Marín

Marín
Casa do concello
Situación
Xentilicio:	Marinense
Xeografía
Provincia:	Provincia de Pontevedra
Comarca:	Morrazo
Poboación:	25.864 hab. (2011)
Área:	36,7 km²
Densidade:	704,74 hab./km²
Entidades de poboación:	75
Capital do concello:	Marín
Política (2011)
Alcalde:	María Pilar Ramallo Vázquez (PPdeG)
Concelleiros:	BNG: 3 PPdeG: 12 PSdeG-PSOE: 5 Outros: Mar-in: 1
Eleccións municipais en Marín
Uso do galego (2001)
Galegofalantes:	90,02 %
Sitio web oficial
http://www.concellodemarin.es

Marín é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente xeografica e administrativamente á comarca do Morrazo, pero integrado socioeconomicamente na zona urbana de Pontevedra. Segundo o IGE en 2010 tiña 25.997 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é Marinense.

Xeografía

O municipio de Marín ten unha superficie de 36,7 km², inferior á media dos concellos de Galicia (que é de 93,57²) e dos da provincia de Pontevedra (que é de 71,57 km²), pero a súa situación entre o mar e a montaña proporciona un gran contraste e variedade de paisaxes. Conta con 8 quilómetros de costa, que forman parte da marxe sur da ría de Pontevedra.

Marín está situado na península do Morrazo, na marxe meridional da ría de Pontevedra, a 7 km de Pontevedra e 27 de Vigo. Linda ao norte coa ría de Pontevedra, ao leste co concello de Pontevedra, ao sur cos de Vilaboa e Moaña e ao oeste co concello de Bueu.

As alturas maiores do concello están no leste, o monte Xaxán (600 m) e Cotorredondo (500 m). A partir delas, o relevo descende en pendente cara a costa, na que alternan os acantilados e as praias, debido á alternancia de faixas de xistos e granitos. A illa de Tambo está situada a pouco máis dun quilómetro do porto e é de propiedade pública desde hai pouco, xa que antes pertencía á Armada Española. Con todo, a súa xurisdición correspóndelle ao concello de Poio.

Hidrografía

Marín conta co río Lameira, que atravesa soterrado parte do casco urbano, e co Loira, desembocando ambos os dous na ría de Pontevedra.

Clima

A temperatura media anual é de 14,4 °C, e oscila entre os 9,3 °C en xaneiro e os 19,8 °C en xullo. Só tres meses ao ano (decembro, xaneiro e febreiro) teñen unha temperatura media inferior a 10 ºC. Chove bastante (1.800 mm), especialmente a finais de outono e inverno. En xuño descenden bruscamente as precipitacións e son febles durante os tres meses de verán para volver aumentar en setembro. Disto derívase un clima suave, que permite a presenza de árbores tipicamente mediterráneas coma a laranxeira, o limoeiro, kiwi, etc.

Demografía

• 2005: 26.103 persoas segundo o Padrón (1 de xaneiro de 2005)
• 2003: 24.825 persoas segundo o Padrón municipal de habitantes.

Evolución da poboación de Marín - desde 1900 ata 2010 -
1900	1930	1950	1981	2004	2010
9.228	13.194	17.592	22.647	25.706	{{{6}}}
Fontes: INE e IGE (Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

A poboación está fortemente concentrada, para o que adoita ser habitual en Galicia, no núcleo urbano que conta con case 17.000 veciños. A poboación estranxeira (uns 2.000, que supoñen máis do 10 % da poboación) procede na súa maior parte de América do Sur (37,05 %) e África (35,10 %), especialmente marroquinos, seguido moi de lonxe pola Unión Europea (14,07 %) e Asia (8,36 %).

Demografía	Idade media	% Homes	% Mulleres	% Menores de 20 anos	% Entre 20 e 64 anos	% Con 65 ou máis anos
2004	39,4	37,7	41,1	20,3	64,3	15,4

Economía

Porto de Marín: Pantaláns novos de baixura.

O porto de Marín é o terceiro peirao pesqueiro e de tráfico de contedores galego, ainda que a pesca é a su actividade económica principal. O seu porto pesquero conta con importantes plantas conxeladoras e unha considerable flota de altura, sendo o porto máis importante tanto a nivel rexional (o primeiro de Galicia en capturas, por diante do porto de Vigo e tamén o porto da Coruña) como a nivel nacional, cun tráfico de 2 millóns de toneladas no ano 2002, especialmente importante no desembarco de pescada, ollomol e xurelo^{[Cómpre referencia]}.

Poboación ocupada por sectores e sexo (IGE, 2001)

	Total	Agricultura, gandeiría, caza e silvicultura	Pesca	Industria	Construción	Servizos
Homes	6109	50	1492	930	908	2729
Mulleres	3309	34	103	256	53	2863

A maior parte das empresas sitúase no sector servizos (en concreto no apartado de Comercio, reparación de vehículos de motor, motocicletas e ciclomotores e artigos persoais e de uso doméstico). O sector da construción tamén engloba un volume relevante, e finalmente, a industria só é manufactureira.

Desde o punto de vista formativo, o nivel dos traballadores ou persoas en idade de facelo é baixo ou medio baixo, é dicir que unha porcentaxe importante da poboación, o 58,5 %, ou ben non rematou os seus estudos elementais ou ben só posúe estes estudos. Un 2,2 % que non sabe ler nin escribir e un 12,2% só iniciou os seus estudos, para abandonalos a idade moi temperá.

Historia e cultura

Petróglifos de Mogor

Os primeiros restos de asentamentos humanos son dous megálitos: o dolmen da Mámoa do Rei e o dolmen do Chan da Arquiña. Consérvanse tamén os petróglifos de Mogor e o castro da Porteliña entre as parroquias de San Xurxo de Mogor e a de San Xulián, preto do Colexio San Narciso.

Marín chamouse antigamente San Xiao de Ancorados por ancoraren alí os barcos de liña. O padre Sarmiento di que o seu nome ten que ver coa palabra latina para mar, mare.

Vista xeral do Concello de Marín.

Como por todo o Morrazo, abondan os dolmens e as gravuras rupestres. No século XII dona Urraca concedeulle o reguengo propiedade de Diogo Arias Deza. Á morte deste, pasou a ser propiedade do mosteiro de Oseira en 1151. No Antigo Réxime as parroquias de Ardán, O Campo e Piñeiro pertencían a Cangas. E por breve espazo de tempo Piñeiro constituíse en concello propio en torno a 1822. Desde Marín houbo sempre unha forte emigración cara a América, especialmente nos séculos XVI e XVII, que non cesou até o XX.

Marín estivo sempre á sombra de Pontevedra, se ben a partir do século XVII cobrou maior importancia o seu porto, xa que o de Pontevedra quedou cegado, sen calado útil para o tráfico portuario.

A vila foi ocupada polas tropas napoleónicas durante a Guerra de Independencia española. O 4 de abril de 1809, as Alarmas do Morrazo, lideradas por J. Antonio Gago de Mendoza y Freire, asaltaron o forte de San Fernando e renderon a gornición francesa. Nesas datas, estiveron fondeadas no porto as fragatas inglesas Venus e Libeli que facilitaron armas e municións ós sublevados.

Marín na cultura popular

Eu pidíralle unha rosa

a unha nena de Marín,

púxose tan colorada

que a pedirlla non volvín.

---

A Marín non vou

que durmín no chan

levántanse os homes a seis da mañán

a Sanxenxo si

que durmín na cama

levántanse os homes cando lles da a gana

Singularidade relixiosa

Durante o século XIX intensificáronse as relacións comerciais con Inglaterra, froito do cal chegaron misioneiros protestantes, destacando a Thomas Blamire, co que o concello se converteu nun foco de expansión protestante nas rías Baixas.

Na actualidade, a congregación evanxélica é das máis numerosas de España, e tamén é o concello con maior porcentaxe de habitantes afíns a esa confesión (o 10 %, segundo fontes da mesma Igrexa Evanxélica de Marín). A súa maior congregación en canto a número de fieis reúnese no centro da poboación, nun edificio de gran aprecio arquitectónico polo seu estilo catalán decimonónico, e por ser centenario (inaugurado o 31 de decembro de 1899). Outras congregacións a mencionar son a Igrexa Evanxélica de Seixo, que se reune en outro edificio centenario en Seixo, e outra congregación de corte pentecostal no centro de Marín.

Cultura

A imaxe de Marín, capital da cigala, está asociada á papeleira de ENCE (aínda que estas instalacións industriais atópanse dentro do concello de Pontevedra) e á Escola Naval Militar, creada en 1943 e que ocupa a parte central do núcleo urbano cunhas instalacións de 241.000 m². Son tradicións relevantes a danza das espadas.

Festas

En Marín celébranse moitos eventos culturais, e os máis importantes son:

As Festas do Carme (16 de xullo), que é o evento máis importante da vila coa celebración de numerosos actos ao longo dos 10 días que dura a festividade.

A Festa de San Miguel (29 de setembro), nela celébrase a "Danza das espadas", na que os mareantes da vila percorren as súas rúas marcando os pasos coa música das gaitas, unidos uns a outros polo que denomínanse as "espadas".

A festa da Sidra e da mazá en Santo Tomé de Piñeiro, onde os produtos desta terra son a base da festa, que conserva este produto típico da zona mediante a celebración que xunta a todos os veciños e veciñas da parroquia co fin de degustar varios pratos que fan coas mazás.

O Entroido, onde todos os marinenses e demais visitantes bótanse á rúa cos seus disfraces a celebrar o entroido. Conta con moitas actuacións nas súas rúas ademais de desfiles e concursos. Destaca como día grande deste Entroido, o chamado "Enterro da sardiña", onde disfrazados cos seus traxes de loito e cunha grande tristura despídense do cadáver da sardiña. Tamén son importantes nestas festas as charangas, que compoñen cancións de temas de actualidade.

Praias

No litoral do concello de Marín hai gran catidade de praias, das cales catro contaron con bandeira azul no ano 2006: Portocelo, Mogor, Aguete, e Loira, ademais de Lapamán, que comparte co concello de Bueu.

A praia de Portocelo é a máis oriental e a que conta con mellores servizos, como duchas, restaurante e vixilancia. Malia ser inclinada de máis, é acolledora e dista pouco do núcleo urbano, o que favorece a marcha a pé dos bañistas. Entre a praia e o núcleo está a Escola Naval, e entre ambas as dúas existe un eucaliptal de bastantes anos, que xa aparece na película Botón de Ancla.

Política e goberno

Dende maio de 2011, o concello é gobernado por María Pilar Ramallo Vázquez (PPdeG) con maioría abosoluta, a máis holgada da historia da democracia neste concello. Anteriormente o alcalde era Francisco Veiga Soto (PSdG - PSOE) en alianza co BNG.

Galería de imaxes

Artigo principal: Galería de imaxes de Marín.

• 

  Vista xeral do núcleo de Marín

• 

  Vista da lagoa

• 

  Porto

• 

  Galeón a vela

• 

  Escultura no paseo do porto coa illa de Tambo ao fondo

• 

  Elcano atracando na escola naval Militar e vista parcial da vila.

• 

  Campanario da igrexa

• 

  Pazo Chirleus

• 

  Virxe do Carme. Escola naval

• 

  Igrexa vella de Marín

• 

  Petróglifos de Mogor. Arte prerromana galega.

• 

  Aguete

• 

  Praia de Aguete

• 

  Lapamán

• 
• 
• 
• 

Lugares de Marín

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Marín vexa: Lugares de Marín.

Parroquias

Parroquias de Marín

Véxase tamén

Bibliografía

Concellos da Comarca do Morrazo
Bueu	Cangas	Marín	Moaña