Armando Cotarelo Valledor

Armando Cotarelo Valledor
Nacemento:	22 de decembro de 1879 Veiga, Terra Eo-Navia Asturias
Falecemento:	8 de decembro do ano 1950 Madrid España
Lingua:	Galego, castelán
Xénero(s):	Poesía, narrativa, teatro

Armando Cotarelo Valledor, nado na Veiga, Terra Eo-Navia, o 22 de decembro de 1879 e finado en Madrid o 8 de decembro do ano 1950, foi un escritor galego. Dedicóuselle o Día das Letras Galegas de 1984.

Traxectoria

Era fillo do erudito Emilio Cotarelo Mori. Estudou Filosofía e Letras en Madrid, doutorándose en 1904 cunha tese sobre a literatura galega medieval. Ese mesmo ano foi nomeado Catedrático de Lingua e Literatura españolas na Universidade de Santiago de Compostela, onde chegou a ser vicerreitor e decano. Casou coa compostelá María Botana Sieiro.

Foi un dos promotores da Exposición Rexional de 1909 e da Exposición de Arte de 1926. Creou e dirixiu a revista Ultreya, activa entre 1919 e 1920. En 1920 foi elixido membro da Real Academia Galega (aínda que non chegou a tomar cargo), á que representou na Real Academia Española en 1929 xunto con Ramón Cabanillas. En 1942 foi elixido membro da Real Academia de Historia de España.

Participou no movemento galeguista e foi membro activo das Irmandades da Fala. Foi membro fundador, primeiro presidente do Seminario de Estudos Galegos (1923-1925) e a persoa quen lle deu nome ao seminario. En 1925 trasladouse a Madrid como catedrático da Universidade, deixando a presidencia do Seminario.

Durante a guerra civil española o autor apoiou a dereita sublevada.

Estudou a literatura galega medieval, sendo un dos precursores en Galicia neste aspecto. Se ben os seus estudos teñen unha sólida formación e documentación histórica, o seu criterio filolóxico e estudo literario é máis feble.

Obra

Teatro

No eido do teatro foi continuador da liña ruralista. Abrangue o drama rural (Trebón, O lubicán) e de ambiente mariñeiro (Beiramar, Mourenza); a comedia sentimental (Sinxebra) e a traxedia histórica (Hostia). Agás Mourenza (estreada en Madrid en 1932) e Hostia, todas as pezas foron estreadas en Santiago de Compostela polo Cadro Dramático da Universidade con dirección do propio autor.

• Trebón (1922).
• Sinxebra (1923; bilingüe).
• O lubicán (1924). Estreada con Fermín Bouza Brey e Olimpia Valencia nos papeis principais.
• Hostia (1926).
• Beiramar (1931).
• Mourenza (1931; bilingüe). Estreada en Madrid en 1932.
• Ultreya, libreto de ópera (1935; bilingüe).
• Érase una vez un rey... (en castelán, inédita ata 1992)

Narrativa

• Palladys Tyrones (1919) (parte II da triloxía Memorias de un escolar de antaño 1808-1809. En castelán.)
• La enseña radía (1921) (parte I da triloxía Memorias de un escolar de antaño 1808-1809. En castelán.)
• El Pazo (1923). Novela bilingüe.
• Contos de Nadal colleitos do pobo (1927). Relatos curtos. Literatura popular.

Poesía

• Cancioneiro da agulla enxergado con doas do pobo (1931).

Ensaio

• Biografía del doctor D. Francisco Codera (Madrid, 1898).
• La Exposición Rosales (Madrid, 1902).
• Fray Diego (Madrid, 1902).
• Una cantiga célebre del rey Sabio: fuentes y desarrollo de la leyenda de Sor Beatriz, principalmente de la literatura española (Madrid, 1904).
• La belleza femenina en las obras de Cervantes (Santiago de Compostela, 1905).
• Don Melendo García de Valdés, XX Obispo de Osma (1210-1225) (Santiago de Compostela, 1908).
• El teatro de Cervantes. estudio crítico (Madrid, 1915). Premio «Alba» da RAE en 1912.
• Vida militar, política y literaria de Alfonso III el Magno (Madrid, 1916).
• Los cristianos españoles ante la invasión musulmana. 711-716 (Santiago de Compostela, 1919).
• Argonautas gallegos. 1519-1522 (Santiago de Compostela, 1920).
• Payo Gómez Chariño, Almirante y Poeta (1929; texto de ingreso na RAE).
• Los hermanos Eáns Mariño, poetas gallegos del S. XIII (Madrid, 1933).
• Historia crítica y documentada de Alfonso III, el Magno, último rey de Asturias (Madrid, 1933).
• "Encol do nome de Martín Códax" (1933; artigo na revista Nós nº 109).
• Cancionero de Payo Gómez Chariño (Madrid, 1934).
• El Seminario de Educación de la Vega de Ribadeo, hoy Vegadeo, y su Fundador, D. Jacinto Valledor y Presno, Obispo de Osma (Madrid, 1950).
• "La poesía del mar en el Cancionero de la Vaticana" (1970; artigo na revista Grial nº 30).

Véxase tamén

Ligazóns externas

• Ficha autor na BVG

Predecesor: sen crear

Presidente do Seminario de Estudos Galegos 1923-1925

Sucesor: Salvador Cabeza de León

Predecesor: Manuel Leiras Pulpeiro

Día das Letras Galegas 1984 Armando Cotarelo Valledor

Sucesor: Antón Lousada Diéguez