Larouco

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Saltar ata a navegación Saltar á procura

Coordenadas: 42°20′48″N 7°9′48″O / 42.34667, -7.16333

Larouco
Escudo de Larouco
Igrexia de Larouco
Situacion Larouco.PNG
Situación
Xentilicio[1]laroucao (non oficial)
Xeografía
ProvinciaProvincia de Ourense
ComarcaComarca de Valdeorras
Poboación417 hab. (2020)[2][3]
Área23,7 km²[3]
Densidade17,59 hab./km²
Entidades de poboación4 parroquias[4]
Política (2019[5])
AlcaldesaPatricia Lamelas Rodríguez (PPdeG[6])
Concelleiros
PPdeG: 4
PSdeG-PSOE: 3
Eleccións municipais en Larouco
Uso do galego[7] (2011)
Galegofalantes67,02%
Na rede
-
editar datos en Wikidata ]

Larouco é un concello da provincia de Ourense, pertence á comarca de Valdeorras. Segundo o IGE en 2018 tiña 455 habitantes (570 en 2003).

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo total 455 (2018)
Menores de 15 anos 23 (5.05 %)
Entre 15 e 64 anos 202 (44.4 %)
Maiores de 65 anos 230 (50.55 %)
Evolución da poboación de Larouco   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
1.618 1.813 1.576 1.102 570 584 {{{13}}} {{{14}}} {{{15}}} {{{16}}}
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Etimoloxía[editar | editar a fonte]

Larouco era unha divindade local da cultura castrexa[8].

Xeografía[editar | editar a fonte]

O concello ten 23,7 km², e está dividido en catro parroquias. Está situado nun macizo montañoso, entre os concellos da Rúa, Petín, O Bolo e Manzaneda (tamén da provincia de Ourense) e o concello lucense de Quiroga.

A vexetación está formada principalmente por soutos de castiñeiros.

Topografía[editar | editar a fonte]

A morfoloxía do territorio de Larouco, situado entre os 500 e 700 m de altitude, aparece definida por vales e bocarribeiras coa presenza de pequenos retrincos de superficies de aplanamento. A este respecto, é necesario ter en conta que neste sector as vellas superficies de aplanamento formadas durante o Secundario e Terciario foron basculadas pola tectónica NeóxenoCuaternario e degradadas pola acción dos ríos Sil, Bibei e Xares. O resultado traduciuse nunha serie de vales profundamente encaixados e de pequenas superficies aplanadas, os primeiros predominantes nas parroquias de Larouco e Portomourisco, e as segundas nas de Seadur e Freixido, sobre todo na última. Así pois, pódese dicir que sobre materiais de lousa e xistos, encartados e metamorfizados polo Hercínico, e basculados pola tectónica Neóxeno – Cuaternario, actuaron os diferentes sistemas morfoxenéticos (subtropical, semiárido, glaciar, tépedo) ao longo do Terciario e Cuaternario, orixinando o relevo actual.[9]

Climatoloxía[editar | editar a fonte]

As características do relevo, fundamentalmente a cerrazón dos vales, sumadas á situación do municipio na Galicia sur oriental, explican, en gran medida, a peculiaridade do seu clima, claramente diferenciado da imaxe tradicional da Galicia húmida. En efecto, trátase dunha zona con evidentes influencias mediterráneas, cuxo clima, denominado oceánico – mediterráneo, caracterízase por unhas temperaturas medias da orde dos 15 ºC, oscilación térmica acusada, meses estivais cálidos (22 ºC en xullo e agosto) e invernos fríos (5 ºC en xaneiro e febreiro, xeadas frecuentes e escasas precipitacións (700 mm ao ano). Ademais, é unha zona rica en tormentas estivais, debido especialmente ao desenvolvemento de nubes de orixe vertical, á súa vez froito do forte quecemento do chan nos meses estivais. Pola contra, no inverno son frecuentes os investimentos térmicos, que orixinan a aparición de néboas no fondo dos vales.[9]

Edafoloxía[editar | editar a fonte]

Os materiais xeolóxicos que se presentan no Concello son principalmente os gneises seguidos de areniscas, cuarcitas e filitas, así como rocas sedimentarias.

A tipoloxía de solo é moi pouco variada cun claro predominio de solos rexuvenecidos pola erosión.

Como contraposición a estes, temos os solos asociados á ribeira do Sil e ao val cara a Portomourisco. Os sedimentos cuaternarios depositados no fondo do val deron lugar a solos permeables e porosos, abundando o cambisol úmbrico bastante profundo. Este solo é sobre o que está asentado o núcleo urbano.

O granito aflora ao noroeste, con solo protorranker xerofítico, así como terra parda coluvial e pseudogley, sobre granito moi alterado. Ademais existen: leptosoles úmbricos, leptosoles líticos, cambisoles úmbricos, cambisoles glaicos, cambisoles úmbricos, protorranker xerofítico, lehm pardo, ránker e pseudogley.

O ph destes solos é eminentemente acedo, oscilando entre 5 e 5,5. Nos cumes montañosos orientados cara ao oeste, o ph descende máis de 1 punto.[9]

Hidroloxía[editar | editar a fonte]

Os río e arroios non son importantes pola achega de auga ao municipio, senón polas súas fontes, situadas nas terras orientais. Así, o Bibei, que bordea o municipio polo sur, ou o Xares que o fai polo leste, traen as súas augas dos macizos de Trevinca, directamente e do de Manzaneda a través do Camba, Conso, etc. Os arroios que nacen en terras de Larouco, eminentemente invernais, son intermitentes e en certo xeito pódense asimilar aos leitos de auga meseteños, levan auga mentres duran as choivas e secan na primavera ou comezos de verán.[9]

Flora[editar | editar a fonte]

En estreita relación co clima, as formacións vexetais de Larouco ofrecen un bo exemplo de mediterranización, coa presenza de érbedos (Arbutus unedo), xaras (Cistus ladanifer) e sobreiras, que destacan á beira da uz branca (Erica arborea) e uz vermella (Erica australis), ou dos soutos de castiñeiros. No abundante monte baixo coexisten tamén o romeu, o tomiño, etc, é dicir, unha vexetación moi diferente da habitual no chan galego.[9]

Fauna[editar | editar a fonte]

En canto á fauna, a presenza de especies faunísticas está fortemente condicionada polo medio circundante, especialmente pola cobertura vexetal natural e a presenza humana. A fauna que se pode atopar no entorno do concello de Larouco é:

Anfibios:

Ra verde (Pelophylax perezi), ra patilonga (Rana iberica), rela europea (Hyla arborea), salamántiga (Salamandra salamandra), sapiño pintado (Discoglossus galganoi), sapo corriqueiro(Bufo calamita), sapo parteiro (Alytes obstetricans), tritón ibérico (Lissotriton boscai) e tritón verde (Triturus marmoratus).

Réptiles:

Cobregón (Malpolon monspessulanus), cobra de escada (Rhinechis scalaris), cobra lisa meridional (Coronella girondica), cobra viperina (Natrix maura), lagartixa rabuda alxeriana (Psammodromus algirus), lagartixa galega (Podarcis bocagei), lagartixa dos penedos (Podarcis hispanica), lagarto arnal (Lacerta lepida) e osga (Tarentola mauretanica).

Peixes:

Bermelliña (Chondrostoma arcasii), boga do Douro (Chondrostoma duriense), escalo (Squalius carolitertii) e troita común (Salmo trutta).

Mamíferos:

Coello (Oryctolagus cuniculus), lebre ibérica (Lepus granatensis), corzo (Capreolus capreolus), algaria (Genetta genetta), lobo (Canis lupus), barbastelo das fragas (Barbastella barbastellus),morcego de ferradura grande (Rhinolophus ferrumequinum), morcego de ferradura pequeño (Rhinolophus hipposideros), morcego de Natterer (Myotis nattereri), lontra (Lutra lutra), teixugo (Meles meles) e toupa ibérica (Talpa occidentalis).

Aves:

Abellaruco común (Merops apiaster), abelleiro común (Pernis apivorus), bubela (Upupa epops), azulenta común (Prunella modularis), gabeador común (Certhia brachydactyla), cobreira común (Circaetus gallicus), aguia calzada (Hieraaetus pennatus), tartaraña cincenta (Circus pygargus), tartaraña das xunqueiras (Circus aeruginosus), picanzo vermello (Lanius collurio), laverca común (Alauda arvensis), cotovía pequena (Lullula arborea), pato frisado (Anas strepera), lavanco común (Anas platyrhynchos), gaio común (Garrulus glandarius), moucho de orellas (Otus scops), andoriña de cu branco (Delichon urbicum), andoriña dos penedos (Ptyonoprogne rupestris), andoriña das barreiras (Riparia riparia), azor común (Accipiter gentilis), pica dos campos (Anthus campestris), miñato común (Buteo buteo), cardeal común (Pyrrhula pyrrhula), avelaiona (Strix aluco), ferreiriño real (Parus major), ferreiriño carboeiro (Parus ater), peneireiro común (Falco tinnunculus), carriza (Troglodytes troglodytes), noiteboa cincenta (Caprimulgus europaeus), cegoña branca (Ciconia ciconia), paspallás (Coturnix coturnix), rabirrubio de testa branca (Phoenicurus phoenicurus), rabirrubio común (Phoenicurus ochruros), chasco cincento (Oenanthe oenanthe), corvelo (Corvus corone), cuco común (Cuculus canorus), corvo común (Corvus corax), papuxa de cabeza negra (Sylvia melanocephala), papuxa das amoras (Sylvia atricapilla), papuxa carrasqueira (Sylvia cantillans), papuxa do mato (Sylvia undata), papuxa común (Sylvia communis), escribenta amarela (Emberiza citrinella), escribenta riscada (Emberiza cia), escribenta común (Emberiza cirlus), estorniño negro (Sturnus unicolor), galo copo (Fulica atra), galiña do río (Gallinula chloropus), tartaraña azulada (Circus cyaneus), gabián común (Accipiter nisus), andoriña común (Hirundo rustica), andoriña dáurica (Cecropis daurica), pardal común (Passer domesticus), pardal montés (Passer montanus), falcón peregrino (Falco peregrinus), ferreiriño azul (Parus caeruleus), xílgaro (Carduelis carduelis), lavandeira branca (Motacilla alba), curuxa común (Tyto alba), picapeixe común (Alcedo atthis), millafre negro (Milvus migrans), millafre real (Milvus milvus), melro común (Turdus merula), ferreiriño rabilongo (Aegithalos caudatus), moucho común (Athene noctua), picafollas europeo (Phylloscopus collybita), picafollas ibérico (Phylloscopus ibericus), picafollas de Bonelli (Phylloscopus bonelli), ouriolo (Oriolus oriolus), pombo das rochas (Columba livia), pombo torcaz (Columba palumbus), pombo pequeno (Columba oenas), liñaceiro común (Carduelis cannabina), perdiz común (Alectoris rufa), paporrubio (Erithacus rubecula), peto real (Dendrocopos major), pimpín común (Fringilla coelebs), peto verde eurasiático (Picus viridis), zurrasca común (Rallus aquaticus), estreliña riscada (Regulus ignicapilla), melro rubio (Monticola saxatilis), melro azul (Monticola solitarius), rousinol bravo (Cettia cetti), rousinol común (Luscinia megarhynchos), mergullón cristado (Podiceps cristatus), chasco común (Saxicola torquatus), peto formigueiro eurasiático (Jynx torquilla), rola común (Streptopelia turtur), rola turca (Streptopelia decaocto), trepadeira azul (Sitta europaea), trigueirón (Emberiza calandra), pega (Pica pica), cirrio común (Apus apus), xirín (Serinus serinus), verderolo común (Carduelis chloris), mergullón pequeno (Tachibaptus ruficollis), folosa poliglota (Hippolais polyglotta), tordo do visgo (Turdus viscivorus) e tordo común (Turdus philomelos).[9]

Espazos naturais protexidos[editar | editar a fonte]

Macizo Central:

  • Zonas Especiais de Conservación (ZEC)
  • Zona de Especial Protección dos Valores Naturais (ZEPVN)

Historia[editar | editar a fonte]

Consérvanse restos da cultura castrexa na parroquia de Seadur. O castro de Cabanelas está rodeado de murallas, cun foxo e un parapeto de grandes rochas graníticas; polo norte está defendido por un profundo precipicio cara ao río Sil, funcionando de miradoiro sobre os vales de Petín e A Rúa.

Os Codos de Larouco, situados entre os concellos de Trives, Manzaneda e Larouco, son os restos da vía XVIII do Itinerario de Antonino, nun trazado extremadamente sinuoso. A Via Nova, unía Braga con Astorga.

Son abundantes as testemuñas da época prerromana. Dentro do termo municipal localizáronse os seguintes asentamentos castrexos:

  • O Castro: atópase coroando un monte (o monte do Viso) dende o que se ten unha fermosa panorámica da calzada romana que vai dende de Nemetóbriga ata o pobo de Larouco.
  • O Castrillón: localizado nun terreo de lousa, pódese observar unha muralla e un foso de 200m.
  • Castro Cabanelas: sito no pobo de Seadur. Distínguese a muralla e o foso do castro.

Están localizados diferentes xacementos tipo "villae":

  • O Poulo: na actualidade atópase o núcleo urbano "o Barrio de O Poulo". Próximo á calzada romana.
  • Seoane: barrio do pobo de Larouco asentado nun primitivo xacemento romano. Nos muros das casas hai fragmentos de pedras de muíño de man, circular e barquiforme.
  • O Pombal: coñecido como O Pombal da Casa Grande en Freixido. Atopáronse restos de muros de edificacións, cerámica romana e estatuas de bronce.[10]

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Larouco.
Praza do mercado 
Igrexa de Larouco 
Vista aérea de 2013. 
Casa grande de Freixido 
Igrexa de Seadur 
Cova de Seadur 

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Larouco

Freixido (Sagrado Corazón de Xesús) | Larouco (Santa María) | Portomourisco (San Vítor) | Seadur (Santa Mariña)

Lugares de Larouco[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Larouco vexa: Lugares de Larouco.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. (en castelán).
  3. 3,0 3,1 Instituto Galego de Estatística. (2020) "Larouco".Información municipal. Sociedade e poboación. Xunta de Galicia.Este produto emprega a API de datos do Instituto Galego de Estatística (IGE), pero non está certificado ou aprobado polo IGE.
  4. Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia (Escribir o nome do concello e premer en Buscar)
  5. Ministerio do Interior, Goberno de España (ed.). "Resultado eleccións 2019". Arquivado dende o orixinal o 25 de xuño de 2019. Consultado o 9 de xuño 2019. 
  6. Federación Galega de Municipios e Provincias (ed.). "Larouco". www.fegamp.gal. Consultado o 15 de setembro de 2019. 
  7. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google 
  8. "Deuses e deusas na raia (e III): Mirarlle a cara a un antigo deus", artigo de Manuel Gago Mariño en Capítulo Cero, 25 de xaneiro de 2012.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Plan Municipal de Prevencion e Defensa contra incendios forestais do Concello de Larouco. Seaga
  10. Castro Voces, Antonio (2002). Larouco tierra de paso (en castelán). Diputación Provincial de Ourense. ISBN 84-96011-10-0. 

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]