Barbadás

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Barbadás.

Barbadás

Casa do Concello de Barbadás.
Localización
42°18′01″N 7°54′23″O
Estado	España
Comunidade autónoma	Galicia
Provincia	provincia de Ourense
Capital	Barbadás
Poboación
Poboación	11.201 (2025) (373,12 hab./km²)
Xentilicio	barbadés/barbadesa barbalatense
Galegofalantes	30,24%
Xeografía
Parte de	Ourense
Superficie	30,02 km²
Altitude	206 m
Comparte fronteira con	Ourense Cartelle A Merca San Cibrao das Viñas Toén
Organización política
• Alcalde	Xosé Carlos Valcárcel (2015–)
Eleccións municipais en Barbadás
Identificador descritivo
Código postal	32890
Fuso horario	UTC+01:00
Código INE	32008
Sitio web	barbadas.es

Barbadás é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca de Ourense, na comunidade autónoma de Galicia. Forma parte da área urbana da cidade de Ourense. Segundo as cifras oficiais do padrón municipal, contaba con 11.176 habitantes a 1 de xaneiro de 2024.

O xentilicio do concello é barbadés ou barbalatense.

Xeografía

O concello de Barbadás ten unha superficie de 30,24 km² e está formado por seis parroquias civís. Limita ao norte co concello de Ourense, ao leste con San Cibrao das Viñas, ao sur con Toén e ao oeste con A Bola.

O relevo é suavemente ondulado, con zonas máis elevadas cara ao suroeste, onde se alcanzan arredor de 600 metros de altitude no Alto do Castro. O río Miño discorre polo límite norte do termo municipal, mentres que o río Barbaña constitúe o principal curso fluvial interior, xunto con diversos regatos de menor entidade.

O principal núcleo de poboación é A Valenzá, integrado funcionalmente na área urbana de Ourense e convertido no principal centro residencial e socioeconómico do concello.

Poboación

A evolución demográfica de Barbadás caracterízase por un forte crecemento desde finais do século XX, asociado á expansión urbana da cidade de Ourense e ao desenvolvemento residencial do concello.

Gráfica de evolución demográfica de Barbadás entre 1842 e 2021

Historia

O territorio do actual concello de Barbadás presenta ocupación humana desde épocas moi antigas. No monte da Piteira realizáronse escavacións arqueolóxicas nas que se localizaron restos atribuíbles ao paleolítico, conservados no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense.

Durante a cultura castrexa, a zona estivo habitada polos coelernos, documentándose varios xacementos, entre eles o castro de Trelle e o castro de Louredo. Tras a romanización de Galicia, produciuse un progresivo abandono dos castros e o asentamento en áreas máis próximas ás terras de cultivo e aos ríos; na parroquia de Loiro atopáronse restos dunha villa romana.

Na Idade Media, o territorio estivo vinculado ao mosteiro de Celanova e á diocese de Ourense. En 1110 construíuse a igrexa románica de San Martiño de Loiro. No século XII, o rei Afonso VII de León concedeu diversas posesións ao bispado de Ourense nesta zona.

No século XIX produciuse a configuración administrativa actual. En 1820 constituíuse o concello da Valenzá e, tras a División territorial de España en 1833, integrouse o antigo concello de Sobrado do Bispo. En 1851 o municipio adoptou definitivamente o nome de Barbadás.

Patrimonio

Igrexa de Santa María de Sobrado do Bispo

Igrexa de San Martiño de Loiro

Igrexa de San Lourenzo de Piñor

Destacan no patrimonio histórico-artístico de Barbadás:

• A igrexa de Santa María de Sobrado do Bispo, de orixe románica, con importantes elementos de transición ao gótico e un retablo barroco no interior.
• A igrexa de San Martiño de Loiro, construída en 1110, un dos exemplos máis destacados do románico rural da comarca.
• A igrexa de San Lourenzo de Piñor, do século XVI, con fachada de inspiración renacentista e escalinata barroca.
• A igrexa de San Bernabé da Valenzá, erixida no século XVI, vinculada á expansión histórica do núcleo.
• O pazo de Bentraces, do século XV, antiga residencia episcopal relacionada co mosteiro de Celanova.
• O pazo de Piñor, do século XVI, ampliado posteriormente cunha solaina barroca.
• A ermida de San Bieito na Cova do Lobo, asociada a unha romaría tradicional.
• Diversos petos de ánimas, como o da capela de San Amaro.

Véxase tamén

• Lugares de Barbadás
• Gastronomía da provincia de Ourense

Ligazóns externas

• Páxina oficial do concello de Barbadás

---

Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.  Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.

---