Armando Cotarelo Valledor

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Armando Cotarelo Valledor
Image of none.svg
Datos persoais
Nacemento 22 de decembro de 1879
Lugar Veiga, Terra Eo-Navia Asturias Asturias
Falecemento 8 de decembro do ano 1950
Lugar Madrid España España
Soterrado {{{soterrado}}}
Soterrada {{{soterrada}}}
Residencia {{{residencia}}}
Nacionalidade {{{nacionalidade}}}
Cónxuxe {{{cónxuxe}}}
Fillos {{{fillos}}}
Relixión {{{relixión}}}
Actividade
Lingua {{{lingua}}}
Lingua Galego, castelán
Período {{{período}}}
Movemento {{{movemento}}}
Xéneros Poesía, narrativa, teatro
Princ. obras {{{obras}}}
Alma mater {{{alma_mater}}}
Estudos {{{estudos}}}
Ocupación {{{ocupación}}}
Profesión {{{profesión}}}
Organización {{{organización}}}
Cargos {{{cargos}}}
Premios {{{premios}}}
[[Ficheiro:{{{sinatura}}}|centro|150px]]
{{{web}}}

Dedicóuselle o Día das Letras Galegas no 1984.

Armando Cotarelo Valledor, nado na Veiga, Terra Eo-Navia, o 22 de decembro de 1879 e finado en Madrid o 8 de decembro do ano 1950, foi un escritor galego. Dedicóuselle o Día das Letras Galegas de 1984.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Era fillo do erudito Emilio Cotarelo Mori. Estudou Filosofía e Letras en Madrid, doutorándose en 1904 cunha tese sobre a literatura galega medieval. Ese mesmo ano foi nomeado Catedrático de Lingua e Literatura españolas na Universidade de Santiago de Compostela, onde chegou a ser vicerreitor e decano. Casou coa compostelá María Botana Sieiro.

Foi un dos promotores da Exposición Rexional de 1909 e da Exposición de Arte de 1926. Creou e dirixiu a revista Ultreya, activa entre 1919 e 1920. En 1920 foi elixido membro da Real Academia Galega (aínda que non chegou a tomar cargo), á que representou na Real Academia Española en 1929 xunto con Ramón Cabanillas. En 1942 foi elixido membro da Real Academia de Historia de España.

Participou no movemento galeguista e foi membro activo das Irmandades da Fala. Foi membro fundador, primeiro presidente do Seminario de Estudos Galegos (1923-1925) e a persoa quen lle deu nome ao seminario[1]. En 1925 trasladouse a Madrid como catedrático da Universidade, deixando a presidencia do Seminario.

Durante a guerra civil española o autor apoiou a dereita sublevada.

Estudou a literatura galega medieval, sendo un dos precursores en Galicia neste aspecto. Se ben os seus estudos teñen unha sólida formación e documentación histórica, o seu criterio filolóxico e estudo literario é máis feble[2].

Obra[editar | editar a fonte]

Teatro[editar | editar a fonte]

No eido do teatro foi continuador da liña ruralista. Abrangue o drama rural (Trebón, O lubicán) e de ambiente mariñeiro (Beiramar, Mourenza); a comedia sentimental (Sinxebra) e a traxedia histórica (Hostia). Agás Mourenza (estreada en Madrid en 1932) e Hostia, todas as pezas foron estreadas en Santiago de Compostela polo Cadro Dramático da Universidade con dirección do propio autor.

  • Trebón (1922).
  • Sinxebra (1923; bilingüe).
  • O lubicán (1924). Estreada con Fermín Bouza Brey e Olimpia Valencia nos papeis principais.
  • Hostia (1926).
  • Beiramar (1931).
  • Mourenza (1931; bilingüe). Estreada en Madrid en 1932.
  • Ultreya, libreto de ópera (1935; bilingüe).
  • Érase una vez un rey... (en castelán, inédita ata 1992)

Narrativa[editar | editar a fonte]

  • Palladys Tyrones (1919) (parte II da triloxía Memorias de un escolar de antaño 1808-1809. En castelán.)
  • La enseña radía (1921) (parte I da triloxía Memorias de un escolar de antaño 1808-1809. En castelán.)
  • El Pazo (1923). Novela bilingüe.
  • Contos de Nadal colleitos do pobo (1927). Relatos curtos. Literatura popular.

Poesía[editar | editar a fonte]

  • Cancioneiro da agulla enxergado con doas do pobo (1931).

Ensaio[editar | editar a fonte]

  • Biografía del doctor D. Francisco Codera (Madrid, 1898).
  • La Exposición Rosales (Madrid, 1902).
  • Fray Diego (Madrid, 1902).
  • Una cantiga célebre del rey Sabio: fuentes y desarrollo de la leyenda de Sor Beatriz, principalmente de la literatura española (Madrid, 1904).
  • La belleza femenina en las obras de Cervantes (Santiago de Compostela, 1905).
  • Don Melendo García de Valdés, XX Obispo de Osma (1210-1225) (Santiago de Compostela, 1908).
  • El teatro de Cervantes. estudio crítico (Madrid, 1915). Premio «Alba» da RAE en 1912.
  • Vida militar, política y literaria de Alfonso III el Magno (Madrid, 1916).
  • Los cristianos españoles ante la invasión musulmana. 711-716 (Santiago de Compostela, 1919).
  • Argonautas gallegos. 1519-1522 (Santiago de Compostela, 1920).
  • Payo Gómez Chariño, Almirante y Poeta (1929; texto de ingreso na RAE).
  • Los hermanos Eáns Mariño, poetas gallegos del S. XIII (Madrid, 1933).
  • Historia crítica y documentada de Alfonso III, el Magno, último rey de Asturias (Madrid, 1933).
  • "Encol do nome de Martín Códax" (1933; artigo na revista Nós nº 109).
  • Cancionero de Payo Gómez Chariño (Madrid, 1934).
  • El Seminario de Educación de la Vega de Ribadeo, hoy Vegadeo, y su Fundador, D. Jacinto Valledor y Presno, Obispo de Osma (Madrid, 1950).
  • "La poesía del mar en el Cancionero de la Vaticana" (1970; artigo na revista Grial nº 30).

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Tobío, Lois: As décadas de TL, Ediciós do Castro, 1994, páxinas 124
  2. Introdución de Henrique Monteagudo en COTARELO VALLEDOR, A.: Cancionero de Payo Gómez Chariño. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia, 1984.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Predecesor:
sen crear
Presidente do Seminario
de Estudos Galegos

1923-1925
Sucesor:
Salvador Cabeza de León
Predecesor:
Manuel Leiras Pulpeiro
Día das Letras Galegas
1984
Armando Cotarelo Valledor
Sucesor:
Antón Lousada Diéguez