Premio Nobel de Literatura, o Premio Nobel da Paz e mailo Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina. Tradicionalmente, o de física é o primeiro en entregarse e o primeiro ano que se entregou foi no 1901. Como os demais premios, é administrado pola Fundación Nobel.

Antecedentes

Alfred Nobel, na súa última vontade e testamento, afirmou que a súa riqueza debería ser utilizada para crear unha serie de premios para aqueles que lle confiran o "maior beneficio á humanidade" nos campos da física, a química, a paz, a fisioloxía ou a medicina e a literatura. Aínda que Nobel escribiu varios testamentos durante a súa vida, o derradeiro foi escrito un ano antes de morrer e asinouse no Club Sueco-Noruegués de París o 27 de novembro de 1895. Nobel legou o 94% dos seus activos totais, 31 millóns de coroas suecas (2,9 millóns de dólares, ou 2,7 millóns de euros en 2023), para establecer e dotar os cinco premios Nobel. Debido ao nivel de escepticismo ao redor do testamento, non foi ata o 26 de abril de 1897 cando foi aprobado polo Storting (Parlamento noruegués).

Os executores do seu testamento foron Ragnar Sohlman e Rudolf Lilljequist, quen formaron a Fundación Nobel para coidar a fortuna de Nobel e organizar os premios. Conforme ás indicacións no testamento, o premio é administrado pola Fundación Nobel e outorgado por un comitê que consiste de cinco membros electos pola Academia Real.

Os membros do Comité Nobel noruegués que debían outorgar o Premio da Paz foron nomeados pouco despois de aprobarse o testamento. As outras organizacións que concederon premios seguiron: Karolinska Institutet o 7 de xuño, a Academia Sueca o 9 de xuño e a Real Academia Sueca de Ciencias o 11 de xuño. A Fundación Nobel estableceu entón pautas para a concesión dos premios. En 1900, os estatutos recentemente creados da Fundación Nobel foron promulgados polo rei Óscar II. Segundo o testamento de Nobel, a Real Academia Sueca de Ciencias concede o Premio de Física.

Características

De gran relevancia dende a súa creación, obedecendo a vontade do químico Alfred Nobel, expresa no seu testamento, é un premio atribuído anualmente, en outubro, polos membros da Real Academia das Ciencias de Suecia «(...) á persoa que realizase o descubrimento ou invención máis importante dentro do campo da física». Porén, a cerimonia onde se entregan oficialmente, polo rei de Suecia, a medalla e o diploma da fundación e un certificado para o premio monetario celébrase o 10 de decembro, día do aniversario do creador do premio. Dende 2001, a cantidade que se lle dá ó gañador é de 10 millóns de coroas suecas (pouco máis de 1 millón de euros).

Estatísticas (até 2024)

Desde 1901, outorgáronse en 118 ocasións, quedando sen outorgar, por diferentes razóns, en 1916, 1931, 1934, 1940, 1941 e 1942 polo que os cartos se engadiron aos fondos da Fundación. Os estatutos indican que non se pode entregar a máis de 3 persoas, polo que, entre 1901 e 2024, hai 47 premios de física outorgados a unha soa persoa; en 33 ocasións se compartiron entre 2 galardoados e en 38 ocasións se compartiron entre 3; cun total de 226 persoas galardoadas en total.

Das 226 persoas galardoadas, só 5 foron mulleres: Marie Curie en 1903, Maria Goeppert Mayer en 1963, Donna Strickland en 2018, Andrea Ghez en 2020 e Anne L’Huillier en 2023; e, soamente, unha persoa o recibiu en 2 ocasións, John Bardeen, en 1956 e 1972.

O máis novo en recibilo foi William Lawrence Bragg, que o recibiu en 1905, cando tiña 25 anos, e o máis vello foi Arturo Ashkin, que o recibiu en 2018, cando tiña 96 anos.

Familiares galardoados

O único matrimonio galardoado foi o de Marie Curie e Pierre Curie en 1903. En troques, hai 4 casos de pais e fillos: Sir William Henry Bragg xunto co seu fillo William Lawrence Bragg, o recibiron xuntos en 1915; Niels Henrik David Bohr en 1922 e seu fillo Aage Niels Bohr no 1975; Karl Manne Georg Siegbahn en 1924 e seu fillo Kai M. Siegbahn en 1981 e Joseph John Thomson en 1906 mailo seu fillo George Paget Thomson en 1937.

Premiados

Data	Laureados	Foto	Nacionalidade	Traballos recompensados
1901	Wilhelm Conrad Röntgen		Imperio Alemán	"En recoñecemento dos extraordinarios servizos que ha prestado polo descubrimento dos extraordinarios raios que posteriormente levan o seu nome".
1902	Hendrik A. Lorentz (1/2)		Países Baixos	"En recoñecemento ao extraordinario servizo que prestaron polas súas investigacións sobre a influencia do magnetismo nos fenómenos radiolóxicos".
	Pieter Zeeman (1/2)
1903	Antoine Henri Becquerel (1/2)		Francia	"En recoñecmento aos extraordinarios servizos que prestou polo seu descubrimento da radioactividade espontáne".
	Pierre Curie (1/4)			"En recoñecemento aos extraordinarios servizos prestados polas súas investigacións conxuntas sobre os fenómenos radiolóxicos descubertos polo profesor Henri Becquerel".
	Marie Curie (1/4)
1904	Lord John William Strutt		Inglaterra	"Polas súas investigacións sobre as densidades dos gases máis importantes e polo seu descubrimento de argon en relación con estes estudos".
1905	Philipp Lenard		Imperio Alemán	"Polo seu traballo sobre os raios catódicos."
1906	Sir Joseph John Thomson		Inglaterra	Pescudas sobre a condución do gas. Primeiro modelo atómico.
1907	Albert Abraham Michelson		Estados Unidos	Desenvolvemento de diversos instrumentos ópticos de precisión e investigacóns desenvolvidas con estes instrumentos nos campos da espectroscopía e meteoroloxía.
1908	Gabriel Lippmann		Francia	Polo seu método de reproducir fotografías en cor baseado nos fenómenos de interferencia luminosa.
1909	Guglielmo Marconi		Italia	Invención da telegrafía sen fíos por ondas hertzianas e do osciloscopio catódico (tubo de Braun)
	Karl Ferdinand Braun		Imperio Alemán
1910	Johannes Diderik van der Waals		Países Baixos	Ecuación de estado para gases e líquidos (lei de Van der Waals)
1911	Wilhelm Wien		Imperio Alemán	Descubrimento sobre as leis da radiación da calor
1912	Gustaf Dalén		Suecia	Invención do regulamento automático para a chama das farolas e dos faros.
1913	Heike Kamerlingh Onnes		Países Baixos	Pola súa investigación das propiedades da materia a baixas temperaturas.
1914	Max von Laue		Imperio Alemán	Polo seu descubrimento da difracción dos raios X polo cristais.
1915	William Henry Bragg		Inglaterra	Fundamentos da radiocristalografía moderna.
	William Lawrence Bragg
1916	Destinado ao Fondo Especial desta sección do premio.
1917	Charles Glover Barkla		Inglaterra	Propagación das ondas de radio e os raios X.
1918	Max Planck		Alemaña	Polo seu descubrimento dos cuantos de enerxía.
1919	Johannes Stark		Alemaña	O efecto Stark: descomposición dos raios espectrais por un campo eléctrico.
1920	Charles Edouard Guillaume		Suíza	Pola mellora da precisión das medidas en Física debido ó descubrimento de anomalías nas aliaxes níquel-aceiro.
1921	Albert Einstein		Alemaña	Polo impulso ó avance da física teórica, en particular pola lei do efecto fotoeléctrico.
1922	Niels Bohr		Dinamarca	Pola investigación da estrutura do átomo e a radiación emanada deles (mellora teórica do modelo de Rutherford).
1923	Robert Andrews Millikan		Estados Unidos	Pola medida da carga eléctrica elemental do electrón.
1924	Karl Manne Georg Siegbahn		Suecia	Polo seu traballo no campo da espectroscopía dos raios X.
1925	James Franck Gustav Ludwig Hertz		Alemaña	Polo descubrimento das leis que regulan o impacto do electrón sobre o átomo.
1926	Jean Baptiste Perrin		Francia	Polo traballo sobre a estrutura descontinua da materia.
1927	Arthur Holly Compton		Estados Unidos	Polo descubrimento do efecto Compton.
	Charles Thomson Rees Wilson		Escocia	Polo seu método de visualización de camiños seguidos polas partículas eléctricas (cámara de Wilson).
1928	Sir Owen Willans Richardson		Inglaterra	"...polo seu traballo sobre o efecto termoiónico e, sobre todo, polo descubrimento da lei que leva o seu nome".
1929	Louis de Broglie		Francia	Polo seu descubrimento da natureza ondulatoria do electrón,
1930	Sir Chandrasekhara Venkata Raman		India	Polo seu traballo sobre a dispersión da luz (efecto Raman).
1931	Destinado ao Fondo Especial desta sección do premio.
1932	Werner Heisenberg		Alemaña	Pola creación da mecánica cuántica.
1933	Paul Adrien Maurice Dirac		Inglaterra	Polo descubrimento de novas formas na teoría atómica.
	Erwin Schrödinger		Austria
1934	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1935	James Chadwick		Inglaterra	Descuberta do neutrón.
1936	Carl David Anderson		Estados Unidos	Polo descubrimento do positrón.
	Victor Franz Hess		Austria	Polo seu descubrimento da radiación cósmica.
1937	Clinton Joseph Davisson		Estados Unidos	Pola descuberta experimental da difracción dos electróns polos cristais.
	Sir George Paget Thomson		Inglaterra
1938	Enrico Fermi		Italia	Pola súa demostración da existencia de novos elementos radioactivos producidos por irradación de neutróns e o descubrimento relacionado das reaccións nucleares por neutróns lentos.
1939	Ernest Lawrence		Estados Unidos	Pola invención, desenvolvemento e resultados do ciclotrón.
1940	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1941	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1942	1/3 destinado ao Fondo Principal e 2/3 ao Fondo Especial desta sección do premio
1943	Otto Stern		Estados Unidos	Polo descubrimento do momento magnético do protón e o método do raio molecular.
1944	Isidor Isaac Rabi		Estados Unidos	Polo método de resonancia en relación coas propiedades magnéticas do núcleo atómico.
1945	Wolfgang Ernst Pauli		Austria	"polo descubrimento do Principio de Exclusión, tamén chamado Principio de Pauli".
1946	Percy Williams Bridgman		Estados Unidos	Pola invención dun aparello para producir moi altas presións.
1947	Edward Victor Appleton		Inglaterra	Polas súas investigacións sobre a alta atmosfera, en particular, polo descubrimento da capa Appleton.
1948	Patrick Maynard Stuart Blackett		Inglaterra	Polo desenvolvemento do método da cámara de néboa de Wilson, e os descubrimentos subsecuentes na física nuclear e a radiación cósmica.
1949	Hideki Yukawa (湯川 秀樹)		Xapón	Polo descubrimento dos mesóns en base ó traballo teórico sobre as forzas nucleares.
1950	Cecil Frank Powell		Inglaterra	Polo desenvolvemento do método fotográfico para o estudo dos procesos nucleares e a súa aplicación ó estudo dos mesóns.
1951	Sir John Cockcroft		Inglaterra	Polo seu traballo sobre a transmutación de núcleos atómicos producido por partículas atómicas aceleradas artificialmente.
	Ernest Walton		Irlanda
1952	Felix Bloch		Estados Unidos	Polo desenvolvemento de novos métodos de medidas magnéticas de precisión.
	Edward Mills Purcell
1953	Frits Zernike		Países Baixos	Polo método de contraste de fase a a súa aplicacion ó microscopio de contraste de fase.
1954	Max Born		Alemaña Occidental	Pola súa investigación fundamental en mecánica cuántica, e en particular, pola súa interpretación estatística da función de onda.
	Walther Wilhelm Georg Bothe			Polo método de coincidencia.
1955	Willis Eugene Lamb		Estados Unidos	Polos descubrimentos relacionados coa estrutura fina do espectro do hidróxeno.
	Polykarp Kusch			Pola determinación precisa do momento magnético do electrón.
1956	William Bradford Shockley		Estados Unidos	Polas súas investigacións sobre semicondutores e o efecto transistor.
	Walter Houser Brattain
	John Bardeen
1957	Chen Ning Yang (楊振寧)		China	Pola súa profunda investigación das leis de paridade.
	Tsung-Dao Lee (李政道)
1958	Pavel Tcherenkov (Павел Черенков)		URSS	Polo descubrimento e interpretación do efecto Tcherenkov.
	Ilia Frank (Илья Франк)
	Igor Tamm (Игорь Тамм)
1959	Emilio Gino Segrè		Estados Unidos Italia	Descuberta do antiprotón
	Owen Chamberlain		Estados Unidos
1960	Donald Arthur Glaser		Estados Unidos	Pola invención da cámara de burbullas.
1961	Robert Hofstadter		Estados Unidos	Polos seus estudos pioneiros na dispersión do electrón no núcleo atómico e os seus descubrimentos na estrutura dos nucleóns
	Rudolf Ludwig Mössbauer		Alemaña Occidental	Polos seus estudos sobre a absorción resonante da radiación gamma e o efecto Mössbauer.
1962	Lev Davidovich Landau (Лев Давидович Ландау)		URSS	Polas súas teorías para a materia condensada, especialmente, helio líquido.
1963	Eugene Paul Wigner		Estados Unidos	Pola súa contribución á teoría do núcleo atómico e partículas elementais, particularmente polo descubrimento e aplicación de principios de simetría.
	Maria Goeppert-Mayer
	Hans Daniel Jensen			Polos seus descubrimentos sobre a superficie nuclear.
1964	Charles Townes		Estados Unidos	Polo seu traballo no campo da electrónica cuántica, que levou á construción de osciladores e amplificadores baseados no principio dos máser e láser.
	Nikolai Basov (Николай Геннадиевич Басов)		URSS
	Alexandr Prokhorov (Александр Михайлович Прохоров)		URSS
1965	Julian Schwinger		Estados Unidos	Polo seu traballo en electrodinámica cuántica.
	Richard P. Feynman
	Sin-Itiro Tomonaga (朝永 振一郎)		Xapón
1966	Alfred Kastler		Francia	Polo desenvolvemento de métodos ópticos para o estudo das resonancias hertzianas nos átomos.
1967	Hans Bethe		Estados Unidos	Polas súas contribuciónas á teoría das reaccións nucleares, en particular no relacionado coa enerxía das estrelas.
1968	Luis Walter Álvarez		Estados Unidos	Pola súa decisiva contribución á física das partículas elementais, en particula o descubrimento dun gran número de estados de resonancia.
1969	Murray Gell-Mann		Estados Unidos	Pola contribución á clasificación das partículas elementais e as súas interaccións.
1970	Hannes Alfvén		Suecia	Polos seus descubrimentos en magnetohidrodinámica e a aplicación de física do plasma.
	Louis Eugène Félix Néel		Francia
1971	Dennis Gabor		Hungría	Pola invención e desenvolvemento do método holográfico.
1972	John Bardeen		Estados Unidos	Pola teoría da supercondutividade (Teoría BCS)
	Leon Cooper
	John Robert Schrieffer
1973	Leo Esaki (江崎 玲於奈)		Xapón	Polo estudo do efecto túnel en semicondutores.
	Ivar Giaever		Estados Unidos
	Brian David Josephson		Gales	Pola predición teórica de propiedade dunha supercorrente a traverso dunha barreira túnel, en particular, o efecto Josephson.
1974	Sir Martin Ryle		Inglaterra	Pola súa investigación en radio astrofísica (técnica de apertura de síntese e descubrimento dos púlsares, respectivamente).
	Antony Hewish
1975	James Rainwater		Estados Unidos	Polo estudo e descubrimento da relación entre movemento colectivo e movemento particular nos núcleos atómicos, e o desenvolvemento subsecuente da teoría do núcleo atómico.
	Aage N. Bohr		Dinamarca
	Ben Roy Mottelson
1976	Burton Richter		Estados Unidos	Polos traballos sobre o descubrimento de partículas elementais pesadas dun novo tipo.
	Samuel Chao Chung Ting (丁肇中)
1977	Philip Warren Anderson		Estados Unidos	Polo estudo da estrutura electrónica dos sistemas magnéticos desordeados.
	Sir Nevill Francis Mott		Inglaterra
	John Hasbrouck van Vleck		Estados Unidos
1978	Petr Kapitsa (Петр Леонидович Капица)		URSS	Polas súas invencións e descubrimentos na área da física de baixas temperaturas.
	Arno Allan Penzias		Estados Unidos	Polo seu descubrimento da radiación de fondo de microondas.
	Robert Woodrow Wilson		Estados Unidos
1979	Sheldon Lee Glashow Abdus Salam Steven Weinberg		Estados Unidos Paquistán Estados Unidos	Pola teoría da campo unificado electrodébil.
1980	James Watson Cronin		Estados Unidos	Polo estudo da violación de principios fundamentais de simetría no decaemento dos mesóns K neutros.
	Val Logsdon Fitch
1981	Nicolaas Bloembergen		Estados Unidos	Polo desenvolvemento da espectroscopía láser Polo desenvolvemento da espectroscopía electrónica de alta resolución.
	Arthur Leonard Schawlow
	Kai Siegbahn		Suecia
1982	Kenneth Geddes Wilson		Estados Unidos	Pola teoría dos fenómenos críticos en relación coas transicións de fase.
1983	Subrahmanyan Chandrasekhar		Estados Unidos	Polos estudos teóricos na estrutura e evolución das estrelas.
	William A. Fowler			Pola contribución ó estudo da xénese dos elementos químicos.
1984	Carlo Rubbia		Italia	Pola contribución á obtención das partículas W e Z, portadoras da forza electrodébil.
	Simon van der Meer		Países Baixos
1985	Klaus von Klitzing		Alemaña Occidental	Pola descuberta do Efecto Hall cuántico.
1986	Gerd Binnig		Alemaña Occidental	Polo deseño do primeiro microscopio electrónico.
	Heinrich Rohrer		Suíza
	Ernst August Friedrich Ruska		Alemaña Occidental
1987	Johannes Georg Bednorz		Alemaña Occidental	Polos avances na supercondutividade en materiais metálicos.
	Karl Alexander Müller		Suíza
1988	Leon Lederman		Estados Unidos	Pola demostración da estrutura dobre dos leptóns.
	Melvin Schwartz
	Jack Steinberger
1989	Hans Georg Dehmelt Wolfgang Paul Norman Foster Ramsey		Alemaña Occidental Alemaña Occidental Estados Unidos	Polo desenvolvemento das bases dos reloxos atómicos. Polo desenvolvemento da trampa de ións.
1990	Jerome Isaac Friedman Henry Way Kendall Richard E. Taylor		Estados Unidos Estados Unidos Canadá	Por establecer as bases para o modelo de quarks.
1991	Pierre-Gilles de Gennes		Francia	Pola xeneralización de métodos de estudo a formas complexas de materia
1992	Georges Charpak		Francia	Pola invención e desenvolvemento de detectores de partículas.
1993	Russell Alan Hulse		Estados Unidos	Descuberta dun púlsar nun sistema de estrelas binarias.
	Joseph Hooton Taylor
1994	Bertram N. Brockhouse		Canadá	Estudo da estrutura e das propiedades dos cristais.
	Clifford G. Shull		Estados Unidos
1995	Martin Lewis Perl		Estados Unidos	Descuberta do leptón τ.
	Frederick Reines			Pola detección do neutrino.
1996	Douglas Dean Osheroff		Estados Unidos	Polo descubrimento da superfluideza no Helio-3.
	David Morris Lee
	Robert Coleman Richardson
1997	Claude Cohen-Tannoudji		Francia	Desenvolvemento de métodos para arrefecer e atrapar átomos con luz láser.
	Steven Chu		Estados Unidos
	William Daniel Phillips		Estados Unidos
1998	Robert B. Laughlin		Estados Unidos	Polo descubrimento dunha nova forma de fluído cuántico con excitacións cargadas fraccionais (efecto Hall cuántico).
	Horst L. Störmer		Alemaña
	Daniel C. Tsui		Estados Unidos
1999	Gerardus 't Hooft		Países Baixos	Por dilucidar a estrutura cuántica da interacción electrofeble na física de partículas.
	Martinus J. G. Veltman
2000	Zhores Ivanovich Alferov		Belarús	Desenvolvemento de heteroestruturas semi-condutoras para a electrónica rápida e a optoelectrónica.
	Herbert Kroemer		Alemaña
	Jack S. Kilby		Estados Unidos
2001	Eric A. Cornell		Estados Unidos	Pola realización doa condensado de Bose-Einstein en gases enrarecidos de átomos alcalinos.
	Wolfgang Ketterle		Alemaña
	Carl E. Wieman		Estados Unidos
2002	Masatoshi Koshiba (小柴 昌俊)		Xapón	Polas súas contribucións pioneiras á astrofísica, en particular na detección de neutrinos cósmicos (Koshiba e Davis), e a descuberta das fontes astrofísicas de raios X (Giacconi).
	Raymond Davis		Estados Unidos
	Riccardo Giacconi
2003	Alekséi Alekséyevich Abrikósov (Алексей Алексеевич Абрикосов)		Rusia	Polas súas contribucións pioneiras á teoría dos supercondutores e superfluídos.
	Vitaly L. Ginzburg (Виталий Лазаревич Гинзбур)
	Anthony J. Leggett		Estados Unidos
2004	David Gross		Estados Unidos	Polos seus descubrimentos sobre as interaccións dos quarks formulando o concepto de liberdade asintótica en cromodinámica cuántica.
	H. David Politzer
	Frank Wilczek
2005	Roy J. Glauber		Estados Unidos	Roy J. Glauber pola súa contribución á teoría cuántica de coherdanza óptica.
	John L. Hall			John L. Hall e Theodor W. Hänsch, polas súas contribucións ó desenvolvemento da espectroscopía de precisión baseada en láser, incluíndo a técnica de frecuencia óptica combinada.
	Theodor W. Hänsch		Alemaña
2006	George Fitzgerald Smoot		Estados Unidos	Pola descuberta da natureza dos corpos negros, da radiación cósmica de fondo e das súas anisotropías.
	John Cromwell Mather
2007	Albert Fert (1/2)		Francia	"polo descubrimento magnetorresistencia xigante."
	Peter Grünberg (1/2)		Alemaña
2008	Yoichiro Nambu (1/2)		Estados Unidos	"...polo descubrimento do mecanismo da simetría rota espontánea na física subatómica".
	Makoto Kobayashi (1/4)		Xapón	"...polo descubrimento da orixe da disimetría que predí cando menos a existencia de tres familias de quarks na natureza."
	Toshihide Maskawa (1/4)
2009	Charles K. Kao (1/2)		Hong Kong	"...polos logros innovadores sobre a transmisión de luz en fibra para a comunicación óptica."
	Willard S. Boyle (1/4)		Canadá	"...pola invención dun circuíto de semicondutores de imaxe - o sensor CCD".
	George E. Smith (1/4)		Estados Unidos
2010	Andre Geim (1/2)		Rusia	Polos seus traballos no desenvolvemento do grafeno.
	Konstantín Novosiólov (1/2)		Rusia
2011	Saul Perlmutter (1/2)		Estados Unidos	Polo descubrimento da expansión acelerada do universo a través do estudo e observación das supernovas.
	Adam Riess (1/4)		Estados Unidos
	Brian Schmidt (1/4)		Australia
2012	Serge Haroche (1/2)		Francia	Pola súa metodoloxía revolucionaria que permitiu medir e manipular os sistemas individuais de quanto.
	David Wineland (1/2)		Estados Unidos
2013	Peter Higgs (1/2)		Reino Unido	Polos seus traballos e concepción do bosón de Higgs.
	François Englert (1/2)		Bélxica
2014	Isamu Akasaki (1/3)		Xapón	"...pola invención de díodos emisores de luz azul eficientes que permiten fontes de luz branca brillantes e que aforran enerxía".
	Hiroshi Amano (1/3)		Xapón
	Shuji Nakamura (1/3)		Xapón
2015	Takaaki Kajita (1/2)		Xapón	"...pola descuberta das oscilacións dos neutrinos, que permiten demostrar que os neutrinos teñen masa."
	Arthur B. McDonald (1/2)		Canadá
2016	David J. Thouless (1/2)		Reino Unido	"...polos descubrimentos teóricos nas transicións de fase topolóxicas e as fases topolóxicas da materia."
	Duncan Haldane (1/4)		Reino Unido
	Michael Kosterlitz (1/4)		Reino Unido
2017	Rainer Weiss (1/2)		Estados Unidos	"...polas decisivas contribucións ao detector LIGO e á observación das ondas gravitacionais."
	Kip Thorne (1/4)		Estados Unidos
	Barry Barish (1/4)		Estados Unidos
2018	Arthur Ashkin (1/2)		Estados Unidos	"...polas pinzas ópticas e a súa aplicación aos sistemas biolóxicos."
	Gérard Mourou (1/4)		Francia	"...Polo seu método de xeración de pulsos ópticos de alta intensidade e ultra-curtos."
	Donna Strickland (1/4)		Canadá
2019	James Peebles (1/2)		Canadá	"...polos descubrimentos teóricos na cosmoloxía física."
	Michel Mayor (1/4)		Suíza	"...polo descubrimento dun exoplaneta orbitando unha estrela de tipo solar."
	Didier Queloz (1/4)		Suíza
2020	Roger Penrose (1/2)		Reino Unido	"...polo descubrimento de que a formación de buratos negros é unha predición robusta da teoría xeral da relatividade."
	Reinhard Genzel (1/4)		Alemaña	"...polo descubrimento dun obxecto compacto supermasivo no centro da nosa galaxia."
	Andrea Ghez (1/4)		Estados Unidos
2021	Syukuro Manabe (1/4)		Xapón	"...pola modelaxe do clima terrestre, a cuantificación da variabilidade e a predición fiable do quecemento global."
	Klaus Hasselmann (1/4)		Alemaña
	Giorgio Parisi (1/2)		Italia	"...polo descubrimento da interacción de trastornos e flutuacións nos sistemas físicos desde escalas atómicas a planetarias."
2022	Alain Aspect (1/3)		Francia	"...polos seus experimentos con fotóns entrelazados, establecendo a violación das desigualdades de Bell e por ser pioneiros na ciencia da información cuántica."
	John Clauser (1/3)		Estados Unidos
	Anton Zeilinger (1/3)		Austria
2023	Pierre Agostini (1/3)		Francia	"...polos métodos experimentais que xeran pulsos attosegundos de luz para o estudo da dinámica electrónica na materia."
	Ferenc Krausz (1/3)		Hungría
	Anne L'Huillier (1/3)		Francia
2024	John Hopfield (1/2)		Estados Unidos	"...polos seus descubrimentos fundamentais que permitan a aprendizaxe automática con redes neuronais artificiais."
	Geoffrey Hinton(1/2)		Reino Unido/ Canadá
2025	John Clarke (1/3)		Reino Unido	"...polas súas descubertas sobre o efecto túnel en mecánica cuántica macroscópica e pola cuantización da enerxía nun circuíto eléctrico."
	Michel Devoret(1/3)		Francia
	John Martinis(1/3)		Estados Unidos

Véxase tamén

Bibliografía

• Sohlman, Ragnar (1983). The Legacy of Alfred Nobel: The Story behind the Nobel Prizes (en inglés). Londres: Bodley Head. ISBN 0 370 30990 1. 

Ligazóns externas

• Fundación Nobel (en inglés)
• Listaxe de premiados e contribucións da Fundación Nobel (en inglés)