Xela Arias

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Xela Arias
Blank woman placeholder.svg
Datos persoais
Nacemento 4 de marzo de 1962
Lugar Lugo Galicia Galicia
Falecemento 1 de novembro de 2003
Lugar Vigo Galicia Galicia
Soterrado {{{soterrado}}}
Soterrada {{{soterrada}}}
Residencia {{{residencia}}}
Nacionalidade {{{nacionalidade}}}
Cónxuxe
Fillos {{{fillos}}}
Relixión {{{relixión}}}
Actividade
Lingua {{{lingua}}}
Lingua Galego
Período {{{período}}}
Movemento {{{movemento}}}
Xéneros Poesía
Princ. obras {{{obras}}}
Alma mater {{{alma_mater}}}
Estudos {{{estudos}}}
Ocupación {{{ocupación}}}
Profesión {{{profesión}}}
Organización {{{organización}}}
Cargos {{{cargos}}}
Premios {{{premios}}}
[[Ficheiro:{{{sinatura}}}|centro|150px]]
{{{web}}}

Xela Arias Castaño, nada en Lugo o 4 de marzo de 1962 e finada en Vigo o 1 de novembro de 2003[1], foi unha poeta e tradutora galega.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Filla de Valentín Arias e de Amparo Castaño López, naceu co nome de María de los Ángeles, que mudou en 1984 polo de María dos Anxos, se ben foi chamada Xela desde os seis anos. Finalmente, en 1995 mudou o seu nome polo de Xela. Estudou no Colexio Fingoi entre os catro e os sete anos, cando a familia se mudou a Vigo. Logo de facer COU abandonou os estudos, e comezou a traballar en Edicións Xerais desde o seu nacemento en 1979, traballando coma correctora de estilo e editora ata 1996.

En 1991 retomou os estudos, e en 1996 licenciouse en Filoloxía Hispánica pola universidade de Santiago de Compostela, especializándose en galego-portuguesa. No curso 1999-2000 comezou a execer como profesora substituta de lingua e literatura castelá en institutos de Santa Comba, Moaña, Pontevedra, Santiago de Compostela e Vigo. En anos seguintes foi docente en Chapela, , A Guarda, Vigo,

Publicou en xornais e revistas coma Faro de Vigo, Jornal de Notícias de Porto, Dorna, Tintimán, Carel ou Katarsis e colaborou en publicacións coma Festa da Palabra Silenciada, Luzes de Galiza ou Boletín Galego de Literatura.

No ano 1986 foi finalista de dous premios, o Losada Diéguez coa súa primeira obra Denuncia do equilibrio, e o Esquío de poesía con Lili sen pistolas, obra aínda inédita. Traduciu a Jorge Amado, Camilo Castelo Branco, James Joyce, Fenimore Cooper e Wenceslao Fernández Flórez, entre outros.

"Tan intensas e punxentes como as súas arelas de liberdade, independencia e xustiza, eran nela o sentido e mais a práctica da solidariedade". Valentín Arias, pai da autora.

En 1992 casou co fotógrafo e matemático ourensán Xulio Gil, con quen en 1994 tivo o seu único fillo, Darío; separáronse no ano 2002. No ano 2004 Xela finou dun ataque ao corazón con corenta e un anos de idade.[2] Foi soterrada no cemiterio de Pereiró.

Obras[editar | editar a fonte]

Poesía[editar | editar a fonte]

Traducións[editar | editar a fonte]

  • Caballum, de Carlos Oroza (1983).
  • Amor de perdición, de Camilo Castelo Branco (1986, Xerais).
  • Cidades fantásticas. Príncipes e Xins da mitoloxía e as lendas árabes, de Khairat Al-Saleh, en colaboración con Valentín Arias (1986, Xerais).
  • Contos ó teléfono, de Gianni Rodari (1986, Juventud).
  • O Gato Gaiado e a Andoriña Señá: Unha Historia de Amor, de Jorge Amado (1986, Xerais).
  • O bosque animado, de Wenceslao Fernández Flórez (1987, Xerais).
  • As bruxas, de Roald Dahl (1989, Xerais).
  • Belledonne, habitación 16, de Anke Vries (1990, SM).
  • Os Corredoiras, de Juan Farias (1990, SM).
  • Dublineses, de James Joyce, con Débora Ramonde e Rafael Ferradás (1990, Xerais).
  • O enxeñoso fidalgo don Quixote da Mancha, de Miguel de Cervantes, con Valentín Arias, Xosefa S. Fernández, A. Palacio Sánchez, Xavier Senín e Xesús Senín (1990, Xuntanza).
  • Franka, de Henk Kuijpers, con María Xesús Lameiro (1990, Xerais).
  • Rosa, miña irmá Rosa, de Alice Vieira (1990, SM).
  • Camiñando sobre as augas, de José Viale Moutinho (1993, Xerais).
  • O derradeiro dos mohicanos, de James Fenimore Cooper (1993, Xerais).
  • Drácula, de Bram Stoker (1999, Xerais).
  • Venus Negra, de Angela Carter (2001, Xerais).
  • Relatos, de Gloria Pampillo (2002, Bivir).

Colectivas[editar | editar a fonte]

  • Contos dos nenos galegos (1984, A. C. O Facho).
  • Escolma de poesía galega (1976-1984) (1984, Sotelo Blanco).
  • Contos eróticos. Elas (1990, Xerais).
  • Fin de milenio (1991, Libertarias).
  • Palabra de muller (1992, Xerais).
  • Daquelas que cantan. Rosalía na palabra de once escritoras galegas (1997, Fundación Rosalía de Castro).
  • Río de son e vento (1999, Xerais).
  • Alma de beiramar (2003, Asociación de Escritores en Lingua Galega).[3]
  • Elas 2: antoloxía poética (2003, Unión Comarcal de CCOO de Vigo).
  • Un futuro para a lingua (2003, Xunta de Galicia).
  • Intifada. Ofrenda dos poetas galegos a Palestina, (2003, Fundación Araguaney).
  • X. Espazo para un signo (2005, Xerais).
  • Cartafol poético para Alexandre Bóveda (2006, Espiral Maior).

Notas[editar | editar a fonte]

  1. "Xela Arias, poetisa y traductora", obituario en El País, 4 de novembro de 2003 (en castelán).
  2. Paneis da exposición Mulleres galegas na historia, Concello de Redondela, maio de 2010.
  3. Alma de beiramar, obra íntegra en pdf.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]