Xinzo de Limia

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°03′50″N 07°43′26″O / 42.06389, -7.72389

Xinzo de Limia
Escudo de Xinzo de Limia
Xinzo de Limia, Festa do Esquecemento.jpg
Situacion Xinzo de Limia.PNG
Situación
Xentilicio[1] limiao - limego - límico
Xeografía
Provincia Provincia de Ourense
Comarca Comarca da Limia
Poboación 10.004 hab. (2016)
Área 132,7 km²
Densidade 75,39 hab./km²
Entidades de poboación 20 parroquias e 35 lugares
Capital do concello Xinzo de Limia
Política (2015)
Alcalde Antonio Pérez Rodríguez
Concelleiros BNG: 1
PPdeG: 9
PSdeG-PSOE: 4
Outros: XA 3
Eleccións municipais en Xinzo de Limia
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 75,38%
Na rede
xinzodelimia.es
concello@xinzodelimia-ayto.com

Xinzo de Limia é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca da Limia. Segundo o IGE en 2015 tiña 10.043 habitantes (9.999 no 2006, 9.930 no 2005, 9.869 no 2004, 9.821 no 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «limiao», «limego» ou «límico».

Está situado a 45 km de Ourense e 30 de Verín.

Demografía[editar | editar a fonte]

Censo total 10.043 (2015)
Menores de 15 anos 1.352 (13.46 %)
Entre 15 e 64 anos 6.100 (60.74 %)
Maiores de 65 anos 2.591 (25.8 %)

Fonte: Instituto Nacional de Estadística (INE), 1857-2011

Evolución da poboación de Xinzo de Limia   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014 2015 2016
5.622 8.495 10.200 10.544 9.869 10.161 10.329 10.358 10.307 10.200
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Historia[editar | editar a fonte]

Xinzo de Limia ten as características dos pobos límicos, que se asentaron durante a dominación romana. No norte do municipio atópanse vestixios da vía XVIII do itinerario de Antonino, que unía Braga e Astorga. A cidade foi conquistada e reconquistada por parte do rei portugués Afonso Henriques. Finalmente recobrada por Afonso II, pasando a constituír un condado.

En 1927 o concello de Moreiras incorporouse ao concello de Xinzo de Limia.

Entroido[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Entroido de Xinzo de Limia.

Xinzo de Limia ten un dos ciclos de entroido máis longos de Galicia, con cinco semanas de duración. Iníciase o sábado anterior ao domingo fareleiro; no propio domingo ten lugar a primeira batalla co farelo. A procesión do Meco ten lugar desde o Barrio de Abaixo, que ao escurecer sae pola rúa dos Viños acompañado con fachucos de palla e unha gran comitiva formada polo carro cos bois, touro, choqueiros, máscaras, cura, gaiteiros, aperos de labranza e gandeiros con vestimenta tradicional.

O domingo oleiro celébrase na Praza Maior o Xogo da Ola, pásanse as olas de barro de Niñodaguia (Xunqueira de Espadanedo); despois o xogo repítese no Barrio de Abaixo. A noite das mulleres reúnense para cearen en restaurantes ou en locais particulares.

O domingo corredoiro saen as pantallas. Desde o venres até o martes de entroido son os cinco días grandes, coa participación de charangas e bandas de gaitas locais. Este martes ten lugar o desfile de entroido. O mércores de cinza ten lugar o enterro da sardiña, logo do sermón.

O ciclo péchase o domingo de piñata.

Política municipal[editar | editar a fonte]

O 11 de outubro de 2010 o pleno municipal elixiu como novo alcalde ao popular Antonio Pérez, logo da dimisión do senador Isaac Vila Rodríguez, que foi alcalde durante 25 anos.

Xinzo na literatura popular[editar | editar a fonte]

  • Home de Xinzo e boi de Vilar, non se afán en calquera lugar [3].

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Xinzo de Limia

Boado (San Pedro) | Cima de Ribeira (San Miguel) | Damil (San Salvador) | Faramontaos (San Salvador) | Ganade (San Bartolomeu) | Gudín (San Miguel) | Guntimil (San Xoán) | Lamas (Santa María) | Laroá (Santa María) | Moreiras (San Tomé) | Morgade (San Tomé) | Mosteiro de Ribeira (Santa María) | Novás (San Nicolao) | Parada de Ribeira (San Salvador) | A Pena (San Pedro) | Piñeira Seca (Santo André) | San Pedro de Laroá (San Pedro) | Seoane de Oleiros (San Xoán) | Solbeira de Limia (San Pedro) | Xinzo de Limia (Santa Mariña)

Lugares de Xinzo de Limia[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Xinzo de Limia vexa: Lugares de Xinzo de Limia.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Consultado o 14 de outubro de 2014. 
  3. Elixio Rivas Quintas (2001).

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Bibliografía[editar | editar a fonte]

  • Elixio Rivas Quintas: Frampas III, contribución al diccionario gallego, 2001, no Dicionario de Dicionarios.

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Este artigo tan só é un bosquexo
 Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.
 Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.