Costa da Morte

Vertente da Costa da Morte

A Costa da Morte é a franxa costeira que se estende desde Cabo Fisterra ata Malpica, abarcando parte das comarcas de Bergantiños, Terra de Soneira e Fisterra. Está declarada lugar de importancia comunitaria.

O nome de Costa da Morte foi usada por mariñeiros ingleses do século XIV, pola historia de accidentes navais nas cartas mariñas.

Límites

Tradicionalmente, desde que recibiu esta denominación por parte de mariñeiros ingleses, comprende máis ou menos a Costa que vai de Malpica a Fisterra.

Na actualidade existe discrepancia con respecto ao ámbito xeográfico que limita esta zona, como podemos ver no mapa da páxina do Plan de Dinamización da Costa da Morte, que marca os límites na Laracha (porto de Caión) e Muros.

Turismo

Cruceiro no Cabo Fisterra

O concello de Fisterra é o segundo máis visitado de Galicia, e o Cabo Fisterra foi declarado Patrimonio Europeo no 2007. A Costa da Morte está declarada Lugar de importancia comunitaria.

A costa da morte ofrece un múltiple patrimonio paisaxístico, etnográfico e megalítico.

Arqueoloxía

Ponteceso

• Pedra da Serpe, en Gondomil, Ponteceso. É un gravado dunha serpe alada, único na Costa da Morte. Enriba ten un cruceiro engadido posteriormente. Na zona debeu de haber un pobo ou culto ofiliátrico.
• Santuario da Campaíña, no Roncudo, Ponteceso. Descuberto hai pouco. Suponse que alí se coroaban reis na Idade do Ferro.
• Castro da Coteleira, Cores, Ponteceso.
• Castro da Illa da Estrela, Corme, Ponteceso.
• Castro de Anllóns, Anllóns, Ponteceso.
• Castro de Cerezo, Cospindo, Ponteceso.
• Castro de Cores, Cores, Ponteceso.
• Castro de Lestimoño, A Graña, Ponteceso.
• Castro de Nemeño, Nemeño, Ponteceso.
• Castro de Niñóns, Niñóns, Ponteceso.
• Castro de Tallo, Tallo, Ponteceso.
• Castro de Xornes, Xornes, Ponteceso.
• Castro do Monte do Castro - A Barda, Corme, Ponteceso.
• Mámoa das Gándaras, Brantuas, Ponteceso.
• Mámoa das Modias, Nemeño, Ponteceso.
• Mámoa de Monte das Minas, Tallo, Ponteceso.
• Mámoa de Pardiñas, Tallo, Ponteceso.
• Mámoa de Vilasuso, Tallo, Ponteceso.
• Mámoa do Monte dos Regados, Xornes, Ponteceso.
• Mámoa do Monte Espiño, Xornes, Ponteceso.
• Mámoa do Monte Faro, Brantuas, Ponteceso.
• Mámoa dos Torrados, Cores, Ponteceso, Ponteceso.
• Mámoas de Monte Carballa, Cospindo, Ponteceso.
• Mámoas de Monte Lamoso, Tallo, Ponteceso.

Cabana de Bergantiños

• Castro de Borneiro, Borneiro, Cabana de Bergantiños. Escavado. Datado no 520 a. de C. Coñecido como "A Cidá".
• Dolmen de Dombate, Dombate, Cabana de Bergantiños. Moi vello, estase a recuperar.

Malpica de Bergantiños

• Castro de Seiruga, Seiruga, Malpica.
• Castro de Brión, |Leiloio, Malpica.
• Dolmen Pedra da Arca, Cerqueda, Malpica.

Muxía

• Castro de Merexo, Merexo, Muxía.
• Pedra d´Abalar, en Muxía.

Camariñas

• Castro de Mourín, Camariñas. Sen escavar.
• Museo do Aleman, Camelle, Camariñas. Museo único creado polo Alemán Manfred Gnadinger.
• Castro de Lingunde, Lingunde, Camariñas. Sen escavar.

Vimianzo

• Castro das Barreiras, Ogas, Vimianzo. Único por estar nun val. En escavación.
• Penedos de Traba, entre Traba, Braño e Pasarela, Vimianzo. Paisaxe Protexida.
• Necrópole suevo-romana de Tines, Tines, Vimianzo.
• Estela funeraria de Victorino, Tines, Vimianzo. Levada para o Museo do Pobo Galego
• Dolmen da Pedra Moura, Serramo, Vimianzo. 4000-3000 a.c.
• Dolmen Pedra da Lebre, Serramo, Vimianzo. 4000-3000 a.c.
• Dolmen Casa das Mouras, Baíñas, Vimianzo. 4000-3000 a.c.
• Dolmen da Pedra Cuberta, Serramo, Vimianzo. 4000-3000 a.c.
• Dolmen da Mina, Braño, Vimianzo. 4000-3000 a.c.
• Dolmen Casota de Freáns, Berdoias, Vimianzo. 2500-2000 a.c.

Cee

• Castro do Monte do Castro, Lires, Cee
• Castro do Monte do Son, Cee.
• Mámoas do Alto de San Pedro Mártir, na Pereiriña, Cee.
• Castro de Toba, O Vilar de Toba, Cee.

Dumbría

• Dolmen Pedra da Arca, Regoelle, Dumbría.
• Castro de Alvarellos, Berdeogas, Dumbría.
• Castro de Berdeogas, Berdeogas, Dumbría.
• Castro de Logoso, Logoso, Dumbría.

Zas

• Dolmen da Arca da Piosa, no Muíño, Zas.

Outros lugares

• Castro de Castrelo, Soesto.
• Dolmen Fornela dos Mouros, no Aprazadoiro.
• Foxo dos Lobos, Reira.
• Mamoa de Reira, Reira.
• Castro de Quenxe.
• Castro de Regoelle.
• Castro de Teixoeiras, Bufantes.
• Petroglificos Pedra Ancha, no Camiño de Fisterra.
• Petroglificos Torre da Moa. Atopados hai pouco nunha leira na estrada que une Mosquetín e a Torre da Moa.
• Dolmen da Arca de Pedra Vixía, 4000-3000 a.c.
• Ponte de Brandomil. Conserva unha ara consagrada ao Deus celta Cosus.
• Dolmen de Pedra Moura 4000-3500 a.c. na parroquia del Aldemunde en Carballo

Naufraxios

Cabo Vilán, en San Xurxo de Camariñas, preto de Punta Boi

Son moitos os naufraxios que se produciron nesta zona ao longo da historia. O Serpent, que naufragou na Punta do Boi, e o Captain, que o fixo a mar aberto do cabo Fisterra, foron dous dos máis coñecidos. O naufraxio máis vello do que hai memoria é o Cantabria, en Coenda (Camariñas), en 1773, aparte da flota de Padilla descuberta hai pouco pola zona de Fisterra. Moitas lendas rodean esta costa, como a de que os veciños colocaban luces nos cornos das vacas para aparentaren faros ou poboados e, ao naufragaren os barcos, desvalixaban o que podían^{[Cómpre referencia]}.

Outros naufraxios deron nome a cabos, baixos, etc., coma os baixos do Serpent e do Lucin, en Trece, e o Atain, en Traba.

Lista de naufraxios ata 1907

Nome do barco	País	Ano	Lugar	Vitimas
Ataín	Inglaterra	-	Praia do Arnado, Traba	-
Mary	Galicia	-	Zona de Corme	-
Sisargas	Galicia	-	Zona de Corme	-
Everilda	Galicia	-	Zona de Corme	-
Corme	Galicia	-	Zona de Corme	-
Joven Consuelo	Galicia	-	Zona de Corme	-
Felicidad	Galicia	-	Zona de Corme	-
Franch	España	-	Zona de Corme	-
Pazoco	España	-	Zona de Corme	?-
Clara Campos	España	-	Zona de Corme	-
Embaka	Inglaterra	-	Zona de Touriñán	-
M. Kastanau	Grecia	-	Carrumeiro	-
Padova	Italia	-	Zona de Corme	-
Bonita	España	-	Zona ría Corcubión	-
Rosalía	España	-	Zona ría Corcubión	-
Hawringz	Inglaterra	-	Zona ría Corcubión	-
Jacqueline	Francia	-	Zona ría Corcubión	-
Eraclito	Grecia	-	zona ría Corcubión	-
Ribadavia	Inglaterra	-	Trece, Camariñas	-
Cantabria	España	1773	Coenda, Camariñas	15
Franlla	Francia	1815	Cabo Vilán, Camariñas	4
Adelaide	Inglaterra	1830	Ría de Corme e Laxe	16
Liverpool	Inglaterra	1846	Baía de Fisterra	-
Wolfstrong	Inglaterra	1870	Negra, Arou	28
Captain	Inglaterra	1872	Perto de Fisterra	800 +
Rouseull	Inglaterra	1874	Centolo, Fisterra	-
Revanchil	Inglaterra	1875	Negra, Arou	-
Perranchins	Francia	1875	Negra, Arou	-
Lionne	Francia	1875	Centolo, Fisterra	-
John Tenat	Inglaterra	1875	Lagosteira, Fisterra	-
Mercante	España	1875	Cabo Fisterra	9
Duró	España	1876	Baleas, Camariñas	-
Falcón	Inglaterra	1877	Lagosteira, Fisterra	-
Sirsam	Inglaterra	1877	Estorde	-
Margarita	Italia	1878	Lagosteira, Fisterra	-
Bitten	Inglaterra	1878	Cabo Fisterra	10
Europa	Inglaterra	1878	Cabo Touriñán	-
Irurac-Bat	España	1882	Cabo Touriñán	31
Douro	Inglaterra	1882	Cabo Touriñán	42
Sunrise	Inglaterra	1882	Fisterra	-
Chamois	Inglaterra	1883	Cabezo, Camelle	-
Iris Hull	Inglaterra	1883	Ponta do Boi, Camariñas	37
Huelva	Inglaterra	1885	Percebeira, Camelle	-
Tumbridge	Inglaterra	1890	Punta do Boi, Camariñas	-
Dervenwater	Inglaterra	1890	Illote Lobeiras	2
HMS Serpent	Inglaterra	1890	Punta do Boi, Camariñas	172
Loss of the Trinacria	Inglaterra	1893	Punta do Boi, Camariñas	30
Brignetti	Italia	1893	Arnela, Camariñas	-
Seebold	España	1895	Baleas, Camariñas	-
Constancia	España	1896	Carniceira, Camariñas	-
Daylight	Inglaterra	1897	Pelouro, Arou	-
City of Agra	Inglaterra	1897	Baixo Negro, Arou	29
Standard	Noruega	1897	Baixo Negro, Arou	3
Saint Weller	Inglaterra	1898	Percebeira, Camelle	-
Saint Marc	Inglaterra	1898	Pedra do Sal, Arou	-
Barcelona	Alemaña	1898	Capelo, Santa Mariña	-
Svea	Noruega	1898	Cabo Touriñán	-
Óscar	Austria	1899	Barrosas, Roncudo	-
Boedo e Ponte	España	1900	Barra, Cabana	4
Turret	Inglaterra	1900	Praia do Rostro	-
Gijón	España	1900	-	-
Annubis	Grecia	1900	Cabo Touriñán	-
Rivera	Inglaterra	1901	Cabo Touriñán	-
Skuld Stawanger	Inglaterra	1901	Illote Lobeiras	-
Nsa, Señora do Carme	España	1901	Ría de Corcubión	-
Signore Mazzini	Italia	1902	Arou	?
Svtford	Suecia	1903	Fisterra	9
Kenmore	Inglaterra	1904	Praia de Traba	6
Draga Rosario 2	Holanda	1904	Batidora - Santa Mariña	-
Yeoman	Inglaterra	1904	Pedra do Porto	4
Ereza	España	1904	Ría de Corbión	-
Forstec	Inglaterra	1904	Lagosteira	-
Polimnya	Grecia	1904	Carrumeira	-
Francisca Rosa	España	1904	Lobeiras	-
Preston	Inglaterra	1906	Punta do Boi	-
Gladiator	España	1907	Roncudo	-
Denewel	Inglaterra	1907	Ría de Corcubión	-

Portos

Os principais portos son:

• Malpica, un dos mais importantes da zona
• Camariñas,o porto máis grande da costa da morte, recentemente ampliado
• Corme, cun porto deportivo.
• Laxe,
• Camelle,
• Arou,
• Santa Mariña,
• Muxía, e
• Fisterra.

Véxase tamén

Outros artigos

• Rías Altas
• Rías Baixas
• Golfo Ártabro

Ligazóns externas

• Páxina adicada ós concellos da Costa da Morte
• Finisterrae.com
• Arqueoloxía Costa da Morte