Marín

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°23′36.46″N 08°42′9.94″W / 42.3934611°N 8.7027611°W / 42.3934611; -8.7027611

Marín
Escudo de Marín
Casa do concello Marín.jpg

Casa do concello.
Situacion Marín.PNG
Situación
Xentilicio[1] marinense
Xeografía
Provincia Provincia de Pontevedra
Comarca Comarca do Morrazo
Poboación 25.864 hab. (2011)
Área 36,7 km²
Densidade 704,74 hab./km²
Entidades de poboación 75
Capital do concello Marín
Política (2011)
Alcalde María Pilar Ramallo Vázquez
Concelleiros BNG: 3
PPdeG: 12
PSdeG-PSOE: 5
Outros: Mar-in: 1
Eleccións municipais en Marín
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 23,14%
Na rede
http://www.concellodemarin.es
Plano da vila de Marín.

Marín é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente xeografica e administrativamente á comarca do Morrazo, pero integrado socioeconomicamente na zona urbana de Pontevedra. Segundo o IGE en 2011 tiña 25.864 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «marinense».

Xeografía[editar | editar a fonte]

O municipio de Marín ten unha superficie de 36,7 km², inferior á media dos concellos de Galicia (que é de 93,57²) e dos da provincia de Pontevedra (que é de 71,57 km²), pero a súa situación entre o mar e a montaña proporciona un gran contraste e variedade de paisaxes. Conta con 8 quilómetros de costa, que forman parte da marxe sur da ría de Pontevedra.

Marín está situado na península do Morrazo, na marxe meridional da ría de Pontevedra, a 7 km de Pontevedra e 27 de Vigo. Linda ao norte coa ría de Pontevedra, ao leste co concello de Pontevedra, ao sur cos de Vilaboa e Moaña e ao oeste co concello de Bueu.

As alturas maiores do concello están no leste, o monte Xaxán (600 m) e Cotorredondo (500 m). A partir delas, o relevo descende en pendente cara a costa, na que alternan os acantilados e as praias, debido á alternancia de faixas de xistos e granitos. A illa de Tambo está situada a pouco máis dun quilómetro do porto e é de propiedade pública desde hai pouco, xa que antes pertencía á Armada Española. Con todo, a súa xurisdición correspóndelle ao concello de Poio.

Hidrografía[editar | editar a fonte]

Marín conta co río Lameira, que atravesa soterrado parte do casco urbano, e co Loira, desembocando ambos os dous na ría de Pontevedra.

Praias[editar | editar a fonte]

No litoral do concello de Marín hai gran catidade de praias, das cales catro contaron con bandeira azul no ano 2006: Portocelo, Mogor, Aguete, e Loira, ademais de Lapamán, que comparte co concello de Bueu.

A praia de Portocelo é a máis oriental e a que conta con mellores servizos, como duchas, restaurante e vixilancia. Malia ser inclinada de máis, é acolledora e dista pouco do núcleo urbano, o que favorece a marcha a pé dos bañistas. Entre a praia e o núcleo está a Escola Naval, e entre ambas as dúas existe un eucaliptal de bastantes anos, que xa aparece na película Botón de Ancla.

Clima[editar | editar a fonte]

A temperatura media anual é de 14,4 °C, e oscila entre os 9,3 °C en xaneiro e os 19,8 °C en xullo. Só tres meses ao ano (decembro, xaneiro e febreiro) teñen unha temperatura media inferior a 10 ºC. Chove bastante (1.800 mm), especialmente a finais de outono e inverno. En xuño descenden bruscamente as precipitacións e son febles durante os tres meses de verán para volver aumentar en setembro. Disto derívase un clima suave, que permite a presenza de árbores tipicamente mediterráneas coma a laranxeira, o limoeiro, kiwi, etc.

Demografía[editar | editar a fonte]

  • 2005: 26.103 persoas segundo o Padrón (1 de xaneiro de 2005)
  • 2003: 24.825 persoas segundo o Padrón municipal de habitantes.
Evolución da poboación de Marín (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
  9.228   13.194   17.592   22.647   25.706  25.969  25.864  {{{8}}}  {{{9}}}
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Censo total (habitantes) [cando?] 25.562
Menores de 15 anos 3.889 (15.21 %)
Entre 15 e 64 anos 17.117 (66.96 %)
Maiores de 65 anos 4.556 (17.82 %)

A poboación está fortemente concentrada, para o que adoita ser habitual en Galicia, no núcleo urbano que conta con case 17.000 veciños. A poboación estranxeira (uns 2.000, que supoñen máis do 10 % da poboación) procede na súa maior parte de América do Sur (37,05 %) e África (35,10 %), especialmente marroquinos, seguido moi de lonxe pola Unión Europea (14,07 %) e Asia (8,36 %).

Demografía Idade media Homes Mulleres menor de 20 anos entre 20 e 64 anos 65 ou máis anos
ano 2004 39,4 anos 37,7 % 41,1 % 20,3 % 64,3 % 15,4 %

Economía[editar | editar a fonte]

Porto de Marín: Pantaláns novos de baixura.

O porto de Marín é o terceiro peirao pesqueiro e de tráfico de contedores galego, ainda que a pesca é a su actividade económica principal. O seu porto pesqueiro conta con importantes plantas conxeladoras e unha considerable flota de altura, sendo o porto máis importante tanto a nivel rexional (o primeiro de Galicia en capturas, por diante do porto de Vigo e tamén do da Coruña) como a nivel nacional, cun tráfico de 2 millóns de toneladas no ano 2002, especialmente importante no desembarco de pescada, ollomol e xurelo[Cómpre referencia].

Poboación ocupada por sectores e sexo (IGE, 2001)

  Total Agricultura,
gandeiría,
caza e
silvicultura
Pesca Industria Construción Servizos
Homes 6109 50 1492 930 908 2729
Mulleres 3309 34 103 256 53 2863

A maior parte das empresas sitúase no sector servizos (en concreto no apartado de Comercio, reparación de vehículos de motor, motocicletas e ciclomotores e artigos persoais e de uso doméstico). O sector da construción tamén engloba un volume relevante, e finalmente, a industria só é manufactureira.

Desde o punto de vista formativo, o nivel dos traballadores ou persoas en idade de facelo é baixo ou medio baixo, é dicir que unha porcentaxe importante da poboación, o 58,5 %, ou ben non rematou os seus estudos elementais ou ben só posúe estes estudos. Un 2,2 % que non sabe ler nin escribir e un 12,2% só iniciou os seus estudos, para abandonalos a idade moi temperá.

Historia e cultura[editar | editar a fonte]

Os primeiros restos evidentes de asentamentos humanos son os megálitos neolíticos, moitos deles situados en torno á Lagoa de Castiñeiras. Posteriormente, da idade do bronce destacan os abundantes conxuntos de petróglifos, sendo excepcional o conxunto de Mogor, un dos primeiros coñecidos da Galiza e un dos máis famosos con moita diferencia: esta estación rupestre está formada por varios grupos de gravados, entre eles algúns dos escasos labirintos atopados na Galiza.

Da cultura castrexa consérvanse varios castros. Entre eles o máis importante é o castro da Subidá, entre o alto da Porteliña, as Sete Espadas e Cidrás. Foi parcialmente escavado e algúns dos seus restos metálicos pódense ver nas vitrinas do Museo de Pontevedra. Ademais deste destacan tamén o Castelo de Ardán, o Castro de Pidreiras, en Campo, e o Castelo do Barbudo, en Macenlle.

Marín chamouse antigamente San Xiao de Ancorados por ancoraren alí os barcos de liña. O padre Sarmiento di que o seu nome ten que ver coa palabra latina para mar, mare.

No século XII dona Urraca concedeulle o reguengo propiedade de Diogo Arias Deza. Á morte deste, pasou a ser propiedade do mosteiro de Oseira en 1151. No Antigo Réxime as parroquias de Ardán, O Campo e Piñeiro pertencían a Cangas. E por breve espazo de tempo Piñeiro constituíse en concello propio en torno a 1822. Desde Marín houbo sempre unha forte emigración cara a América, especialmente nos séculos XVI e XVII, que non cesou até o XX.

Marín estivo sempre á sombra de Pontevedra, se ben a partir do século XVII cobrou maior importancia o seu porto, xa que o de Pontevedra quedou cegado, sen calado útil para o tráfico portuario.

A vila foi ocupada polas tropas napoleónicas durante a Guerra de Independencia española. O 4 de abril de 1809, as Alarmas do Morrazo, lideradas por J. Antonio Gago de Mendoza y Freire, asaltaron o forte de San Fernando e renderon a gornición francesa. Nesas datas, estiveron fondeadas no porto as fragatas inglesas Venus e Libeli que facilitaron armas e municións ós sublevados.

Marín na cultura popular[editar | editar a fonte]

Eu pidíralle unha rosa
a unha nena de Marín,
púxose tan colorada
que a pedirlla non volvín.

A Marín non vou
que durmín no chan
levántanse os homes a seis da mañán
a Sanxenxo si
que durmín na cama
levántanse os homes cando lles da a gana
Mapa de Marín

Singularidade relixiosa[editar | editar a fonte]

Durante o século XIX intensificáronse as relacións comerciais con Inglaterra, froito do cal chegaron misioneiros protestantes, destacando a Thomas Blamire, co que o concello se converteu nun foco de expansión protestante nas rías Baixas.

Na actualidade, a congregación evanxélica é das máis numerosas de España,[Cómpre referencia] e tamén é o concello con maior porcentaxe de habitantes afíns a esa confesión (o 10 %, segundo fontes da mesma Igrexa Evanxélica de Marín). A súa maior congregación en canto a número de fieis reúnese no centro da poboación, nun edificio de gran aprecio arquitectónico polo seu estilo catalán decimonónico, e por ser centenario (inaugurado o 31 de decembro de 1899). Outras congregacións a mencionar son a Igrexa Evanxélica de Seixo, que se reune en outro edificio centenario en Seixo, e outra congregación de corte pentecostal no centro de Marín.

Cultura[editar | editar a fonte]

A imaxe de Marín, capital da cigala, está asociada á papeleira de ENCE (aínda que estas instalacións industriais atópanse dentro do concello de Pontevedra) e á Escola Naval Militar, creada en 1943 e que ocupa a parte central do núcleo urbano cunhas instalacións de 241.000 m². Son tradicións relevantes a danza das espadas.

Festas[editar | editar a fonte]

En Marín celébranse moitos eventos culturais, e os máis importantes son:

As Festas do Carme (16 de xullo), que é o evento máis importante da vila coa celebración de numerosos actos ao longo dos 10 días que dura a festividade.

A Festa de San Miguel (29 de setembro), nela celébrase a "Danza das espadas", na que os mareantes da vila percorren as súas rúas marcando os pasos coa música das gaitas, unidos uns a outros polo que denomínanse as "espadas".

A festa da Sidra e da mazá en Santo Tomé de Piñeiro, onde os produtos desta terra son a base da festa, que conserva este produto típico da zona mediante a celebración que xunta a todos os veciños e veciñas da parroquia co fin de degustar varios pratos que fan coas mazás.

O Entroido, onde todos os marinenses e demais visitantes bótanse á rúa cos seus disfraces a celebrar o entroido. Conta con moitas actuacións nas súas rúas ademais de desfiles e concursos. Destaca como día grande deste Entroido, o chamado "Enterro da sardiña", onde disfrazados cos seus traxes de loito e cunha grande tristura despídense do cadáver da sardiña. Tamén son importantes nestas festas as charangas, que compoñen cancións de temas de actualidade.

Política e goberno[editar | editar a fonte]

Dende maio de 2011, o concello é gobernado por María Pilar Ramallo Vázquez (PPdeG) con maioría abosoluta, a máis holgada da historia da democracia neste concello. Anteriormente o alcalde era Francisco Veiga Soto (PSdG - PSOE) en alianza co BNG.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Marín.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Parroquias de Marín
Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Marín

Ardán (Santa María) | O Campo (Santa María) | Marín (San Xián) | Marín (Santa María do Porto) | Mogor (San Xurxo) | San Tomé de Piñeiro (San Tomé) | Seixo (Nosa Señora do Carme)

Lugares de Marín[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Marín vexa: Lugares de Marín.

Notas[editar | editar a fonte]

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Marín Modificar a ligazón no Wikidata

Bibliografía[editar | editar a fonte]


Concellos da Comarca do Morrazo Comarca do Morrazo
Bueu
Bueu
Cangas
Cangas
Marín
Marín
Moaña
Moaña