Chandrexa de Queixa

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°15′36.5″N 7°22′46.5″O / 42.260139, -7.379583

Chandrexa de Queixa
Escudo de Chandrexa de Queixa
Chandrexa de Queixa, Celeiros, Casa do Concello.JPG
Casa do concello
Situacion Chandrexa de Queixa.PNG
Situación
Xentilicio[1] chandrexao (non oficial)
Xeografía
Provincia Provincia de Ourense
Comarca Comarca da Terra de Trives
Poboación 528 hab. (2015)
Área 171,8 km²
Densidade 3,07 hab./km²
Entidades de poboación 18 parroquias
Capital do concello Celeiros
Política (2015)
Alcalde Francisco Rodríguez Rodríguez
Concelleiros
PPdeG: 5
PSdeG-PSOE: 2
Eleccións municipais en Chandrexa de Queixa
Uso do galego[2] (2011)
Galegofalantes 89,09%
Na rede
www.concellodequeixa.org
correo@concellodequeixa.org

Chandrexa de Queixa é un concello da provincia de Ourense, pertencente á comarca da Terra de Trives e que forma parte da Ribeira Sacra. Segundo o padrón municipal, no ano 2015 tiña 528 habitantes (854 en 2003).

Demografía[editar | editar a fonte]

Evolución da poboación de Chandrexa de Queixa   Fontes: INE e IGE.
1900 1930 1950 1981 2004 2009 2011 2012 2013 2014
2.949 2.935 2.578 1.226 830 639 {{{7}}} {{{8}}} {{{9}}} {{{10}}}
(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)
Censo total 528 (2015)
Menores de 15 anos 19 (3.6 %)
Entre 15 e 64 anos 273 (62,25 %)
Maiores de 65 anos 236 (44.7 %)
Estranxeiros 7 (1.32 %)

Xeografía[editar | editar a fonte]

Mapa parroquial.

O concello ten unha extensión de 172,75 km². Limita ao norte cos concellos de Castro Caldelas e San Xoán de Río (mediante a serra do Burgo), ao sur con Laza e Vilariño de Conso (serra de Queixa), ao leste con Pobra de Trives e Manzaneda, e ao oeste con Montederramo (serra de San Mamede).

Sitúase no Macizo Central Ourensán, e está atravesado polos ríos Requeixo, Deorelle, e Queixa, afluentes do río Navea. Os 35 núcleos de poboación están situados entre os 1000 e os 1200 metros de altitude. O concello está a 6 km da estación de esquí de Cabeza de Manzaneda.

Ten un clima de media montaña, con invernos moi fríos e veráns calorosos. As precipitacións non pasan de 1100 mm por ano, cunha moderada seca durante o verán. O chan é granítico cara ao leste e de lousa cara ao oeste. Sobre o subsolo hai unha capa de terra fértil, na que se asenta unha densa vexetación.

Historia[editar | editar a fonte]

Os primeiros restos humanos atopados no concello datan da romanización, dado que a vía Nova do itinerario de Antonino bordeaba os terreos do concello.

O priorado de Vilar aparece mencionado nunha bula do papa Alexandre III de 1163 como parte dos territorios do mosteiro de Montederramo. Na biblioteca do mosteiro consérvase documentación sobre cesións e doazóns do mosteiro e dos señores nobres, estando esta zona baixo o influxo do condado de Lemos e o condado de Ribadavia. En 1580 Filipe II retirou o priorado ao mosteiro, pero impuxo aos veciños un imposto de 393 fanegas de pan a entregar ao mosteiro.

O concello de Chandrexa de Queixa foi creado mediante o Real Decreto do 23 de xullo de 1835, sendo variable a capital en función da residencia do alcalde, pero a vila máis importante era Chandrexa.

En 1945 comezou a construción do encoro de Chandrexa de Queixa no río Navea, o que propiciou o crecemento da vila de Celeiros. En 1960 acordouse mediante referendo establecer neste lugar a capitalidade do municipio.

Toponimia[editar | editar a fonte]

O topónimo composto débese na súa primeira parte a "chan da igrexa", e na segunda a "Queixada, depresión en forma de caixa", que dá nome á parroquia chá de Queixa[3].

Patrimonio[editar | editar a fonte]

Entre a arquitectura relixiosa, ademais das igrexas parroquiais, destaca a capela e o cruceiro de Parafita.

Entre a arquitectura popular destacan os fornos de leña, como o das Forcadas, ou o Casal de Drados. En Celeiros destaca o Museo Etnográfico.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

997 msnm.  
Encoro de Chandrexa de Queixa.  
Panel informativo.  

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Chandrexa de Queixa

Cadeliña (San Pedro) | O Candedo (Santa María) | Casteligo (San Martiño) | Casteloais (San Pedro) | Celeiros (San Martiño) | Chandrexa (San Pedro) | Chaveán (San Bartolomeu) | Drados (Santo Isidoro) | Fitoiro (San Paio) | Fonteita (Santo André) | Forcadas (Santa María) | Parada Seca (Santa María) | Parafita (San Bartolomeu) | Queixa (Santa Cruz) | Rabal (Santa María) | Requeixo (Santa María Madanela) | San Cristovo (San Cristovo) | Vilar (San Cosme)

Lugares de Chandrexa de Queixa[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Chandrexa de Queixa vexa: Lugares de Chandrexa de Queixa.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Consultado o 14 de outubro de 2014. 
  3. Cabeza Quiles, F.: Os nomes de lugar. Ed. Xerais, Vigo 1992.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Chandrexa de Queixa Modificar a ligazón no Wikidata


Concellos da Comarca da Terra de Trives Comarca da Terra de Trives
Chandrexa de Quiexa
Chandrexa de Queixa
Manzaneda
Manzaneda
A Pobra de Trives
A Pobra de Trives
San Xoán de Río
San Xoán de Río