Xosé Ramón Fernández-Oxea

Na Galipedia, a Wikipedia en galego.
Xosé Ramón Fernández-Oxea
Medalla Castelao Galiza Spain.png
Image of none.svg
Datos persoais
Nacemento 1896
Lugar Ourense, Galicia Galicia
Falecemento 2 de maio de 1988
Lugar Madrid, España España
Soterrado {{{soterrado}}}
Soterrada {{{soterrada}}}
Residencia {{{residencia}}}
Nacionalidade {{{nacionalidade}}}
Cónxuxe
Fillos
Relixión
Actividade
Lingua {{{lingua}}}
Lingua Galego
Período {{{período}}}
Movemento {{{movemento}}}
Xéneros Ensaio, poesía, narrativa
Princ. obras {{{obras}}}
Alma mater {{{alma_mater}}}
Estudos
Ocupación {{{ocupación}}}
Profesión {{{profesión}}}
Organización {{{organización}}}
Cargos {{{cargos}}}
[[Ficheiro:|centro|]]
{{{web}}}

{{{notas}}}

Xosé Ramón Fernández-Oxea, nado en Ourense en 1896 e finado en Madrid o 2 de maio de 1988, foi un escritor, mestre e investigador galego tamén coñecido como Ben-Cho-Shey ou Xan Fouciño.

Pra min, despois de Cuevillas e Castelao, o que mellor coidou da súa fala e o que máis directamente pode chegar ás novas xentes
Isaac Alonso Estraviz, en Madrid, a 4 de xaneiro de 1977[1]

Traxectoria[editar | editar a fonte]

Foi destinado a Marrocos onde adoptou o pseudónimo de Ben-Cho-Shey para asinar as crónicas de guerra que enviaba ao diario ourensán La Zarpa. Estes textos, posteriores ao Desastre de Annual de 1921, foron logo recompilados e publicados co título de Crónicas de Marruecos: tras la Rota de Annual.

A finais dos anos 20 viaxou por Francia, Bélxica e Países Baixos pensionado polas deputacións galegas para perfeccionar a súa formación pedagóxica. Alí comprobou de primeira man o emprego de novas metodoloxías e apreciou a realidade socio-lingüística daqueles países, o que o levará a reflexionar sobre a necesidade da presenza da lingua galega no ensino primario.

En 1928 ingresou no Seminario de Estudos Galegos e foi presidente do Partido Galeguista en Lugo.

Proseguiu os seus estudos na Escola Superior de Maxisterio de Madrid. Era inspector de ensino ao comezo da Guerra Civil e as novas autoridades suspendérono nas súas funcións en agosto de 1936. A Real Academia Galega nomeouno membro en 1943.

Despois da Guerra Civil viviu en Madrid. Desde alí impulsou numerosas iniciativas culturais a prol de Galicia. Participou activamente no Centro Galego daquela cidade mesmo impartindo conferencias en lingua galega, actitude insólita naquel tempo. Así, en novembro de 1952, disertou sobre a vida e obra do polígrafo ourensán Arturo Vázquez Núñez no centenario do seu nacemento. No 1981 foi nomeado membro de honra da Asociación de Escritores en Lingua Galega.

Humorista e literato, é moi coñecido pola maior recolleita feita nunca sobre o barallete, a fala dos afiadores, e mais polo seu epitafio, localizado no cemiterio de San Francisco, en Ourense:

O señor D. Xosé Ramón Fernández Oxea (Ben-Cho-Shey). Gran cruz de Montealegre, colector de Barallete, Preboste do Tangaraño. Ten o gusto de lles ofrecer aos seus amigos o seu novo domicilio no cumio do cimiterio de Ourense, onde os agardará ata que o boten de alí os ediles de turno. A súa dona e a súa filla préganlle encomenden a Deus a súa ánima. NOTA.- Quedan suprimidas tódalas homenaxes postmortem porque as cousas ou se fan ao seu tempo ou non se fan.

Obra en galego[editar | editar a fonte]

Ensaio[editar | editar a fonte]

Poesía[editar | editar a fonte]

Narrativa[editar | editar a fonte]

  • Andrómenas, 1954.
  • Contos do fiadeiro, 1973.

Edicións[editar | editar a fonte]

  • Cancioneiro e refraneiro de Corme, 1951, Madrid.
  • As cartas de Galicia de Prosper Henri-Devos, 1968, Galaxia.

Obra en castelán[editar | editar a fonte]

Ensaio[editar | editar a fonte]

Notas[editar | editar a fonte]

  1. Páx.14 de Galicia no corazón. Ediciós do Castro

Véxase tamén[editar | editar a fonte]

Ligazóns externas[editar | editar a fonte]