Xoán Carlos I de España

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Xoán Carlos I de España
Rei de España
Busto de Juan Carlos I de España (2009).jpg
Xoán Carlos I de España.
Coroación 27 de novembro de 1975
Nome completo Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias
Nacemento 5 de xaneiro de 1938 (76 anos)
Roma, Italia Italia
Predecesor Francisco Franco (Xefe do Estado)
Herdeiro Filipe de Borbón e Grecia
Consorte Sofía de Grecia
Descendencia
Casa Real Casa de Borbón
Himno real Marcha Real
Pai Xoán de Borbón
Nai María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias

Escudo de Xoán Carlos I de España
Juan Carlos I of Spain Signature.svg

Xoán Carlos I de España[1], nado en Roma o 5 de xaneiro de 1938, é o Rei de España dende o 22 de novembro de 1975, tras a morte do xeneral Francisco Franco. Foi bautizado como Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y de Borbón-Dos Sicilias.

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Etapa previa ao reinado[editar | editar a fonte]

Neto de Afonso XIII e fillo de Xoán de Borbón (conde de Barcelona) e de María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias, naceu en Roma, onde estaba exiliada a súa familia dende a proclamación da Segunda República española. Era tamén neto da raíña Vitoria Euxenia de Battenberg (1887-1969), muller de Afonso XIII.

Pola liña materna era neto do Príncipe Carlos das Dúas Sicilias e Duque de Calabria, e da princesa Luisa de Orleáns, da casa real de Francia. A súa nai era a princesa María das Mercedes de Borbón, princesa das Dúas Sicilias. O Rei ten dúas irmás (Pilar, duquesa de Badaxoz, e Margarita, duquesa de Soria e Hernani); tivo tamén un irmán, Alfonso, que morreu en tráxicas circunstancias durante o exilio portugués da familia en 1956.

Na entrevista do 25 de agosto de 1948 entre Franco e o conde de Barcelona acordouse a vinda a España do príncipe Xoán Carlos para realizar os seus estudos. Comezou os seus estudos en San Sebastián e rematounos en 1954 en Madrid, tralo que ingresou nas forzas armadas, e en 1957 pasou un ano na escola naval militar de Marín. En 1961 graduouse pola Universidade Complutense.

En 1962 casou con Sofía de Grecia, coa que tivo tres fillos: Elena, Cristina (infantas de España) e Filipe, herdeiro ao trono e Príncipe de Asturias.

Por mor da Lei de sucesión á xefatura do Estado do 26 de xullo de 1947, converteuse no seu sucesor a título de rei ao ratificalo as Cortes en xullo de 1969. Asumiu interinamente a xefatura do Estado entre 19 de xullo e o 2 de setembro de 1974 e do 30 de outubro a 20 de novembro de 1975 por enfermidade de Franco. Trala morte deste, foi proclamado rei de España, pero non foi ata o 14 de maio de 1977 que o conde de Barcelona renunciou aos seus dereitos dinásticos históricos e á xefatura da Casa Real.

Reinado[editar | editar a fonte]

Busto feito en granito galego. Atopase en Vila de Cruces

Durante o seu reinado aprobouse a Constitución de 1978 que definiu as funcións do rei, suprimiu os poderes executivos outorgados polo franquismo e converteu ao rei nun monarca parlamentario.

Un dos momentos máis graves do seu reinado foi a tentativa de golpe de estado do 23 de febreiro de 1981 (23-F). Nese día, durante a investidura do candidato á presidencia do goberno Leopoldo Calvo Sotelo, o tenente coronel Antonio Tejero, ao mando dun grupo de gardas civís entrou pola forza no Congreso dos Deputados, ao tempo que se producía a insurrección de Jaime Milans del Bosch, Capitán xeneral da VI Rexión Militar (Valencia) e outras forzas en Madrid. A intervención do rei pola televisión chamando ao apoio ao lexítimo goberno democrático e as conversas previas cos altos mandos militares axudaron ao fracaso do golpe.

Vida privada e familiar[editar | editar a fonte]

O 14 de maio de 1962 casou coa princesa Sofía de Grecia e Dinamarca en Atenas, coa que tivo tres fillos: a infanta Elena, duquesa de Lugo, a infanta Cristina, duquesa de Palma de Mallorca e o príncipe de Asturias, Filipe. Os seus oito netos son: Felipe Juan Froilán e Victoria Federica (fillos da infanta Elena e o seu ex-marido Jaime de Marichalar), Juan Valentín, Pablo Nicolás, Miguel e Irene (fillos da infanta Cristina e o seu marido, Iñaki Urdangarin) e Leonor e Sofía (fillas do príncipe Felipe e a súa dona, Letizia Ortiz).

A residencia oficial da Familia Real é o Palacio Real de Madrid, pero se reserva para as cerimonias oficiais. Os Reis residen no Palacio da Zarzuela e a familia do príncipe Filipe reside tamén dentro do recinto da Zarzuela, nunha construción recente chamada Pavillón do Príncipe; as infantas Elena e Cristina viven en residencias privadas en Madrid e Washington, respectivamente.

O Rei Xoán Carlos é afeccionado ao esquí e a vela.

Foi gañador do Premio Carlomagno en 1982 e do Premio Simón Bolívar en 1983, e recibiu doutoramentos honoris causa en universidades como as de Boloña (1988), Oxford (1986), Cambrigde (1988), Harvard (1983) ou Sorbona (1985).

Os títulos que ostenta[editar | editar a fonte]

A Súa Maxestade Don Xoán Carlos I De Borbón e Borbón é:

E mesmo de cantas Ordes discirne o Estado Español (Montesa, Alcántara, Calatrava e Santiago entre outras moitas).

Ascendencia[editar | editar a fonte]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Francisco de Asís de Borbón, rei consorte de España
 
 
 
 
 
 
 
8. Afonso XII, rei de España
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Sabela II, raíña de España
 
 
 
 
 
 
 
4. Afonso XIII, rei de España
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Archiduque Carlos Fernando de Austria
 
 
 
 
 
 
 
9. Archiduquesa María Cristina de Austria
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Archiduquesa Isabel Francisca de Austria
 
 
 
 
 
 
 
2. Xoán de Borbón, conde de Barcelona
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Príncipe Alexandre de Hesse-Darmstadt
 
 
 
 
 
 
 
10. Príncipe Henrique de Battenberg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Condesa Xulia von Hauke, princesa de Battenberg
 
 
 
 
 
 
 
5. Princesa Vitoria Euxenia de Battenberg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. Alberte de Saxonia Coburgo, príncipe consorte do Reino Unido
 
 
 
 
 
 
 
11. Princesa Beatriz do Reino Unido
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Vitoria I, raíña do Reino Unido e de Irlanda e emperatriz da India
 
 
 
 
 
 
 
1. Xoán Carlos I, rei de España
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Fernando II, rei das Dúas Sicilias
 
 
 
 
 
 
 
12. Príncipe Afonso, conde de Caserta
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Archiduquesa María Teresa de Austria
 
 
 
 
 
 
 
6. Príncipe Carlos de Borbón-Dúas Sicilias
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Príncipe Francisco, conde de Trapani
 
 
 
 
 
 
 
13. Princesa Antonieta das Dúas Sicilias
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Princesa Isabel de Toscana
 
 
 
 
 
 
 
3. Princesa María das Mercedes de Borbón-Dúas Sicilias
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. Fernando Filipe, duque de Orleans
 
 
 
 
 
 
 
14. Filipe, conde de París
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Princesa Elena de Mecklemburgo-Schwerin
 
 
 
 
 
 
 
7. Princesa Luisa de Orleans
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Príncipe Antonio, duque de Montpensier
 
 
 
 
 
 
 
15. Princesa María Isabel de Orleans
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Infanta Luisa Fernanda de España
 
 
 
 
 
 

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Xoán Carlos I de España Modificar a ligazón no Wikidata

Outros artigos[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Predecesor:
Ningún
(Ditadura de Francisco Franco)
Coat of Arms of Spanish Monarch.svg
Rei de España

1975 - Actualidade
Sucesor:
No cargo