5 de xaneiro
Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
| Dec - Xaneiro - Feb | ||||||
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 | ||||
| Os 366 días do ano | ||||||
4 de xaneiro < 5 de xaneiro < 6 de xaneiro
O 5 de xaneiro é o quinto día do ano do Calendario Gregoriano. Quedan 360 días para rematar o ano e 361 nos anos bisestos.
Índice |
[editar] Acontecementos
- 1387: Xoán I é nomeado rei da Coroa de Aragón trala morte de seu pai Pedro IV o Ceremonioso.
- 1543: Desembarca no porto de San Francisco de Campeche (México), o frade español Bartolomé de las Casas, que se fará evanxelizador, educador, historiador e defensor do indíxena.
- 1728: Fundación da Universidade da Habana (Cuba).
- 1762: Pedro II asume o trono do imperio Ruso o fina-la súa tía, a emperatriz Elizabeth.
- 1798: Inaugúrase o cemiterio San Xoán Evanxelista de Baiamo, primeiro de Cuba e de América.
- 1809: O imperio Otomano e Gran Bretaña firman o Tratado dos Dardanelos.
- 1813: O Tribunal da Inquisición é suprimido polas Cortes de Cádiz.
- 1814: A Rexencia do Reino é trasladada dende Cádiz a Madrid.
- 1835: Editase a primeira revista gráfica, O artista.
- 1855: Inauguración do primeiro ferrocarril en Panamá, de 75 quilómetros de percorrido.
- 1895: o Caso Dreyfus: o oficial francés de orixe xudía Alfred Dreyfus perde a súa patente oficial e é sentenciado a prisión perpetua na Illa do Diabo, Güiana Francesa.
- 1896: O Wiener Presse publica un descubrimento de Wilhelm Roentgen, unha radiación que logo se chamaría Raios X.
- 1900: Estréase en Roma a ópera Tosca de Giacomo Puccini.
- 1900: O líder unionista John Edward Redmond chama a os irlandeses a rebelarse contra o Reino Unido.
- 1905: Charles Perrine anuncia o descubrimento de Elara, o 7º satélite de Xúpiter.
- 1914: Ford anuncia un salario de 5 dólares por xornada de 8 horas diarias na súa fábrica de automóbiles.
- 1916: Antón Villar Ponte comeza dende La Voz de Galicia a campaña para a creación dunha Liga de Amigos do Idioma Galego, orixe das Irmandades da Fala
- 1917: Islandia obtén de Dinamarca unha limitada autonomía administrativa.
- 1919: Fúndase o Partido Nacional Socialista Alemán (NSDAP). Partido ó que pertenceu Adolf Hitler co carné número 7.
- 1920: Por orde gubernamental son clausurados en España os sindicatos obreiros e o xornal Solidaridad Obrera, tralo atentado contra o presidente da patronal.
- 1930: O Goberno soviético anuncia a creación de cooperativas agrícolas de produción, chamadas koljós.
- 1933: Comenzan os traballos de construción do Golden Gate (San Francisco, EUA).
- 1940: Estréase en Barcelona a película La tonta del bote, baseada na obra de Pilar Millán Astray.
- 1940: Realízase a primeira demostración da radio FM.
- 1941: Termínanse as obras do túnel de Viella, que comunica o Val de Arán co resto de España.
- 1950: Gran Bretaña rompe as súas relacións diplomáticas coa China nacionalista e, o día seguinte, recoñece o réxime de Mao Zedong.
- 1955: O ministro francés do Interior, François Mitterrand, propón que Arxelia se integre en Francia.
- 1959: Alasca, despois da admisión solicitada hai 2 días, convertese no 49 estado da Unión norteamericana.
- 1961: Cuba expón no consello de Seguridade da ONU o seu temor de que Estados Unidos prepare a invasión da illa.
- 1969: A Unión Soviética lanza unha sonda espacial a Venus.
- 1975: Cantarero del Castillo constitúe Reforma Social Española, primeira asociación política autorizada.
- 1977: Suprímese en España o Tribunal de Orde Pública, e crease a Audiencia Nacional, ademais de deroga-lo Decreto-Lei sobor terrorismo.
- 1978: Entra en vigor a preautonomía do País Vasco.
- 1985: Nacen nun hospital de París os primeiros trillizos europeos concibidos por medio da fecundación in vitro.
- 2000: O Goberno de Aragón confirma a morte, dentro do Parque Nacional de Ordesa e Monte Perdido, do derradeiro exemplar de bucardo.
[editar] Nacementos
- 891: Abderramán III, califa de Al-Ándalus que gobernou Córdoba
- 1548: Francisco Suárez, "Dr. Eximio", teólogo español
- 1589: Manuel de Villegas, escritor español
- 1592: Shah Jahan Mughal, emperador hindú
- 1596: Henry Lawes, compositor
- 1713: Jorge Juan e Santacilia, matemático e físico español
- 1744: Gaspar Melchor de Jovellanos, político e escritor español
- 1838: Camille Jordan, matemático francés.
- 1846: Rudolf Eucken, filósofo alemán, Premio Nobel de Literatura no 1908
- 1855: King Camp Gillette, inventor da folla de afeitar
- 1866: Ramón Casas, pintor español
- 1876: Konrad Adenauer, chanceler e estadista alemán
- 1881: Pablo Gargallo, escultor español
- 1895: Enrique Policastro, pintor arxentino
- 1900: Yves Tanguy, pintor surrealista francés
- 1909: Maruxa Mallo, pintora galega.
- 1909: Luisa Mercedes Levinson, novelista e dramaturga arxentina
- 1911: Jean Pierre Salomons (J.P. Aumont), actor francés
- 1914: Antonio Matilla Tascón, historiador español
- 1921:
- Jean de Nassau, Gran Duque de Luxemburgo
- Friedrich Durrenmatt, escritor suízo
- 1926: María Schell, actriz austríaca
- 1928: Sultan bin Abdul Aziz, príncipe de Arabia Saudí (m. 2011).
- 1931: Juan Goytisolo, escritor español
- 1932: Umberto Eco, semiólogo, mestre e escritor italiano
- 1938: Juan Carlos I, rei de España
- 1943: Terenci Moix, escritor español
- 1945: Alfredo Conde, escritor galego
- 1946: Diane Keaton, actriz estadounidense
- 1948: Teófila Martínez, política española, alcaldesa de Cádiz
- 1950: Chris Setin, músico escocés
- 1958: Alberto Muñoz Terol, biólogo español
- 1961: Isabel Gemio, presentadora española de radio e televisión
- 1964: Gran Young, músico canadense
- 1969: Marilyn Manson, cantante estadounidense
- 1976: Diego Tristán, futbolista español
[editar] Mortes
- 900: Xoán IX, Papa.
- 1066: Eduardo, o Confesor, rei de Inglaterra
- 1586: Rodrigo de Benavides, militar español, participou na Batalla de Lepanto
- 1589: Catalina de Medici, raíña de Francia
- 1692: Fernando de Valenzuela, político español
- 1857:
- Gregorio Aráoz de Lamadrid, militar arxentino
- José Luis de Bustamante, escritor uruguaio
- 1860: San Xoán Nepomuceno, relixioso checoslovaco
- 1903: Práxedes Mateo Sagasta, presidente do Goberno español
- 1922: Ernest Shackleton, explorador británico
- 1936: Ramón María del Valle-Inclán, escritor español
- 1970: Max Born, físico alemán de orixe polaca, Premio Nobel en 1954
- 1979: Charles Mingus, músico
- 1985: Matilde Urrutia, muller de Pablo Neruda.
- 1990: Arthur Kennedy, actor estadounidense
- 1991: Vasko Popa, poeta iugoslavo
- 1993: Juan Benet, escritor español
- 1997: André Franquin, autor de historietas belga
- 1998: Sonny Bono, músico e político estadounidense
- 2012: Isaac Díaz Pardo, artista e intelectual galego
[editar] Santoral
- San Telesforo (Papa); Xoán Neuman (Bispo); Teodoro, Odulfo e Onoberto (Confesores); Simeon estilita (Anacoreta); Eduardo, Rogerio e Simon (Mártires); Amelia, Tatiana, Tania, Ciara, Emiliana, Apolinaria e Sincletica (Virxes); Amada (Abadesa); Calendario Romano: Compitalia.
[editar] Festas e celebracións
- En moitas vilas e cidades galegas celébrase a cabalgata dos Reis Magos e actos na súa honra.
[editar] Outros
Ver tamén: xaneiro, febreiro, marzo, abril, maio, xuño, xullo, agosto, setembro, outubro, novembro, decembro