Catoira

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.

Coordenadas: 42°38′N 8°41′W / 42.633°N 8.683°W / 42.633; -8.683

Catoira
Bandeira de Catoira---Escudo de Catoira
CCatoira.jpg

Casa do Concello.
Situacion Catoira.PNG
Situación
Xentilicio[1] catoirense
Xeografía
Provincia Provincia de Pontevedra
Comarca Comarca de Caldas
Poboación 3.421 hab. (2013)
Área 29,4 km²
Densidade 116,36 hab./km²
Entidades de poboación 4 parroquias
Política (2011)
Alcalde Alberto García García
Concelleiros BNG: 3
PPdeG: 2
PSdeG-PSOE: 6
Outros: -
Eleccións municipais en Catoira
Uso do galego[2] (2001)
Galegofalantes 97,69%
Na rede
catoira.es
info@catoira.es

Catoira é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente á Comarca de Caldas. Segundo o padrón municipal (INE 2013) conta con 3.421 habitantes (1.683 homes e 1.738 mulleres). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «catoirense».

Poboación[editar | editar a fonte]

Censo total (habitantes) 3.421
Menores de 16 anos 452 (13,21 %)
Entre 16 e 64 anos 2.214 (64,71 %)
Maiores de 65 anos 755 (22,06 %)
Evolución da poboación de Catoira (desde 1900 ata 2013)
 1900  1930  1950  1981  2004  2009  2011  2012  2013
 1.916  2.507  2.827  3.583  3.510  3.473  3.489  3.484  3.421
Fontes: INE e IGE

(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)

Xeografía[editar | editar a fonte]

O concello, de 29,1 km², abrangue catro parroquias. Limita ao noroeste co río Ulla xa na desembocadura na ría de Arousa, ao nordeste con Valga, ao sueste con Caldas de Reis e ao suroeste con Vilagarcía de Arousa.

O punto de maior altitude é no monte Xiabre (641 m), no límite con Vilagarcía de Arousa e Caldas de Reis. Está comunicada con Pontecesures e Vilagarcía de Arousa a través da PO-550, e co Barbanza (na provincia da Coruña) a través dunha ponte. Na estación de Catoira fan parada algúns trens da liña Vigo-A Coruña.

Historia[editar | editar a fonte]

O Monte das Mámoas é un conxunto de dúas mámoas do neolítico, situadas na parroquia de Santa Baia de Oeste, descubertas en 1956 por Ramón Sobrino Buhigas. Teñen uns 22 metros de diámetro cada unha, e están orientadas en dirección N-S. No lugar de Cores (de Abalo) foi atopada en 1988 unha hacha do calcolítico., feita con rocha metamórfica puída.

No río Ulla, preto das Torres do Oeste, foron atopadas varias espada de bronce, conservada en mans de particulares, no Museo de Pontevedra e no Museo arqueolóxico da Coruña. Esta última ten estoque de bronce con encaixes semicirculares na base. Fáltanlle dúas terceiras partes da empuñadura, conservándose parte dunha das perforacións para un cravo e dous remaches. A folla está moi deteriorada e reducida, con vestixios de finas estrías e dous finos nervios paralelos que se unen no terzo inferior e rematan no pico. Tiña unha lonxitude de 50 cm, cun ancho de 4,5 cm na parte máis grosa.

Da cultura castrexa consérvanse restos do castro de Tarrío, un poboado castrexo situado preto da igrexa de Dimo no que apareceron restos de cerámica. O castro das Torres mostra indicios dunha actividade metalúrxica e comercial importante, pois nel apareceron materiais de importación por vía marítima como ánforas, cerámica campesiña e fragmentos de tradición ibérico- púnica. Río arriba hai restos doutros asentamentos arqueolóxicos relacionados co comercio e as comunicacións.

A zona sufriu as invasións normandas, tendo lugar os principais ataques nos anos 858, 968 e 1016. No segundo deles unha escuadra de cen naves desembarcou en Cabreira dirixíndose cara a Iria Flavia. Na batalla de Fornelos, á beira do río Louro, na que faleceu o bispo compostelán Sisnando.

O rei Afonso V o Nobre doou a illa de Oneste no ano 1024 ó bispo iriense Vistruario para construír unha fortaleza, as Torres do Oeste, co fin de facer fronte aos ataques viquingos. O bispo de Iria Cresconio reformou a fortaleza e mandou tender unha grosa cadea entre as dúas beiras da ría para impedir o paso das naves. Os sucesores de Cresconio, Diego Páez e Diego Xelmírez, seguiron mellorando o recinto, que tomou a súa estrutura definitiva no século XII, quedando composta a fortaleza por sete torres que amurallaban un recinto arrodeado de pantanos.

Xelmírez mandou construír unha capela adicada ao Apóstolo Santiago. A partir do século XV,a fortaleza comeza a súa decadencia, e finalmente no ano 1525 gran parte das construcións foron destruídas.

Turismo[editar | editar a fonte]

A Romaría Vikinga de Catoira, celebrada o primeiro domingo de agosto, está declarada de festa de interese turístico internacional. No segundo domingo de xullo celébrase a festa de San Antón de Padua, no marco da cal ten lugar a festa da solla de Catoira.

Na parroquia de Dimo celébrase o San Pedro o 29 de xuño. Na parroquia de San Mamede de Abalo celébranse as festas patronais na última fin de semana de xullo. Na segunda fin de semana de agosto celébrase Santa Eulalia do Oeste.

O concello está irmandado coa vila dinamarquesa de Frederikssund.

Galería de imaxes[editar | editar a fonte]

Artigo principal: Galería de imaxes de Catoira.

Parroquias[editar | editar a fonte]

Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Catoira

Abalo (San Mamede) | Catoira (San Miguel) | Dimo (San Pedro) | Oeste (Santa Baia)

Lugares de Catoira[editar | editar a fonte]

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Catoira vexa: Lugares de Catoira.

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Véxase no Galizionario.
  2. Datos de 2001 publicados en 2004.

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Commons
Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Catoira Modificar a ligazón no Wikidata

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]


Concellos da Comarca de Caldas Comarca de Caldas
Caldas de Reis
Caldas de Reis
Catoira
Catoira
Cuntis
Cuntis
Moraña
Moraña
Pontecesures
Pontecesures
Portas
Portas
Valga
Valga